Ο Τραϊανός Δέλλας ως ένα… ξεχασμένο πρότυπο
Δεν είναι μόνο η απώλεια μιας στοργικής μητέρας, όπως η Γωγώ Μαστροκώστα, που συγκλονίζει. Είναι και αυτή η εικόνα του Δέλλα, που σπαράζει την καρδιά.
Στην πορεία της ζωής, ορισμένα γεγονότα ξυπνούν έναν συλλογικό αναστοχασμό. Πέρα από τους καθημερινούς στόχους που θέτει ο καθένας μας, έρχονται στην επιφάνεια ερωτήματα αμείλικτα, του τύπου, «Ποιος έχω γίνει;», «τι πραγματικά αξίζει από όσα κάνω;», «πού ξοδεύω τη ζωή μου;». Με τον θάνατο της Γωγώς Μαστροκώστα, αυτά τα ερωτήματα ξεπετάχθηκαν αυθόρμητα και μαζικά. Και κάπου εκεί, πρόβαλλε η επιβλητική μορφή του Τραϊανού Δέλλα, ενός συζύγου με «ανάστημα» άλλων εποχών.
Ο Τραϊανός Δέλλας ως σύμβολο
Στο καθιερωμένο πρωινό meeting της σύνταξης του ΚΛΙΚ, σταθήκαμε στην ανάρτηση του Δέλλα. Συζητούσαμε πόσο συγκίνησε με τη σοφή απλότητα των σκέψεών του για τη σύντροφό του. Τότε η Νούλα, το μικρό μας αστέρι, θυμήθηκε ένα άρθρο που είχε διαβάσει στον New Yorker —ή σε κάποιο ανάλογο έντυπο— όπου στα σχόλια κυριαρχούσε μια κυνική διαπίστωση: «Αν ο σύντροφός μου είχε καρκίνο, θα τον χώριζα· δεν θα μπορούσα να το αντέξω». Στη συζήτηση ακολούθησαν ιστορίες για συγγενείς και φίλους που βρέθηκαν μόνοι και αβοήθητοι, την ώρα που η ασθένεια κάλπαζε στο κορμί τους.
Στον αντίποδα αυτής της σκληρής, σύγχρονης πραγματικότητας, στάθηκαν οι αποφάσεις ζωής του Δέλλα. Ο «Κολοσσός» της Εθνικής ομάδας, ο άνθρωπος που μας χάρισε ό,τι πιο επικό έχουμε να διηγηθούμε στα παιδιά και τα εγγόνια μας από την αθλητική μας ιστορία, αποφάσισε απλώς να είναι εκεί. Δίπλα στη Γωγώ του.
Τι κι αν διένυε την καλύτερη σεζόν του ως προπονητής του ΟΦΗ; Για εκείνον, προτεραιότητα είχε μόνο η σύζυγός του. «Έφευγε με την τελευταία πτήση για Αθήνα και επέστρεφε το πρωί στο Ηράκλειο για την προπόνηση, άυπνος. Ήθελε να είναι δίπλα στην αγαπημένη του Γωγώ έστω για λίγες ώρες», έγραψε σε μια συγκινητική ανάρτηση ο Μανώλης Αλεξάκης, γενικός διευθυντής του Creta Media Group.
Τι είναι, τελικά, αυτονόητο;
Εν τέλει, ο Δέλλας επέλεξε να παραιτηθεί. Να αφοσιωθεί σε εκείνο που είχε την πραγματική, την απόλυτη σημασία. Και όχι, δεν ήταν η καριέρα του.
«Μα, αυτονόητο δεν είναι;» αναρωτήθηκε η Αλεξάνδρα Τσόλκα όταν το κουβεντιάζαμε.
«Είμαστε άλλη γενιά», της απάντησα.
Ίσως και είναι αυθαίρετο το συμπέρασμα, μακάρι, αλλά θεωρώ πως οι καιροί μας πλέον ευνοούν την απόλυτη ατομικότητα. Ακόμα και η έννοια της «θυσίας» έχει αποκτήσει νέο ορισμό: απαιτεί μεν μια απώλεια, αλλά πάντα με την «υποσχετική» κάποιου απτού, προσωπικού μεταγενέστερου κέρδους. Αυτό, βέβαια, δεν είναι θυσία, θα επισημάνουν οι παλαιότεροι —και θα έχουν απόλυτο δίκιο. Όμως στην εποχή του ναρκισσισμού, μέχρι εκεί φτάνει η γενική αντίληψη της έννοιας της λέξης.
Ο Δέλλας ήρθε να μας θυμίσει τον αρχικό, τον αυθεντικό ορισμό της: τη θυσία για χάρη αυτού που αγαπάς. Θυσίασε το ιδανικό timing της καριέρας του για να κερδίσει χρόνο· για να βιώσει μαζί με τον έρωτα της ζωής του όσες στιγμές τους απέμεναν.
Γιατί, αλήθεια, τι θα έχει απομείνει στη δύση του βίου μας για να θυμόμαστε, όταν θα αναδυθούν οι ορμητικοί απολογισμοί; Όταν θα ψιθυρίσουμε το «πού και πώς ξόδεψα τη ζωή μου;» ή το «τι αξίζει να διηγηθώ;». Θα είναι τα τραπέζια, τα πλούτη και τα γλέντια; Ή μήπως μια πράξη; Μια επαναστατική πράξη του αυτονόητου.
