4 σπουδαία ελληνικά μυθιστορήματα που έγιναν ταινίες (και πού μπορείς να τα δεις τώρα)

Η λογοτεχνία πάντα έδινε γερό υλικό στο σινεμά, όμως τα τελευταία χρόνια -ειδικά τώρα που το Χόλιγουντ περνάει μια «ανέμπνευστη», για να το θέσουμε κομψά, περίοδο- έχει επιστρέψει γερά ως πηγή έμπνευσης για σεναριογράφους και σκηνοθέτες. Είτε μιλάμε για απλή έμπνευση (όπως δηλώνει η Έμεραλντ Φένελ για τα «Ανεμοδαρμένα Ύψη» της, είτε για πιο ακριβή μεταφορά (όπως το υποψήφιο για όσκαρ «Άμνετ» της Κλόε Ζάο) είναι σαφές πως η λογοτεχνία και ο κινηματογράφος παραμένουν εγκάρδιοι φίλοι.

Να, σαν την Ταινιοθήκη της Ελλάδας και το Ελληνικό Ίδρυμα Βιβλίου και Πολιτισμού (ΕΛΙΒΙΠ) που διοργανώνουν στις αίθουσες της πρώτης το αφιέρωμα «Απ’ το βιβλίο στην οθόνη», το οποίο από την Πέμπτη 5 έως και τη Δευτέρα 9 Μαρτίου φιλοξενεί ταινίες που βασίστηκαν σε βιβλία αλλά κατάφεραν να διαγράψουν την δική τους ξεχωριστή ιστορία. Το αφιέρωμα φέρνει στη μεγάλη οθόνη ταινίες που σπάνια έχουμε την ευκαιρία να δούμε, όπως το «Ταξίδι στην Ινδία» της Μαργκερίτ Ντιράς ή «Το Τσεκούρι» του Κώστα Γαβρά, εμείς όμως θα σταθούμε σε εκείνες που άντλησαν από την εγχώρια λογοτεχνία, κάνοντας την λιγότερο ή περισσότερο διεθνή.

«Έγκλημα στα παρασκήνια» (1960)

Ο Γιάννης Μαρής έγραψε ένα whodunnit που διαβάζεται απνευστί – έπειτα διασκεύασε το σενάριο και το έδωσε στον πρωτοεμφανιζόμενο τότε Ντίνο Κατσουρίδη. Από εκεί και έπειτα γράφτηκε ιστορία: Η Ζωρζ Σαρρή βραβεύτηκε για την ερμηνεία της στην 1η Εβδομάδα Ελληνικού Κινηματογράφου στη Θεσσαλονίκη (aka το γνωστό μας Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης), όπως και η άψογη ασπρόμαυρη φωτογραφία του Αριστείδη Καρύδη- Φουκς και η ταινία καταφέρνει μέχρι σήμερα να δημιουργεί ρίγη αγωνίας, αποδεικνύοντας πως ένα γερό σενάριο με μία σκηνοθεσία που το σέβεται αντέχει στο χρόνο, όσο crime tv κι αν καταναλώσουμε.

«Ο Χριστός ξανασταυρώνεται» (1957)

Το αιρετικό έργο του Νίκου Καζαντζάκη διασκεύασε στα γαλλικά ο Ζιλ Ντασέν με τον Μπεν Μπάρζμαν, ώστε ο πρώτος να μπορέσει να το σκηνοθετήσει. Μια σειρά αποφάσεων, που οδήγησαν στην πρώτη συνεργασία του εμβληματικού σκηνοθέτη με τη Μελίνα Μερκούρη, την οποία είχε γνωρίσει δύο χρόνια νωρίτερα στο Φεστιβάλ Καννών. Γυρισμένη στα Κριτσά της Κρήτης, με τη Μελίνα στον ρόλο της Μαγδαληνής και τον Πιερ Βανέκ ως Χριστό, η ταινία είναι ουσιαστικά η αφετηρία από την εμβύθιση του Ντασέν στην ελληνική κουλτούρα.

«Πες στη Μορφίνη, ακόμα την ψάχνω» (2001)

Δύσκολο το μυθιστόρημα της Νικόλ Ρούσσου, όσο και η ταινία του Γιάννη Φάγκρα, εξαιτίας όχι μόνο τους θέματος αλλά κυρίως της ρεαλιστικής και in your face καταγραφής της κουλτούρας των ναρκωτικών και του τέλους της εφηβείας, σε μία low budget εκδοχή, εντελώς κατάλληλη για την ατμόσφαιρα του έργου αλλά και την ψυχολογία της πρωταγωνίστριάς του. Δεν τα λέμε μόνο εμείς:  το περιοδικό Sight and Sound συμπεριέλαβε την ταινία στη λίστα με τα «75 κρυμμένα διαμάντια» της Ιστορίας του κινηματογράφου.

«Ερόικα» (1960)

Με την πρώιμη ενηλικίωση ασχολείται και το «Ερόικα» του Κοσμά Πολίτη που διασκεύασαν ο Μιχάλης Κακογιάννης και η Τζέιν Κομπ. Η Αίγινα των προπολεμικών χρόνων και η παρέα που αναγκάζεται να ωριμάσει απότομα καταγράφηκαν από την διεισδυτική ματιά του Κακογιάννη στην ιστορία· όπως και οι Νικηφόρος Νανέρης κα Γιάννης Βόγλης. Επιπλέον, αποτελεί την τελευταία κινηματογραφική δουλειά του σπουδαίου ζωγράφου Γιάννη Τσαρούχη. Πότε ακούσατε τελευταία φορά τέτοιο name drop;