Απειλές, διώξεις, εκφοβισμοί: Γιατί έχει γίνει χαμός με το ντοκιμαντέρ «NAZA»
Η βραβευμένη στη Βενετία ταινία των Ραχέλ Ζορ και Γιουβάλ Άμπρααμ βρίσκεται στο στόχαστρο καθώς απεικονίζει πώς ο ισραηλινός στρατός υλοποιεί τη γενοκτονία στην Παλαιστίνη.
Περιεχόμενα
Το 2025 οι εβραϊκής καταγωγής Ραχέλ Ζορ και Γιουβάλ Άμπρααμ συμμετείχαν στη σκηνοθετική ομάδα που βραβεύτηκε με Όσκαρ για το ντοκιμαντέρ «Καμία Άλλη Γη». Η ταινία απεικονίζει γλαφυρά τους βίαιους τρόπους που ο ισραηλινός στρατός προσπαθεί να εκδιώξει ολόκληρους οικισμούς Παλαιστινίων στη Δυτική Όχθη, σε μία από τις πολλές μορφές εποικισμού που λαμβάνουν χώρα εδώ και δεκαετίες στην περιοχή. Μάλιστα, το «Καμία Άλλη Γη» αποτελεί πολύτιμη καταγραφή, καθώς γυρίστηκε λίγο πριν το ξέσπασμα της γενοκτονίας τον Οκτώβριο του 2023. Είναι χαρακτηριστικό πως το φιλμ ολοκληρώνεται λίγο μετά την έναρξη των στρατιωτικών επιδρομών. Τότε, δύο ακόμα μέλη της ομάδας του «Καμία Άλλη Γη» δέχτηκαν επιθέσεις από εποικιστές, εκ των οποίων ο Χαμντάν Μπαλάλ που έπεσε θύμα απαγωγής από στρατιώτες. Επιπλέον, ο Παλαιστίνιος ακτιβιστής Αούντα Χαταλίν που διετέλεσε σύμβουλος στην παραγωγή, δολοφονήθηκε από έναν εποικιστή μερικούς μήνες αργότερα.
Όλα τα παραπάνω είναι μερικά από τα δεινά που σαφώς δε συγκρίνονται με όσα βιώνει καθημερινά ο λαός της Παλαιστίνης, αλλά παράλληλα είναι ενδεικτικά της βίας που καλούνται να αντιμετωπίσουν κινηματογραφιστές και μη οι οποίοι επιχειρούν να αποδείξουν το μεγέθος των τραγικών γεγονότων που λαμβάνουν χώρα στη Λωρίδα της Γάζας. Απτόητοι, οι Ζορ και Άμπρααμ συνέχισαν την ερευνητική δουλειά τους που πήρε τη μορφή του πρόσφατου «ΝΑΖΑ». Του ντοκιμαντέρ που γυρίστηκε υπό άκρα μυστικότητα στο πέρας τριών ετών και συμμετείχε στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βενετίας όπου απέσπασε το Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής. Νωρίτερα, στην πρεμιέρα χειροκροτήθηκε επί 25′, καταρρίπτοντας το ρεκόρ που σημείωσε πέρσι «Η Φωνή της Χιντ Ρατζάμπ», συμπτωματικά, επίσης ένα φιλμ που αφορά τη γενοκτονία.
Τι είναι το «NAZA»
Σύμφωνα με την επίσημη σύνοψή της, η ταινία γυρίστηκε σε ταράτσες του Τελ Αβίβ τη νύχτα και εξετάζει τις απώλειες πολιτών που προέκυψαν από τις στρατιωτικές επιχειρήσεις των ισραηλινών στρατιωτικών δυνάμεων, όπως επίσης μελετά τα συστήματα που ευθύνονται για τους στοχευμένους θανάτους Παλαιστινίων. Όπως αναφέρει το Hollywood Reporter, στο «NAZA» ακούγονται οι μαρτυρίες είκοσι τεσσάρων στρατιωτών του IDF που περιγράφουν λεπτομερώς τα πρωτόκολλα που εφαρμόζουν στο πεδίο και δεν αφορούν στρατιωτικούς στόχους. Μάλιστα, ο τίτλος αντιστοιχεί στον όρο που χρησιμοποιούν οι ισραηλινές δυνάμεις για να αναφερθούν στις απώλειες αμάχων.
Οι Ζορ και Άμπρααμ χρησιμοποίησαν ειδικά εφέ για να προστατέψουν την ταυτότητα των ανθρώπων που μοιράστηκαν τις πληροφορίες τους μπροστά στην κάμερα, αφού πολλά από όσα αναφέρονται είναι αποστομωτικά. Σύμφωνα με το Hollywood Reporter, μεταξύ άλλων, περιγράφεται περιστατικό στο οποίο ελεύθεροι σκοπευτές πυροβολούν Παλαιστίνιους πολίτες τη στιγμή που προσεγγίζουν ένα σημείο διανομής φαγητού. Και αυτό είναι ένα από τα ελάχιστα σκηνικά τα οποία μπορούμε να αναφέρουμε στο κείμενο χωρίς να γίνει επώδυνα περιγραφικό.
Ο σάλος με το «NAZA»
Όπως γίνεται εύκολα αντιληπτό, πολλά από όσα φέρεται να απεικονίζει το ντοκιμαντέρ παραπέμπουν ευθέως σε εγκληματικές πράξεις, οι οποίες ανατρέπουν τους επίσημους ισχυρισμούς τόσο του ισραηλινού στρατού όσο και της κυβέρνησης. Μετά την απήχηση που γνώρισε το «NAZA» χάρη στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βενετίας, το σκηνοθετικό δίδυμο των Ζορ – Άμπρααμ μπήκε στο στόχαστρο υψηλά ιστάμενων κυβερνητικών προσωπικοτήτων, αλλά και ακροδεξιών στοιχείων που απειλούν ευθέως τη σωματική ακεραιότητα των δημιουργών.
Ο Μίκι Ζόχαρ, Υπουργός Πολιτισμού, δε δίστασε να φτάσει στο σημείο να ζητά να αφαιρεθεί η υπηκοότητα των σκηνοθετών. Τη σκυτάλη πήρε ο Έγιαλ Ζαμίρ, Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Στρατού, που έδωσε εντολή για επίσημη νομική έρευνα, ώστε να διαπιστωθεί εάν μπορεί να υπάρξει νομική κινητοποίηση απέναντι στους συντελεστές της ταινίας που χαρακτήρισε «επίθεση προς το Κράτος του Ισραήλ», παρόλο που δεν την έχει δει εξ ολοκλήρου. Ταυτόχρονα, «τρέχει» έρευνα για πιθανή διαρροή εμπιστευτικού υλικού που χρησιμοποιήθηκε στο «NAZA».
Από τις καταγγελίες δεν απουσίασαν ο ακροδεξιός Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ, Υπουργός Εθνικής Ασφάλειας, ούτε ο πρωθυπουργός. Όπως γράφει το Al Jazeera, ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου σχεδιάζει τη θέσπιση ενός νόμου που θα αφαιρεί την ιθαγένεια οποιουδήποτε συκοφαντεί τους ισραηλινούς στρατιώτες, κάτι που φυσικά «φωτογραφίζει» τους Ζορ – Άμπρααμ. Περιττό πλην απαραίτητο να επισημάνουμε ότι το IDF «απορρίπτει κατηγορηματικά» όσα απαθανατίζει το «NAZA» διότι «δεν μπορούν να επαληθευτούν» και πως ο ίδιος ο στρατός «κάνει πρωτοφανείς προσπάθειες για να ελαχιστοποιήσει τους κινδύνους προς τους πολίτες».
Το «NAZA» πρόκειται να κυκλοφορήσει στους ελληνικούς κινηματογράφους το επόμενο διάστημα.
