Σάκη, τώρα αρχίζουν τα δύσκολα…

Ήταν εκεί στις αρχές της δεκαετίας του ’70… Σκοτεινές εποχές. Δικτατορία. Δύσκολα χρόνια και πολλή φτώχεια στην Ελλάδα. Απαγορεύσεις, μυστικά, παρανομία ενός άλλου τύπου, πιο πολύ ταυτισμένη με το πολιτικό σκηνικό που επικρατούσε, δυστυχία, στόματα κλειστά… Και μετά επανάσταση, ανατροπή και η εγκαθίδρυση της Δημοκρατίας στη χώρα. Τα τραγούδια από το δίσκο του Μίκη Θεοδωράκη έγιναν ορόσημο μίας νέας εποχής που ανέτειλε στη χώρα. «Της δικαιοσύνης ήλιε νοητέ και μυρσίνη εσύ δοξαστική…», «Ένα το χελιδόνι και η άνοιξη ακριβή για να γυρίσει ο ήλιος θέλει δουλειά πολλή…». Οι στίχοι ήταν του Οδυσσέα Ελύτη και όπως ο ίδιος έχει πει γράφτηκαν υπό συγκεκριμένες συνθήκες: «Έβλεπα καθαρά ότι η μοίρα της Ελλάδας ανάμεσα στα άλλα έθνη ήταν ό,τι και η μοίρα του ποιητή ανάμεσα στους άλλους ανθρώπους – και βέβαια εννοώ τους ανθρώπους του χρήματος και της εξουσίας. Αυτό ήταν ο πρώτος σπινθήρας, ήταν το πρώτο εύρημα. Και η ανάγκη που ένιωθα για μια δέηση, μου `δωσε ένα δεύτερο εύρημα. Να δώσω, δηλαδή, σ` αυτή τη διαμαρτυρία μου για το άδικο τη μορφή μιας εκκλησιαστικής λειτουργίας. Κι έτσι γεννήθηκε το «Αξιον Εστί». 

Ένας άνθρωπος με αστέρι

Ήταν 1992. Η μουσική στο παραλιακό κλαμπ έπαιζε δυνατά και το κοσμικό πάρτι με όλα τα αστέρια της εποχής απογειωνόταν. Ξαφνικά από την είσοδο μπήκαν πέντε νεαρά αγόρια. Ο ένας είχε τέτοια λάμψη που πραγματικά δεν μπορούσες να τραβήξεις τα μάτια σου από πάνω του. «Ένας θεός μπήκε στο κλαμπ» είπα στο φίλο μου που ήμασταν παρέα. «Μα είναι ο Σάκης Ρουβάς» μου απάντησε εκείνος. Ο Σάκης των κοριτσιών που κλαίγανε κάτω από την πίστα και προσπαθούσαν να πάρουν ένα κομμάτι από το πουκάμισό του. Ο Σάκης που θα μείνει πάντα στις καρδιές μας σαν το αγόρι με το σκισμένο πουκάμισο και τους σφιχτούς κοιλιακούς. Ένα μοναδικό αστέρι που κανείς δεν κατάφερε να μιμηθεί. Τα μαγαζιά τα επόμενα χρόνια γέμιζαν όπου εμφανιζόταν. Τα γαρύφαλλα στοίβες για πάρτη του και οι Ρουβίτσες να ουρλιάζουν δυνατά «Σάααααακηηηηηη!». Ναι το ομολογώ και εγώ Ρουβίτσα. Ποιος θα μπορούσε να κάνει καλύτερη εμφάνιση από τον Σάκη στη Eurovision, να χορέψει καλύτερα, να γίνει είδωλο όπως αυτός; Το όνομά του βέβαια ταυτίστηκε με εκείνες τις λαμπερές μέρες. Τις μέρες που πίσω από τα φώτα και τις παγιέτες έκρυβαν τη διαπλοκή, τις μίζες, την υποκρισία και την ελαφρότητα μίας κοινωνίας που σάπιζε με έμβλημα τον ωχαδερφισμό και την ψευτογκλαμουριά. Τις μέρες που πλέον φέρνουμε στο μυαλό μας με νοσταλγία γιατί ήταν ανέμελες, αλλά και με πίκρα γιατί συνέβαλαν στην δύσκολη κατάσταση που τώρα βιώνουμε. 

Ένα είδωλο μεγαλώνει

Και ο λαμπερός Σάκης των νεανικών μας χρόνων μεγάλωσε μαζί μας. Και όλα πλέον είναι διαφορετικά. Δεν ξέρω για ποιο λόγο κάποιος που έκανε τόσο καλά αυτό που έκανε, θέλησε να φορέσει ένα διαφορετικό «κουστούμι», της κουλτούρας. Ο Σάκης στο Ηρώδειο κάνει τραγωδία και ο Σάκης τραγουδάει το «Άξιον εστί». Για την τραγωδία απέσπασε και βραβείο υποκριτικής του Κάρολου Κουν. Ενώ για το «Άξιον εστί» την άδεια του ενορχηστρωτή και συνθέτη Μίκη Θεοδωράκη. Αλλά το θέμα είναι βαθύτερο. Πώς το είδωλο της γκλαμουριάς και του «Σε θέλω με θέλεις και εσύ γιατί δεν παντρευόμαστε;» μπορεί να ταυτιστεί με ένα μουσικό ρεπερτόριο που γεννήθηκε στο χώμα, τον πόνο και το αίμα; (Το Άξιον εστί γράφτηκε λίγο μετά τον Εμφύλιο και τον πόλεμο του ’40). Πώς ο λαμπερός και αψεγάδιαστος Σάκης μπορεί να τραγουδήσει τον καημό και τη φρίκη του πολέμου; Έχει τις φωνητικές ικανότητες; Και γιατί θέλει να το κάνει αυτό; Η απάντηση ίσως έχει να κάνει με την ηλικία του. Βλέπεις όταν τα χρόνια περνούν, όσο σκληρό και αν ακούγεται, πόσες πιτσιρίκες μπορούν να ταυτιστούν με ένα 40+ είδωλο; Για πόσο θα μπορεί να χορεύει με άνεση πάνω στην σκηνή; Επομένως θα πρέπει να κάνει κάτι ανάλογο της ηλικίας του. Και επειδή είναι αγαπημένο παιδί της σόουμπιζ, η στροφή προς το έντεχνο με την υποστήριξη κάποιων αναγνωρισμένων ανθρώπων του χώρου της Τέχνης και των γραμμάτων, αποτέλεσε την ενδεδειγμένη λύση. Όμως αποτέλεσε και το λόγο για αντίδραση. Γιατί ο Σάκης δεν προχώρησε βήμα βήμα για να κατακτήσει το αντικείμενο αλλά με τη μία οι σύμβουλοί του και οι άνθρωποι του περιβάλλοντός του θέλησαν να τον τοποθετήσουν στην κορυφή. Βραβείο υποκριτικής λες και δεν υπάρχουν ηθοποιοί που έχουν χύσει χρόνια ιδρώτα για να εντρυφήσουν στην αρχαία τραγωδία και να μπορέσουν να αντεπεξέλθουν στις απαιτήσεις της. «Άξιον εστί» λες και χάθηκαν οι ερμηνευτές που έχουν υπηρετήσει με συνέπεια το είδος. Και μπορεί στο παρελθόν τέτοιοι μηχανισμοί επιβολής ενός ανθρώπου σε κάποιο καλλιτεχνικό είδος να δούλευαν ρολόι και να έπειθαν, όμως πια όλοι είναι υποψιασμένοι και ψάχνουν να δυο τι κρύβεται κάτω από τη βιτρίνα. Και ο Σάκης δεν το διεκδίκησε δυστυχώς αλλά πάει να το αρπάξει… Και για αυτό έχει μπει στο στόχο. Ούτε η δικαιολογία ότι η νεολαία θα μάθει μέσω αυτού το «Άξιον εστί» ευσταθεί… Τότε να πάρουμε και την Πάολα και τον Παντελίδη να το ερμηνεύσουν που επίσης έχουν πολυπληθές και νεανικό κοινό και έτσι να δέσει το γλυκό. Είναι γεγονός ότι κάποια πράγματα έχουν δημιουργηθεί για να βρίσκονται μέσα στο πλαίσιό τους και έτσι πρέπει να μένουν. Γιατί αν βγουν από αυτό χάνουν την ειδική τους αξία, χάνουν το συμβολισμό τους. Και αυτό πρέπει να το έχουμε πάντα κατά νου για να μην τα ισοπεδώνουμε όλα.