Qi Baishi| Ο Κινέζος καλλιτέχνης με το ασιατικό έργο τέχνης που έκανε ρεκόρ όλων των εποχών

 Ο Qi Baishi θεωρείται ο σημαντικότερος σύγχρονος ζωγράφος της Κίνας και ο καλλιτέχνης που έφερε την πανάρχαια παράδοση της κινεζικής ζωγραφικής στον 20ο αιώνα. Ο Qi Baishi, είναι ίσως το πιο απίθανο άτομο να γίνει ένας από τους καλλιτέχνες με την υψηλότερη αξία στον κόσμο, δίπλα στον Andy Warhol και τον Picasso.

Αν και πιο γνωστός για τους ευαίσθητους πίνακές του με λουλούδια και μικρά ζώα, ο Qi Baishi ζωγράφισε επίσης δύο σετ τοπίων, ένα στο Μουσείο Τριών Φαραγγιών στο Τσονγκκίνγκ και το παρόν έργο σε ιδιωτική συλλογή.

Τα “Twelve Landscapes Screens” το δημιούργησε ο καλλιτέχνης όταν ήταν 62 ετών, αντικατοπτρίζουν το ενδιαφέρον του ζωγράφου να απεικονίζει ποικίλα τοπία, τα οποία τον οδήγησαν να κάνει πολλά ταξίδια στην πατρίδα του την Κίνα. Έχουν περάσει 65 χρόνια από τον θάνατό του το 1957 σε ηλικία 93 ετών.   Ο πίνακας έγραψε ιστορία το 2017, όταν δημοπρατήθηκε για 140,8 εκατομμύρια δολάρια σε δημοπρασία στο Πεκίνο, ρεκόρ όλων των εποχών για ένα ασιατικό έργο τέχνης.

Κινεζική τέχνη

Η ιστορία της κινεζικής τέχνης έχει περάσει από πολλές διακριτές φάσεις, συχνά επηρεασμένες από τις δυναστικές αλλαγές της Αυτοκρατορίας. Είναι αξιοσημείωτο ότι τα τελευταία χρόνια, ένα από τα μεγαλύτερα άλματα στην αγορά ήταν η κινεζική τέχνη. 

Οι πιο σημαντικές πωλήσεις έργων τέχνης στους μεγάλους οίκους δημοπρασιών κυριαρχούνταν από ευρωπαϊκά αριστουργήματα.  Από πίνακες παλαιών δασκάλων μέχρι την pop art. Κατά τη διάρκεια της προηγούμενης δεκαετίας, ωστόσο, υπήρξε μια σημαντική αλλαγή σε όλο τον κόσμο, με έργα από άλλους πολιτισμούς να εμφανίζονται όλο και συχνότερα και να πωλούνται για όλο και πιο εντυπωσιακά αποτελέσματα δημοπρασιών. Ένα από τα μεγαλύτερα άλματα στην αγορά ήταν η κινεζική τέχνη. Ο πρώτος οίκος δημοπρασιών έργων τέχνης της χώρας, China Guardian, ιδρύθηκε το 1993, ενώ σύντομα ακολούθησε ο κρατικός όμιλος China Poly Group το 1999, ο οποίος από τότε έγινε η τρίτη μεγαλύτερη εταιρεία δημοπρασιών στον κόσμο. Την τελευταία δεκαετία, αυτή η επιτυχία συνέχισε να ανθίζει, με μερικά από τα πιο ακριβά έργα κινεζικής τέχνης που πουλήθηκαν ποτέ σε δημοπρασία.

Ενώ ο Ai Weiwei μπορεί σήμερα να θεωρείται ο διασημότερος Κινέζος καλλιτέχνης στη δυτική κουλτούρα, τα πιο πολύτιμα έργα κινεζικής τέχνης χρονολογούνται γενικά πολύ πριν από τον εικοστό αιώνα. Από την πλούσια ιστορία της κινεζικής πορσελάνης μέχρι την παραδοσιακή τέχνη της καλλιγραφίας, η κινεζική τέχνη εκτείνεται σε πολλούς αιώνες.

Η ιστορία της κινεζικής τέχνης έχει περάσει από πολλές διακριτές φάσεις, συχνά επηρεασμένες από τις δυναστικές αλλαγές της Αυτοκρατορίας. Για το λόγο αυτό, ορισμένα καλλιτεχνικά στυλ αναφέρονται συχνά με το όνομα της δυναστείας στην οποία κατασκευάστηκαν, όπως ένα αγγείο Ming ή ενα άλογο Tang.

 Η κινεζική ιστορία της τέχνης, λοιπόν,  περιλαμβάνει όλες τις εικαστικές τέχνες που προέρχονται από την Κίνα και παράγονται από τους Κινέζους καλλιτέχνες. Χαρακτηρίζεται από πολλούς διαφορετικούς τύπους, που κυμαίνονται από τη νεολιθική κεραμική μέχρι την καλλιγραφία, τη ζωγραφική, την ποίηση, την πορσελάνη, το χάλκινο έργο, τη σκάλισμα σε νεφρίτη και πολλά άλλα. Ξεκινά από την Προϊστορική εποχή μέχρι τη σύγχρονη. Η παραδοσιακή κινεζική τέχνη μοιράζεται κοινά σημεία, ωστόσο, παρήχθη επίσης διαφορετικά σε κάθε δυναστεία, οι οποίες αποτελούν βασικές διακριτικές περιόδους που σηματοδοτούν την εξέλιξη του κινεζικού έργου τέχνης.

Τα κοινά βασικά χαρακτηριστικά που δίνουν τη φύση της στην κινεζική τέχνη προέρχονται από φιλοσοφικές, θρησκευτικές και πολιτιστικές πεποιθήσεις. Η κινεζική κουλτούρα ανέκαθεν εκτιμούσε τη φύση και την εγγενή της σημασία. Μια μεγάλη ποικιλία θεμάτων είναι συχνά από φυσικά στοιχεία, για παράδειγμα, φύλλωμα και φυτά όπως μπαμπού, λουλούδια, πτηνά που μοιάζουν με ζώα, καθώς και απεικονίσεις τοπίων.

Αυτή η εγγενής σημασία της φύσης περιστρεφόταν γύρω από μια βαθύτερη πίστη στις πνευματικές πτυχές της ζωής και το ότι ο εξωτερικός κόσμος είναι μια «εκδήλωση» αυτής. Οι καλλιτέχνες προσπάθησαν να απεικονίσουν τα βαθύτερα νοήματα της ζωής και του σύμπαντος. Αυτό συνδέεται επίσης με τις ισχυρές ηθικές και ηθικές πεποιθήσεις που είχαν πολλοί καλλιτέχνες.

Η καλλιγραφία και η ζωγραφική τοπίων ήταν δύο από τους πιο σημαντικούς τύπους (ή «υψηλότερες μορφές») κινεζικών έργων τέχνης. 

Οι Κινέζοι καλλιτέχνες ήταν οπαδοί του Κομφουκιανισμού και οι ηθικές τους απόψεις αντικατοπτρίστηκαν στην τέχνη τους. Τα κινεζικά έργα τέχνης μερικές φορές εμφανίζονται πιο απλά και πιο πενιχρά στις απεικονίσεις τους. Τα κινέζικα έργα τέχνης συχνά αντικατοπτρίζουν τον ηθικό χαρακτήρα των ίδιων των καλλιτεχνών. 

Qi Baishi, Twelve Landscape Screens, 1925

Πραγματοποιηθείσα Τιμή:     931.500.000 RMB (140,8 εκατομμύρια USD)

  Poly Auction, Πεκίνο, 17 Δεκεμβρίου 2017

O Qi Baishi εμφανίζεται στην πρώτη θέση, καθώς το “Twelve Landscape Screens” του κατέχει το ρεκόρ για τα πιο ακριβά αποτελέσματα δημοπρασίας για την κινεζική τέχνη. Η σειρά τοπίων με μελάνι πουλήθηκε στη δημοπρασία Poly Auction το 2017 στην εκπληκτική τιμή των 140,8 εκατομμυρίων δολαρίων, καθιστώντας τον Qi τον πρώτο Κινέζο καλλιτέχνη που πούλησε ένα έργο για πάνω από 100 εκατομμύρια δολάρια.

Οι δώδεκα οθόνες, που δείχνουν ξεχωριστά αλλά συνεκτικά τοπία, ομοιόμορφα σε μέγεθος και στυλ, αλλά διαφορετικά σε ακριβές θέμα, αποτελούν την επιτομή της κινεζικής ερμηνείας της ομορφιάς. H περίπλοκη καλλιγραφία των έργων τέχνης του Wu ενσωματώνει τη δύναμη της φύσης προκαλώντας ένα αίσθημα ηρεμίας. Παρήγαγε μόνο ένα άλλο έργο αυτού του είδους, ένα άλλο σύνολο δώδεκα τοπίων οθονών που φτιάχτηκαν για έναν στρατιωτικό διοικητή του Σετσουάν επτά χρόνια αργότερα, κάνοντας αυτή την έκδοση ακόμα πιο πολύτιμη.

Ποιος ήταν ο Qi Bashi;

Είναι πολύ απίθανο να μπορούσε να φανταστεί ότι θα κατάφερνε να γίνει ο σημαντικότερος ζωγράφος της χώρας του, όταν άρχισε να ζωγραφίζει στην εφηβεία του στα τέλη του 19ου αιώνα στο Xiangtan, στην επαρχία Χουνάν, στην Κίνα. Εκεί γεννήθηκε σε μια αγροτική οικογένεια αγροτών, το 1864.

Qi Baishi, Twelve Landscape Screens

Η αγροτική εργασία δεν του ταίριαζε ούτε σωματικά, ούτε ιδιοσυγκρασιακά. Γεννήθηκε καλλιτέχνης κάτι που ανακάλυψε αφού διάβασε το “The Mustard Seed Manual of Painting”. Τότε ήταν  που συνειδητοποίησε τι ήταν προορισμένος να κάνει στη ζωή του. Πρώτα όμως θα εδραιωνόταν και θα έκανε οικογένεια. Για να βγάλει τα προς το ζην, μαθήτευσε σε έναν ξυλουργό/ξυλογλύπτη όταν ήταν δεκατεσσάρων και ασχολήθηκε με τη ζωγραφική. Ακολούθησε την καρδιά του και το 1881 σε ηλικία 19 ετών, ο Qi Baishi παντρεύτηκε τον Chen Chunjun (1863-1940) που του χάρισε πέντε όμορφα παιδιά.

Στα 20 του, βρήκε καλλιτεχνικούς μέντορες που του έδωσαν σημαντικές πρακτικές κατευθύνσεις σε ό,τι χρειαζόταν να μάθει. Το 1888 σπούδασε ζωγραφική με τον Xiao Xianghai, τον καλύτερο καλλιτέχνη πορτρέτου στο Xiangtan. Ο Chen Shaofan, δάσκαλος λογοτεχνίας, δίδαξε τον Qi πώς να γράφει ποίηση. Tu Pan, του έδειξε τα πάντα για τη ζωγραφική τοπίου.

Qi Baishi, Λουλούδια Lotus και Αγριόπαπια

Το 1894, όταν ήταν πια τριάντα ετών, το ταλέντο του τράβηξε την προσοχή του Hu Qinyuan, ενός πλούσιου χορηγού που έδωσε τη δυνατότητα στον Qi Baishi να σπουδάσει κλασική ποίηση και ζωγραφική. Ο Qi Baishi έμαθε τις βασικές αρχές της gongbi, με λεπτές πινελιές και σχολαστικές λεπτομέρειες. Υπό τον Hu Qinyuan και τον Tu Pan, εγκατέλειψε την ξυλουργική και εστίασε όλες τις προσπάθειές του στη ζωγραφική. Το 1899, σε ηλικία 35 ετών, ο Qi έγινε μαθητής του Wang Xiangyi, ενός από τους πιο σημαντικούς μελετητές της εποχής.

Η βοήθεια αυτών των φίλων επηρέασε όλη τη ζωή του Qi. Του έδωσαν καθοδήγηση στη μάθηση, τους τρόπους και την τέχνη και συνέβαλαν έξυπνα στην επιτυχία του.

Qi Baishi, Λουλούδια σε σπασμένα κλαδιά

Το 1902, στα τριανταοχτώ του, φεύγει από τη γενέτειρά του για την Xi`an μετά από πρόσκληση της Xia Wuyi, όπου εργάστηκε ως ιδιωτικός δάσκαλος. Τα επόμενα πέντε χρόνια, ταξιδεύει σε πολλά μέρη στην Κίνα, συναντώντας άλλους καλλιτέχνες και βλέποντας μεγάλα έργα κινεζικής τέχνης σε ιδιωτικές και δημόσιες συλλογές τέχνης. Καθώς έβλεπε την ιδιωτική συλλογή του Guo Baosun στο Qinzhou, στο Guangxi, είδε πίνακες των Zhu Da (1625-1705) και Xu Wei (1521-1593) που του έκαναν έντονη εντύπωση. Γρήγορα απέρριψε το προηγούμενο στυλ του και ξεκίνησε ένα νέο στυλ το xieyi (σκιαγράφοντας σκέψεις). Αυτό σημαίνει να σχεδιάζετε το πνεύμα του θέματος αυθόρμητα. Απαιτεί γρήγορη δράση, αλλά χρειάζεται μεγάλη εμπειρία για να το κάνει καλά.

Το 1911, στη μέση ηλικία, γνωρίζει τον Chen Shizeng, ζωγράφο και ακαδημαϊκό, στο Πεκίνο. Μια μέρα ο Chen είδε μερικές σκαλιστές σφραγίδες σε μια βιτρίνα και τους άρεσαν. Ρώτησε για τον καλλιτέχνη και σύντομα έγιναν σπουδαίοι φίλοι. Αυτό έγινε ένα σημαντικό σημείο καμπής στη ζωή του Qi.

Ο Qi πίστευε ότι ο Τσεν ήταν ο μόνος που μπορούσε να εκτιμήσει τα έργα του εκείνη τη χρονική περίοδο.

“Εκείνη την εποχή ακολούθησα το απομονωμένο μονοπάτι του Bada και οι άνθρωποι στο Πεκίνο δεν με συμπαθούσαν. απλά δεν υπήρχε ούτε ένα άτομο που θα καταλάβαινε τους πίνακές μου, εκτός από τον Chen Shizeng.”

 «Σε εκατό χρόνια από τώρα δίκαια θα κριθεί ποιος είναι καλύτερος ζωγράφος, ποιος ξέρει περισσότερα για την ποίηση και ποιος είναι ο πιο ψηλός».

Qi Baishi, Cicada, περίπου μεταξύ 1864- 1957. 

Την ίδια στιγμή ο Chen σύστησε τον Qi Baishi σε μια παλλακίδα, τη Hu Baozhu. Αυτή η συνάντηση κατέληξε σε άλλα επτά παιδιά για τον Qi. Εγκαθίσταται στο Πεκίνο για το υπόλοιπο της μακράς ζωής του των 93 ετών.

Με τη βοήθεια του φίλου του Chen, αναζωογονεί την παραδοσιακή φλέβα της σύγχρονης κινεζικής ζωγραφικής που ξεκίνησε με τη Σχολή Yangzhou τον 18ο αιώνα, που αναπτύχθηκε περαιτέρω από τους Zhao Zhiqian (1829-1884) και Wu Changshi (1844-1927) και οι δύο συνδεδεμένοι με τη Σχολή της Σαγκάης.  Αυτοί οι καλλιτέχνες ζωγράφιζαν με έντονα χρώματα και ειδικεύονταν σε λουλούδια και φυτά με συμβολικό νόημα. Ο Wu Changshi εμπνεύστηκε από τη ζωγραφική του Qi με λουλούδια και κόκκινα δαμάσκηνα χρησιμοποιώντας έντονα χρώματα.

Στη συνέχεια, το 1922, ο Chen παίρνει έναν αριθμό από πίνακες του Qi σε μια έκθεση τέχνης στο Τόκιο. Όλοι οι πίνακές του πωλούνται και δύο βρίσκονται σε σημαντικά μουσεία στο Παρίσι. Η διεθνής του φήμη ξεκινά.

Η επιλογή των θεμάτων του είναι μεγάλη και ευέλικτη. Είναι ένας παραγωγικός ζωγράφος λουλουδιών, πουλιών, εντόμων, βατράχων, γαρίδων, ψαριών και φυτών. Στα 60 και στα 70 του ζωγράφισε μια σειρά από τοπία αλλά με σύγχρονο υποκειμενικό τρόπο. Ο Qi Baishi δεν προσπάθησε να μιμηθεί αρχαίους δασκάλους. Αντίθετα, απεικόνισε τα μέρη που θυμόταν με ένα άκρως ατομικό, αντισυμβατικό στυλ.

“Στα τοπία, χρησιμοποιώ τη δική μου τεχνική και ζωγραφίζω το σπίτι μου” έλεγε ο Qi

Ζωγραφίζει αυτό που σκέφτεται και βιώνει. ποιητικά του συναισθήματα. Είναι λίγο ιμπρεσιονιστής, λίγο αφηρημένος.

Κατά τη διάρκεια της μακρόχρονης ζωής του γίνεται σιγά σιγά κύριος του μέσου του και παράγει περίπου 15.000 πίνακες. Επίσης, σκαλίζει πολλές χιλιάδες σφραγίδες και πολλά ξυλόγλυπτα και γράφει 3.000 ποιήματα. Εκδίδει δύο βιβλία με ποιήματα και γράφει σε πολλά περιοδικά για τη ζωή του ως καλλιτέχνη.

Κοντά στο τέλος της ζωής του αναγνωρίζεται διεθνώς ως άνθρωπος της ειρήνης. Απέφυγε τις πολιτικές αναταραχές και απέφυγε να κάνει εχθρούς.

Στις 27 Απριλίου 1956 απονέμεται στον Qi Baishi το Παγκόσμιο Βραβείο Ειρήνης από το Παγκόσμιο Συμβούλιο Ειρήνης. Τον Ιούνιο ολοκληρώνει τον τελευταίο του πίνακα: Παιώνια. Στις 16 Σεπτεμβρίου 1957 πεθαίνει στο Πεκίνο, σε ηλικία 93 ετών.