Rick Rubin: O θρυλικός μουσικός παραγωγός – πνευματικός γκουρού

Ο Rick Rubin δεν είναι απλώς ένας επιτυχημένος παραγωγός — είναι μια ιδιότυπη φιγούρα-φαινόμενο που επαναπροσδιόρισε τον ρόλο του παραγωγού στη σύγχρονη μουσική βιομηχανία. Συνιδρυτής της Def Jam Recordings, ιδρυτής της American Recordings και πρώην co chairman της Columbia Records, κινήθηκε με άνεση ανάμεσα σε διαφορετικά μουσικά σύμπαντα.

Υπήρξε ο άνθρωπος που έβαλε το hip hop στον mainstream χάρτη, συμβάλλοντας καθοριστικά στην ανάδειξη καλλιτεχνών όπως οι LL Cool J, Beastie Boys, Run-D.M.C. και Public Enemy. Ταυτόχρονα, απέδειξε ότι μπορεί να «μεταφράζει» την ίδια επιτυχία και σε εντελώς διαφορετικά περιβάλλοντα, δουλεύοντας με καλλιτέχνες όπως η Adele και οι The Chicks, κατακτώντας συνολικά εννέα Grammy και διαμορφώνοντας εμβληματικά albums.

Το στοιχείο που τον καθιστά πραγματικά ξεχωριστό είναι το παράδοξο της απουσίας τεχνικής δεξιότητας. Ο ίδιος παραδέχεται ότι δεν γνωρίζει μουσική με την κλασική έννοια, δεν παίζει κάποιο όργανο, ούτε χειρίζεται τον εξοπλισμό του στούντιο. Ωστόσο, αυτή ακριβώς η απόσταση από την τεχνική τον απελευθερώνει αφού λειτουργεί χωρίς «κανόνες», βασιζόμενος αποκλειστικά στο ένστικτο, στο συναίσθημα και στην ικανότητά του να αναγνωρίζει την καλή μουσική.

Στο στούντιο, ο Rubin θυμίζει περισσότερο σκηνοθέτη παρά παραγωγό. Δημιουργεί το κατάλληλο περιβάλλον, απομονώνει τον καλλιτέχνη από τον θόρυβο και τον οδηγεί σε μια πιο καθαρή, αυθεντική έκφραση. Δεν προσθέτει αλλά αφαιρεί. Δεν επιβάλλει αλλά κατευθύνει. Και σε έναν κόσμο υπερπαραγωγής, αυτή η μινιμαλιστική προσέγγιση είναι που τον κάνει διαχρονικό.

Ακόμη και σε επίπεδο lifestyle, ο Rubin ενσαρκώνει την αντίθεση, αφού από το πολυτελές lifestyle της μουσικής βιομηχανίας, επιλέγει μια σχεδόν ασκητική καθημερινότητα, επενδύοντας στη σιωπή, τον διαλογισμό και τη συγκέντρωση. Ίσως τελικά εκεί βρίσκεται το μυστικό του, στην ικανότητα να ακούει πραγματικά όταν όλοι οι άλλοι απλώς παράγουν θόρυβο.

To κεφάλαιο Red Hot Chili Peppers

Η συνεργασία του με τους Red Hot Chili Peppers είναι ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα της φιλοσοφίας του. Στο Blood Sugar Sex Magik, τους βοήθησε να βρουν έναν πιο οργανικό και ανοιχτό ήχο. Στο Californication, τους οδήγησε σε μια πιο συναισθηματική και μελωδική κατεύθυνση. Και στο By the Way, τους έσπρωξε να αφήσουν πίσω τους τα πιο punk στοιχεία και να επικεντρωθούν στη μελωδία. Δεν τους είπε τι να παίξουν. Τους βοήθησε να καταλάβουν τα «όπλα» που είχαν ήδη στη διάθεση τους.

Η περίπτωση Johnny Cash: ένα από τα μεγαλύτερα comeback στην ιστορία

Αν υπάρχει ένα case study για το τι σημαίνει Rick Rubin, αυτό είναι ο Johnny Cash. Όταν ξεκίνησαν να δουλεύουν μαζί, ο Cash θεωρούνταν σχεδόν ξεχασμένος από τη mainstream σκηνή. Ο Rubin δεν προσπάθησε να τον εκμοντερνίσει. Έκανε το ακριβώς αντίθετο. Τον έβαλε να τραγουδήσει μόνος, με μια κιθάρα, σχεδόν γυμνός από παραγωγή. Το αποτέλεσμα; Μια σειρά από άλμπουμ που όχι μόνο τον έφεραν ξανά στα charts, αλλά επαναπροσδιόρισαν ολόκληρη την καριέρα του — ακόμα και μετά τον θάνατό του, με δίσκους όπως το American V και το American VI.

Metal, rock και το «να είσαι ο εαυτός σου»

Με τους Metallica στο Death Magnetic, ο Rubin είχε έναν ξεκάθαρο στόχο: να τους επαναφέρει στον πυρήνα τους. Να θυμηθούν γιατί τους αγάπησε ο κόσμος. Με τους Slayer, άφησε τη μπάντα να ακουστεί όπως ακριβώς είναι — χωρίς φίλτρα. «Ακούγεται σαν Slayer», είπαν. Και αυτό ήταν αρκετό. Με τους Black Sabbath, η διαδικασία ήταν πιο απαιτητική. Πολλά takes, πολλές επαναλήψεις, μέχρι να φτάσουν στο σωστό. Όχι απαραίτητα το τέλειο αλλά το σωστό.

Ο παραγωγός που «δεν είναι εκεί»… αλλά είναι παντού

Ένα από τα πιο παράξενα στοιχεία στη δουλειά του Rubin είναι ότι πολλές φορές μοιάζει να απουσιάζει. Δεν είναι συνεχώς στο στούντιο, δεν ασχολείται με μικρολεπτομέρειες. Και όμως, η παρουσία του είναι παντού. Ακούει. Παρατηρεί. Και όταν μιλήσει, η κατεύθυνση αλλάζει. Από τους Weezer μέχρι τους ZZ Top, από τον Neil Diamond μέχρι τον Santana, όλοι λένε το ίδιο πράγμα: δεν σου λέει τι να κάνεις αλλά σου δείχνει πού να πας.

Ο Rick Rubin δεν είναι απλώς ένας παραγωγός. Δεν δημιουργεί ήχο αλλά αποκαλύπτει αυτόν που ήδη υπάρχει και κάπου εκεί βρίσκεται όλη η διαφορά.

Στην παρακάτω λίστα, έχουμε συγκεντρώσει 32 άλμπουμ στα οποία τα ηνία είχε ο Rubin, όλα εκ των οποίων μπήκαν στο Top 10:

Red Hot Chili Peppers – Blood Sugar Sex Magik (1991)

«Οι Red Hot Chili Peppers δεν ταίριαζαν πραγματικά σε καμία από τις κατηγορίες μουσικής με τις οποίες είχα ασχοληθεί μέχρι τότε», είχε παραδεχτεί κάποτε ο Rick Rubin στο VH1 Behind the Music. «Πίστευα όμως ότι θα ήταν ένας πολύ διασκεδαστικός δίσκος να φτιάξουμε».

Tom Petty and the Heartbreakers – Greatest Hits (1993)

Ήταν ο Rubin εκείνος που ενθάρρυνε τον Tom Petty να γράψει ένα κομμάτι βασισμένο σε ένα riff που τελικά έγινε το Mary Jane’s Last Dance. «Δεν ξέρω πώς ένιωθε γι’ αυτό. Δεν μπορούσα να τον “διαβάσω”», είπε ο Rubin στο Rolling Stone το 2016. «Μερικές φορές έλεγε ξεκάθαρα τι σκεφτόταν και άλλες όχι, ενώ ένιωθε έντονα για κάτι και εγώ δεν το καταλάβαινα ποτέ».

Slayer – Divine Intervention (1994)

Οι Slayer ήταν στην πραγματικότητα το πρώτο metal συγκρότημα που υπέγραψε στη Def Jam του Rubin, το 1986. Το πρώτο project που έκανε μαζί τους ήταν το Reign in Blood, όμως το Divine Intervention ήταν το πρώτο που μπήκε στο Top 10.

Tom Petty – Wildflowers (1994)

Η πρώτη συνάντηση του Petty με τον Rubin έγινε το 1992 σε μια πτήση. Όπως θυμήθηκε η κόρη του σε podcast το 2020, η πρώτη εντύπωση δεν ήταν ιδιαίτερα θετική: «Ο πατέρας μου γύρισε και είπε: “Δεν είναι καθόλου corporate τύπος. Μοιάζει με άστεγο και δεν φοράει καν παπούτσια”». Δύο χρόνια μετά, ο Rubin ανέλαβε την παραγωγή ενός δίσκου που πολλοί θεωρούν το αριστούργημα του Petty.

Red Hot Chili Peppers – One Hot Minute (1995)

«Με τους Peppers μιλάμε για τραγούδια», είπε ο Rubin στο MusicRadar το 2021. «Έχουν πολύ καλή συνήθεια να γράφουν πάρα πολλά κομμάτια. Αν ο δίσκος έχει 12 τραγούδια, μπορεί να γράψουν 50 ή και 100 για να καταλήξουν σε αυτά τα 12. Τα παίζουν στις πρόβες, τα συζητάμε — τα δυνατά και τα αδύνατα σημεία, πώς να γίνουν καλύτερα. Δοκιμάζεις πράγματα, βλέπεις τι λειτουργεί και τι όχι».

AC/DC – Ballbreaker

«Ειλικρινά, ήταν περίεργο», είπε ο Rubin το 2021 για τη συνεργασία του με τους AC/DC. «Η αγαπημένη μου μπάντα μετά τους Beatles ήταν οι AC/DC και πιστεύω ότι είναι η καλύτερη rock μπάντα όλων των εποχών. Είναι τέλειοι. Μπορεί να μην έχουν το εύρος των Beatles, αλλά στο καθαρό rock είναι η τελειότητα. Ήταν ένα όνειρο που έγινε πραγματικότητα — αλλά και μια δύσκολη διαδικασία». Παρ’ όλα αυτά, ο δίσκος μπήκε στο Top 10.

Sheryl Crow – The Globe Sessions (1998)

Το The Globe Sessions έφτασε στο Νο. 5 του Billboard 200 και χάρισε στη Sheryl Crow υποψηφιότητες για Grammy στις κατηγορίες Album of the Year, Best Rock Album και Best Engineered Non-Classical Album — κερδίζοντας τις δύο τελευταίες.

Tom Petty and the Heartbreakers – Echo (1999)

«Ο Rick Rubin μου είπε ότι είμαι από τους λίγους καλλιτέχνες που άκουγε ποτέ και που πραγματικά άκουγαν τα πάντα», θυμήθηκε ο Petty. «Οι περισσότεροι ακούν μόνο τον εαυτό τους. Εγώ ακούω τα πάντα, κάθε λεπτομέρεια».

Red Hot Chili Peppers – Californication (1999)

Κατά τη διάρκεια των ηχογραφήσεων του Californication, οι Red Hot Chili Peppers έπαιζαν το ίδιο τραγούδι ξανά και ξανά στο στούντιο. «Ο στόχος ήταν να μην μπερδεύουμε τη διαδικασία της σύνθεσης με αυτή της εκτέλεσης», εξήγησε ο Rubin. «Μπορεί να παίζαμε το ίδιο κομμάτι εκατό φορές μέχρι να “δέσει” όπως πρέπει — να είναι η τέλεια εκδοχή, αλλά με μικρά λάθη. Να ακούγεται φυσικό, σαν μια μπάντα σε μια πολύ καλή βραδιά».

Aerosmith – O, Yeah! Ultimate Aerosmith Hits (2002)

Ένα από τα πιο εμβληματικά κομμάτια στα οποία είχε συμμετοχή ο Rick Rubin ήταν το “Walk This Way”, η ιστορική συνεργασία των Aerosmith με τους Run-DMC το 1986. Πάνω από μια δεκαετία μετά, βοήθησε το συγκρότημα να συγκεντρώσει μια συλλογή 27 τραγουδιών στο O, Yeah! Ultimate Aerosmith Hits, ουσιαστικά αποτυπώνοντας μια ολόκληρη εποχή της μπάντας.

Red Hot Chili Peppers – By the Way (2002)

Το By the Way είναι ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς ο Rubin μπορεί να αλλάξει την κατεύθυνση μιας μπάντας. «Ο Rick δεν “ψηνόταν” καθόλου για τα punk στοιχεία», είπε ο John Frusciante. «Πίστευε ότι τα πιο μελωδικά κομμάτια ήταν πολύ πιο πρωτότυπα και ενδιαφέροντα. Τελικά πετάξαμε όλα τα punk στοιχεία και επικεντρωθήκαμε στη μελωδία».

Audioslave – Audioslave (2002)

Η πρώτη φορά που ο Tom Morello συνάντησε τον Rubin ήταν και η στιγμή που γνώρισε τον Chris Cornell. Και κάπως έτσι, γεννήθηκε το lineup των Audioslave. Μια τεράστια μπάντα που δεν θα υπήρχε χωρίς αυτή τη γνωριμία.

Limp Bizkit – Results May Vary (2003)

Το άλμπουμ δέχτηκε έντονη κριτική από τον Τύπο. Και όμως; Έφτασε μέχρι το Νο. 3 στα charts. Άλλο ένα παράδειγμα ότι ο Rubin δεν παίζει με τους «κανόνες».

Slipknot – Vol. 3: The Subliminal Verses (2004)

Δεν συμφώνησαν όλοι με τον τρόπο δουλειάς του Rubin. Ο Corey Taylor τον χαρακτήρισε «υπερεκτιμημένο» και «υπερπληρωμένο», λέγοντας ότι δεν ήταν ιδιαίτερα παρών στις ηχογραφήσεις. Ο Jim Root όμως είχε τελείως διαφορετική άποψη: «Άκουγε τι είχαμε κάνει και μας έβαζε να ξαναγράψουμε ό,τι χρειαζόταν. Είναι σαν τον Big Brother. Μπορεί να μην ήταν εκεί κάθε μέρα, αλλά ήταν. Είναι ο αγαπημένος μου δίσκος που έχουμε κάνει».

Weezer – Make Believe (2005)

Όταν συνεργάστηκε με τους Weezer, ο Rubin πρότεινε στον Rivers Cuomo κάτι εντελώς διαφορετικό: διαλογισμό. «Του έγραψα ότι δεν μπορώ να το κάνω γιατί θα χάσω το άγχος που χρειάζομαι για να γράφω μουσική», θυμήθηκε ο Cuomo. «Και μου είπε απλά “οκ, ξέχνα το”. Επειδή δεν με πίεσε, άρχισα να το σκέφτομαι. Και τελικά πήγα σε ένα Tibetan-Buddhist retreat». Κάτι σε αυτό, όπως φαίνεται, ξεκλείδωσε τη δημιουργικότητά του.

Audioslave – Out of Exile (2005)

Ο Chris Cornell είχε πει κάποτε: «Οι Soundgarden είχαν σκεφτεί να δουλέψουν μαζί του, αλλά δεν τα κατάφεραν. Αν του αρέσει η μουσική κάποιου, με κάποιον τρόπο γίνεται φίλος του. Είναι έτσι. Πάντα ακούει και πάντα ψάχνει κάτι που τον ενθουσιάζει».

Neil Diamond – 12 Songs (2005)

Για το 12 Songs, ο Neil Diamond επέλεξε μια πιο stripped-down προσέγγιση — με τη βοήθεια του Rubin. Είχε δει τι είχε κάνει ο Rubin με τον Johnny Cash και ήθελε κάτι αντίστοιχο. «Το αξίζει περισσότερο από οποιονδήποτε», είχε πει τότε ο Rubin.

Johnny Cash – The Legend of Johnny Cash (2005)

Είναι πραγματικά εντυπωσιακό το γεγονός ότι ο Rick Rubin, ένας άνθρωπος που έγινε γνωστός μέσα από τη δουλειά του με καλλιτέχνες της hip hop και rap σκηνής, είναι ο ίδιος άνθρωπος που κατάφερε να επαναφέρει τον Johnny Cash στα charts τη δεκαετία του ’90 και των 2000s. Και όμως, αυτό ακριβώς συνέβη.«Έμαθα τόσα πολλά από αυτόν, γιατί είχε μια απίστευτη γνώση και ιστορία γύρω από τη μουσική», είπε ο Rubin στους New York Times το 2023. «Ήξερε αμέτρητα τραγούδια».

Red Hot Chili Peppers – Stadium Arcadium (2006)

Το Stadium Arcadium αποτέλεσε μια τεράστια εμπορική επιτυχία για τους Red Hot Chili Peppers, φτάνοντας στο Νο.1 των charts. Παράλληλα, τους χάρισε και επτά υποψηφιότητες για Grammy, επιβεβαιώνοντας για ακόμη μία φορά ότι η συνεργασία τους με τον Rubin είχε φτάσει σε ένα επίπεδο απόλυτης δημιουργικής χημείας.

Johnny Cash – American V: A Hundred Highways (2006)

Όταν δούλευαν μαζί στο στούντιο, ο Rubin και ο Cash δεν ακολουθούσαν κάποιο αυστηρό πλάνο ή προκαθορισμένη διαδικασία. «Κάποιες φορές είχαμε συγκεκριμένες ιδέες για το τι θέλαμε να ηχογραφήσουμε», εξήγησε ο Rubin σε συνέντευξή του το 2010, «και άλλες φορές απλώς ξεκινούσε να τραγουδάει ένα κομμάτι και αυτό κατέληγε να γίνεται δίσκος». Μια διαδικασία που βασιζόταν καθαρά στο συναίσθημα και τη στιγμή.

Slayer – Christ Illusions (2006)

Αν υπάρχει ένα πράγμα στο οποίο ο Rubin είναι πραγματικά εξαιρετικός, είναι το να επιτρέπει σε κάθε μπάντα να ακούγεται όπως ακριβώς είναι, χωρίς να την πιέζει να προσαρμοστεί σε κάποιο καλούπι. «Είναι ένας πολύ καλός συνδυασμός από γρήγορη, brutal μουσική και πιο αργά, πιο ατμοσφαιρικά κομμάτια — είναι πολύ έντονο», είχε πει ο Kerry King για το Christ Illusions. «Ακούγεται σαν ένας κανονικός Slayer δίσκος». Και αυτό ήταν το ζητούμενο.

Neil Diamond – Home Before Dark (2008)

Όταν το Home Before Dark έφτασε στο Νο.1 το 2008, ο Neil Diamond έγινε ο μεγαλύτερος σε ηλικία καλλιτέχνης που είχε ποτέ ένα άλμπουμ στην κορυφή των charts στις ΗΠΑ — ένα ρεκόρ που κράτησε για έναν χρόνο, μέχρι να το σπάσει ο Bob Dylan. Κάτι στη συνεργασία του με τον Rubin λειτούργησε ιδανικά. «Είναι ένας πολύ γλυκός άνθρωπος, πολύ ευγενικός, καθόλου τρομακτικός», είχε πει τότε στο Q magazine. «Όλα περιστρέφονται γύρω από τη μουσική, γύρω από τον ενθουσιασμό για τη μουσική και τη συζήτηση πάνω σε αυτή».

Weezer – Weezer (Red Album) (2008)

Το λεγόμενο Red Album των Weezer δεν είχε την ίδια εμπορική επιτυχία με τον προηγούμενο δίσκο τους, Make Believe. Και όταν λέμε «δεν είχε την ίδια επιτυχία», εννοούμε ότι έφτασε στο Νο.4 αντί για το Νο.2. Θα μπορούσαν τα πράγματα να είναι πολύ χειρότερα.

Metallica – Death Magnetic (2008)

«Ο βασικός στόχος της συνεργασίας μας ήταν να τους βοηθήσω να ξαναβρούν τον εαυτό τους ως Metallica, να νιώσουν ξανά άνετα με το να είναι μια heavy metal μπάντα», είχε πει ο Rubin στο Rolling Stone. «Σε κάποιο βαθμό το είχαν ήδη κάνει, αλλά πριν από αυτό είχαν προσπαθήσει να επαναπροσδιορίσουν τον εαυτό τους με διάφορους τρόπους. Προσπάθησα να τους κάνω να συνδεθούν ξανά με όλα εκείνα που έκανε τον κόσμο να τους αγαπήσει εξαρχής».

Johnny Cash – American VI: Ain’t No Grave (2010)

Όπως ίσως έχει γίνει ήδη εμφανές, όλα τα άλμπουμ του Johnny Cash που αναφέρονται εδώ κυκλοφόρησαν μετά τον θάνατό του. Αυτό όμως δεν τα εμπόδισε να φτάσουν ψηλά στα charts. Η αγάπη του κόσμου για τον Man in Black παρέμεινε ζωντανή — και σε μεγάλο βαθμό αυτό οφείλεται και στη δουλειά του Rubin.

Kid Rock – Born Free (2010)

«Ο Rick είναι φίλος μου εδώ και πολλά χρόνια και πάντα μιλούσαμε για μουσική και για το ενδεχόμενο να δουλέψουμε μαζί», είπε ο Kid Rock το 2019, αναφερόμενος στη συνεργασία τους το 2010. «Όταν του έπαιξα τα κομμάτια πάνω στα οποία δούλευα, μου είπε κάτι του τύπου: “Έχεις ένα καλύτερο ξεκίνημα σε αυτόν τον δίσκο από οποιονδήποτε άλλον με τον οποίο έχω δουλέψει”».

Red Hot Chili Peppers – I’m With You (2011)

Μετά από πέντε χρόνια απουσίας, οι Red Hot Chili Peppers επέστρεψαν με το I’m With You και για ακόμη μία φορά επέλεξαν να συνεργαστούν με τον Rubin. Ο δίσκος έφτασε στο Νο.2 των charts και τους χάρισε μια υποψηφιότητα για Grammy στην κατηγορία Best Rock Album. Όπως λένε, ομάδα που κερδίζει δεν αλλάζει.

ZZ Top – La Futura (2012)

«Ξέρω ότι κάποιοι καλλιτέχνες παραπονιούνται ότι δεν τους αρέσει να δουλεύουν με τον Rick, γιατί τους ζητάει συνεχώς να παίζουν τα ίδια κομμάτια ξανά και ξανά», είπε ο Billy Gibbons το 2018. «Αυτό είναι ένα από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της παραγωγικής του μεθόδου. Αλλά η ουσία είναι ότι οι ZZ Top αγαπούν να παίζουν — και όταν δουλεύεις με τον Rick, το να παίζεις είναι όλο το παιχνίδι».

Black Sabbath – 13 (2013)

Όπως έχει φανεί, ο τρόπος δουλειάς του Rubin δεν ταιριάζει σε όλους. «Νομίζω ότι ο Ozzy κάποια στιγμή τρελάθηκε, γιατί είχε κάνει καμιά δεκαριά διαφορετικά takes στα φωνητικά», θυμήθηκε ο Geezer Butler το 2022. «Και ο Rick συνέχιζε να λέει: “Ναι, είναι τέλειο, αλλά κάνε άλλο ένα”. Και ο Ozzy έλεγε: “Αν είναι τέλειο, γιατί να το ξανακάνω;” Και κάπου εκεί τα πήρε». Αυτή είναι όμως η ουσία της φιλοσοφίας του Rubin: δεν τον ενδιαφέρει απλώς να είναι κάτι σωστό — τον ενδιαφέρει να είναι αληθινό.

Santana – Africa Speaks (2019)

«Δεν μπορούσα να πιστέψω αυτό που έβλεπα», είπε ο Rick Rubin για τη συνεργασία του με τον Santana στο άλμπουμ Africa Speaks το 2019. «Το να το ακούς σε ηχογράφηση είναι ένα πράγμα, αλλά το να το ακούς μέσα στο δωμάτιο είναι κάτι τελείως διαφορετικό. Δεν μπορώ να φανταστώ κανέναν που αγαπά τη μουσική να βρίσκεται στη θέση που ήμουν εγώ και να μην μένει άφωνος από αυτό που άκουγε».

Red Hot Chili Peppers – Unlimited Love (2022)

Όπως και σε προηγούμενες συνεργασίες τους, ο Rubin δεν μπήκε επιθετικά στη διαδικασία δημιουργίας των Red Hot Chili Peppers για το Unlimited Love. «Νομίζω ήρθε σε μία πρόβα, άκουσε τι παίζαμε και του άρεσε», είπε ο Flea στο Bass Player. «Μας δίνει κατευθύνσεις για τις ενορχηστρώσεις και μας λέει πώς πιστεύει ότι μπορεί να αναδειχθεί καλύτερα η ουσία του κάθε κομματιού. Δηλαδή, πώς μπορούμε να υπηρετήσουμε καλύτερα τη μελωδία και τη φωνή, αν ένα τραγούδι χρειάζεται αλλαγή σε τονικότητα ή tempo, ή αν πιστεύει ότι ένα μέρος πρέπει να κρατήσει περισσότερο και κάποιο άλλο να προσεγγιστεί διαφορετικά».

Red Hot Chili Peppers – Return of the Dream Canteen (2022)

Κατά τη διάρκεια των ίδιων sessions για το Unlimited Love, οι Red Hot Chili Peppers προχώρησαν ένα βήμα παραπέρα και ηχογράφησαν μαζί με τον Rubin και ένα δεύτερο ολόκληρο άλμπουμ, το Return of the Dream Canteen. Ήταν ουσιαστικά η ίδια φιλοσοφία που ο Rubin τους είχε ενθαρρύνει να ακολουθούν από την αρχή της συνεργασίας τους: να γράφουν πολύ περισσότερο υλικό απ’ όσο χρειάζεται — να «υπερπαράγουν» τραγούδια — και μέσα από αυτή τη διαδικασία να ξεχωρίζουν τα καλύτερα.