Οι Αόρατοι των Αθηνών
Σε αυτήν τη στήλη θα συναντάμε όλους εκείνους που δεν βλέπουμε ή που κάνουμε πως δεν βλέπουμε. Εκείνους που νομίζουμε ότι δεν έχουν τίποτα να μας πουν. Τίποτα που να μας αφορά. Για αρχή λοιπόν, σας παρουσιάζω την Φτηνούλα του Δρόμου. (Κι ας μη σας αφορά.)
Η Φτηνούλα του Δρόμου
Τη συναντάς σχεδόν παντού. Όπου υπάρχει παζάρι, λαϊκή, πανηγύρι. Η ίδια δηλώνει με περηφάνια «έμπορος του δρόμου, αλλά με χαρτιά, άδειες, όλα νόμιμα, ομορφιά μου». «Του δρόμου»… Πώς χτυπά στα χαϊδεμένα αυτάκια μας αυτή η γενική. Άλλο ο δρόμος κι άλλο «του δρόμου». Εκείνη όμως δεν ξέρει από γενικές. Για ευκτικές ούτε λόγος να γίνεται. Η Γαρουφαλλιά από την Ήπειρο, μία έγκλιση διδάχτηκε και αυτήν, εννοείται, στον δρόμο. Την προστακτική. Προστακτική που δεν σηκώνει αναβολές. Προστακτική που δεν αφήνει περιθώρια για ανησυχίες πολυτελείας και αυτάρεσκα ερωτήματα του τύπου «τι θα γίνω όταν μεγαλώσω» ή «πώς θα δείχνω δέκα χρόνια μικρότερη».
Η προστακτική του δρόμου διατάζει: «Επιβίωσε, κάνε παιδιά, ζήσ’ τα, ξέχνα τον εαυτό σου, πόνα, άντεξε, προχώρα, μη λαχανιάζεις, μην κοντοστέκεσαι…». Αμείλικτη αυτή η προστακτική του δρόμου.
Από τα 12 χρόνια της, η Γαρουφαλλιά, αλλιώς «λέγε με Φτηνούλα», στέκεται πίσω από τους πάγκους, με χαρούμενο θάρρος και ακριβοπληρωμένο κουράγιο, και κελαηδάει: «ό,τι πάρεις 1 ευρώ».
Ίσως βέβαια η Φτηνούλα να μην κάνει ανακύκλωση. Ίσως να κλέβει και τη σειρά στην εφορία. Ίσως να πετάει και τα σκουπίδια της στο δρόμο (σπίτι της είναι άλλωστε). Ίσως, λέω… Ίσως να ενοχλεί η αισθητική της. Του δρόμου κι αυτή. Ίσως να προσβάλλει το ματαιόδοξο είδωλό μας στον κατά τα άλλα ευρωπαϊκό καθρέφτη μας. Ίσως, λέω…
Ίσως όμως πάλι αν τινάξουμε λίγο από πάνω μας τη σκόνη του καθωσπρεπισμού, ίσως αν κατέβουμε λίγο από το ναρκισσιστικό συννεφάκι μας…. Ίσως τότε να δούμε ότι Ελλάδα δεν είναι μόνο η Φτηνούλα, αλλά η Φτηνούλα είναι σίγουρα Ελλάδα. Μια Ελλάδα διαφορετική αλλά όμορφη. Διαφορετική αλλά αυθεντική. Διαφορετική αλλά αγαπημένη. Φτηνούλα αλλά όχι φτηνιάρα. Φτηνούλα αλλά πολύτιμη.
Η Φτηνούλα, κάθε Πέμπτη στη λαϊκή, μου φτιάχνει τη μέρα με γέλια και χαρές, με συμβουλές και παροιμίες. Τις προάλλες, μου είπε μια γνωστή αλλά λίγο παραλλαγμένη: «γάτα που κα΄κε στο χυλό φυσά και το γιαούρτι». Μου θύμισε ακόμη πως «το να ‘σαι καλός γονής είναι το πιο δύσκολο πράμα, ομορφιά μου». Στο τέλος, όταν της είπα «κάτσε να σου βγάλω μια φωτογραφία, με το κόκκινο λουλούδι», μου είπε «περίμενε να σιαχτώ λιγάκι, σαν την Αλίκη, καλέ, στην ταινία που πούλαγε τα ψάρια». Την απαθανάτισα ενώ της τραγουδούσα «Βγαίνει η Κατερίνα τσάρκα στην Αθήνα… μάτια μου μεγάλα, μέλι με το γάλα…. λαλαλα-λαλαλά»
Αχ, αυτές οι Φτηνούλες! Αχ, αυτές οι του δρόμου! Αχ, αυτή η Ελλάδα του δρόμου!
