The World Goes Pop!
Έρωτας, θάνατος και ηλεκτρικές σκούπες στην Τέιτ Μόντερν. Από τη Δέσποινα Κουτσομητροπούλου
Δημοφιλές, προσωρινό, χαμηλού κόστους, βιομηχανικό, νεαρό, πνευματώδες, σέξι, μαγιό, γοητευτικό και μεγάλη επιχείρηση. Ο μακροσκελής χαρακτηρισμός του καλλιτεχνικού κινήματος Ποπ Αρτ ανήκει στον ζωγράφο Ρίτσαρντ Χάμιλτον.
Η εμπορική και η υψηλή κουλτούρα και η γέφυρα ανάμεσα τους, ο πεζός κόσμος της οικιακής ζωής, η λάμψη των ταινιών, το σεξ και οι ηλεκτρικές σκούπες ανακατεύονται στην έκθεση –blockbuster- που άνοιξε χθες τις πύλες της στην γκαλερί Τέιτ Μόντερν και θα διαρκέσει έως τις 24 Ιανουαρίου του 2016.
«The EY exhibition: The World Goes Pop» είναι ο τίτλος της και οι ειδικοί θεωρούν πως θα ξεσκονίσει το ενδιαφέρον των επισκεπτών για τον τολμηρό κόσμο του πολύχρωμου καλλιτεχνικού κινήματος, που αναπτύχθηκε αρχικά στη Μεγάλη Βρετανία και αργότερα στις ΗΠΑ, στο τέλος της δεκαετίας του ‘50.
Το φωτομοντάζ, το κολάζ και η συναρμολόγηση αποτέλεσαν συνηθισμένες μεθόδους της ποπ-αρτ. Από τις μυθικές φυσιογνωμίες της δεκαετίας του 1960, ο Άντι Γουόρχολ δημιούργησε το 1962 τις «Είκοσι πέντε Μέριλιν», ένα από τα διασημότερα θέματά του, χρησιμοποιώντας ως βάση ένα φωτογραφικό πορτρέτο. Η απεικόνιση της Μονρόε ως προϊόντος κουλτούρας, συσκευασμένης για το κοινό σαν καταναλωτικό αγαθό. Ο Πίτερ Μπλέικ, ο Τομ Γουέσελμαν, ο Τζάσπερ Τζόουνς, ο Ρόι Λίχτενστάιν, ο Ντέιβιντ Χόκνεϊ κ.α. ήταν ανάμεσα στους πρωταγωνιστές της ποπ-αρτ. Όπως και ο Ιβ Κλάιν, που πέθανε πρόωρα το 1962.
Για το ευρύ κοινό, αρκετοί από τους καλλιτέχνες της έκθεσης «κινήθηκαν στις περιφερειακές διαδρομές του καλλιτεχνικού κινήματος. Ο Γουόρχολ, από την άλλη, ήταν πρώτο όνομα στη μαρκίζα. «Πρωταγωνίστησε» σε πρωτοσέλιδα, οι ατάκες του έμειναν στην ιστορία και τα έργα του εξακολουθούν να αποτελούν σημεία αναφοράς σε ό,τι αφορά το Pop μέχρι σήμερα. Αρκετοί από τους σύγχρονους του, που δούλεψαν στην Ευρώπη, στη Λατινική Αμερική, στη Μέση Ανατολή και στην Ασία ήταν εξαιρετικά παραγωγικοί στις χώρες τους και έδειξαν ότι το κίνημα δεν ήταν μόνο αμερικανικό, μόνο βρετανικό ή μόνο ανδρικό. Δύο παραδείγματα μόνο, η Έβελιν Άξελ και η Άννα Μαρία Μαϊολίνο με το εντυπωσιακό «Glu Glu Glu» (1966).
Στην Τέιτ Μόντερν συναντιούνται για πρώτη φορά και σχετικά άγνωστες υπογραφές, ανάμεσα στα 160 έργα που εκτίθενται, των οποίων η καλλιτεχνική αξία επανεξετάζεται σε μια έκρηξη οπτικής διέγερσης.
Αρκετοί από τους καλλιτέχνες δημιούργησαν έργα που έβαλαν στο μικροσκόπιο και αμφισβήτησαν τις απεικονίσεις του γυναικείου σώματος στην τέχνη και το λαϊκό πολιτισμό. Το γυναικείο σώμα, από αμιγώς «διακοσμητικό» στοιχείο μιας σύνθεσης, αναδείχθηκε στις δεκαετίες του 60 και του 70 ως νόμιμο εργαλείο διαμαρτυρίας και ενδυνάμωσης. Το σώμα είχε ανακτηθεί. Δεν ήταν απλώς φετίχ και ιλουστρασιόν. Για αυτό και τέθηκαν άβολα ερωτήματα όσον αφορά το ρόλο του στον οπτικό πολιτισμό και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης.
Η Ποπ Αρτ ξεπήδησε όταν κοινωνίες και χώρες παράπαιαν από το νέφος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, μαινόταν η σύγκρουση στο Βιετνάμ και οι πολιτικές εξελίξεις ήταν ραγδαίες. Για τους καλλιτέχνες ήταν ένας σπουδαίος τρόπος για να σατιρίζουν και να χλευάζουν τους πολιτικούς, τους αστέρες του κινηματογράφου, ακόμα και άλλους καλλιτέχνες χρησιμοποιώντας το χιούμορ, το φύλο και την καινοτομία για να προκαλέσουν.
Η Ποπ Αρτ με ευελιξία προσαρμόζεται στο σήμερα. Μια θήκη κινητού με print της σπουδαίας ποπ-άρτιστ Kiki Kogelnik θα ήταν εξαιρετικό απόκτημα.
