Η γυμνή αλήθεια της γαλλικής αριστεράς

Οι ξεβράκωτοι ακτιβιστές δεν είναι φαινόμενο των ημερών μας. Από τις φεμινίστριες που πέταγαν τα σουτιέν τους στους δρόμους του Παρισιού μέχρι τη Γερμανίδα φοιτήτρια που πέταξε το δικό της μέσα σε Καθολική Εκκλησία, οι τσίτσιδοι διαμαρτυρόμενοι προσπαθούν να τραβήξουν την προσοχή του κόσμου και να ικανοποιήσουν τα αιτήματά τους, με μεσάζοντα τη γύμνια τους. Οι ξεβράκωτοι ακτιβιστές κατηγορούνται συνήθως για «προσβολή δημοσίας αιδούς», αλλά εξαργυρώνουν την ταλαιπωρία αυτή με μπόλικη προβολή από τα media και την συμπάθεια –ή έστω την ανοχή- της κοινής γνώμης.

Πόσο αποτελεσματικό είναι όμως το ξεβράκωμα; Δεν είναι λίγες οι φορές που το κοινό επικεντρώνεται τόσο στο γυμνό σώμα, ώστε να αποπροσανατολίζεται εντελώς από το αίτημα. «Fur? I’d rather go naked» έλεγε πριν χρόνια η διαφημιστική εκστρατεία κατά της φυσικής γούνας. Τι πρόσεξαν άραγε τότε περισσότερο; Το motto υπέρ των ζώων ή το σέξυ γυναικείο σώμα;  Άλλες πάλι φορές, αντί το γυμνό σώμα να είναι το μέσο και το αίτημα ο σκοπός, συμβαίνει ακριβώς το αντίστροφο: το αίτημα είναι το μέσο και το γυμνό ο αυτοσκοπός. Ας θυμηθούμε τα gay parades, με τους ξεβράκωτους ομοφυλόφιλους να περιφέρουν θριαμβικά τη «στολισμένη» γύμνια τους πάνω σε πανηγυρικά άρματα. Υπάρχουν και οι φορές που το ξεβράκωμα γίνεται πανάκεια διά πάσαν νόσον και πάσαν μαλακίαν. Θες να σώσεις την καρέτα-καρέτα; Ξεβρακώνεσαι. Θες να σώσεις τους καρκινοπαθείς; Ξεβρακώνεσαι. Θες να σώσεις την Ευρώπη από την Τρόικα; Ξεβρακώνεσαι. Θες να σώσεις τον κόσμο γενικώς; Ξεβρακώνεσαι.  Και πάντα βέβαια υπάρχουν και οι περιπτώσεις εκείνες μιας λανθάνουσας ή φανερής επιδειξιομανίας, όπου ο ξεβράκωτος ηδονίζεται να εκθέτει δημόσια τα απόκρυφά του, κάτω από την προστατευτική ομπρέλα που προσφέρει ο αγώνας για τα κοινωνικά δικαιώματα.

Η γυμνή αλήθεια του Sebastien Thierry Μέχρι που έρχεται ένας ξεβράκωτος όπως ο Sebastien Thierry και αλλάζει όλα όσα ξέραμε για τον ξεβράκωτο ακτιβισμό. Ο γνωστός ηθοποιός και πολυβραβευμένος θεατρικός συγγραφέας, εκπροσωπώντας το γαλλικό (κομμουνιστικό) συνδικάτο CGT, ανεβαίνει θεόγυμνος στη σκηνή του ιστορικού «Folies Bergere», κατά την διάρκεια της 27ης «Nuit des Molieres» («Νύχτας των Μολιέρων», των ομώνυμων γαλλικών θεατρικών βραβείων), για να υπερασπιστεί τα δικαιώματα των θεατρικών συγγραφέων. Ακροβατώντας επιδέξια ανάμεσα στο χιούμορ, τον πολιτικό λόγο και τη θεατρική εμφάνιση, δίνει μια ομιλία τόσο μεστή, που κανείς δεν τολμά να τον διακόψει, κανείς δεν τολμά να τον κατεβάσει από τη σκηνή, ενώ μέχρι και η Υπουργός Πολιτισμού, στην οποία άλλωστε ο συγγραφέας απευθύνεται προσωπικά, αναγκάζεται να σταματήσει να χαχανίζει και να τον ακούσει προσεκτικά. Σαν άλλος Sans Culotte, o Sebastien Thierry προασπίζει με παρρησία τα δικαιώματα των πνευματικών ανθρώπων, με επιχειρήματα όπως αυτό «Όλοι οι άνθρωποι του θεάτρου δικαιούνται επίδομα ανεργίας εκτός από τους θεατρικούς συγγραφείς. Ηθοποιοί, φωτιστές, σκηνογράφοι, ενδυματολόγοι. Και όμως, χωρίς κοστούμι μπορεί να παίξει ένας ηθοποιός, χωρίς θεατρικό έργο μπορεί; Έτσι δεν είναι;» ρωτάει και κατεβαίνει από το βήμα που κρύβει τη γύμνια του, αναγκάζοντας τον παρουσιαστή της βραδιάς να συμφωνήσει μαζί του με απόλυτη σοβαρότητα. Η γύμνια του εδώ δεν είναι ένα μέσον, είναι ένα «κοστούμι» απαραίτητο για να τονίσει την εξαθλίωση στην οποί κινδυνεύουν να περιπέσουν οι θεατρικοί συγγραφείς. «Είμαστε συγγραφείς εν ζωή, μη μας μετατρέψετε σε συγγραφείς επιζήσαντες» τελειώνει τον λόγο του, έχοντας εκθέσει κυριολεκτικά τις γυμνές του αλήθειες. Το ξεβράκωμα του βραβευμένου με «Βραβείο Μολιέρου» συγγραφέα, σε αυτή την περίπτωση δεν είναι ούτε αυτοσκοπός ούτε επιδειξιομανία ούτε άνευ περιεχομένου ακτιβισμός. Είναι μια ευφυής πολιτική προσέγγιση, με ένα θεατρικό εύρημα τόσο πετυχημένο, που -άμα τη εμφανίσει του στη σκηνή- κανείς δεν εστιάζει στο σώμα του, αλλά στα αιτήματά του. Ένας άνθρωπος της τέχνης και ταυτόχρονα εκπρόσωπος μιας ιστορικής συνδικαλιστικής οργάνωσης όπως η CGT, χρησιμοποιεί το φαίνεσθαι για να προβάλει το είναι και την ίδια στιγμή ακυρώνει το φαίνεσθαι μέσα από τη βαρύτητα του είναι. 

Για τη σημειολογία της γυμνής εμφάνισης … Αυτή την εποχή ο Sebastien Thierry παίζει στο έργο Δύο Άντρες Γυμνοί , το οποίο φέρει την υπογραφή του, στο θέατρο «Madeleine».