Ρόμπερτ Ρέντφορντ: Ο τελευταίος μεγάλος τζέντλεμαν του αμερικανικού κινηματογράφου
Robert Redford filming Three Days of the Condor; circa 1970; New York. (Photo by Art Zelin/Getty Images)

Ρόμπερτ Ρέντφορντ: Ο τελευταίος μεγάλος τζέντλεμαν του αμερικανικού κινηματογράφου

Με αφορμή τον ένα χρόνο από τον θάνατό του, ένα αφιέρωμα στον ηθοποιό που έγινε θρύλος του αμερικανικού κινηματογράφου, δημιούργησε το Φεστιβάλ Sundance και άλλαξε για πάντα τον ανεξάρτητο κινηματογράφο

Υπάρχουν ηθοποιοί που κατακτούν το Χόλιγουντ και υπάρχουν εκείνοι που αλλάζουν τους κανόνες του. Ο Ρόμπερτ Ρέντφορντ ανήκει αναμφίβολα στη δεύτερη κατηγορία. Η καριέρα του δεν περιορίζεται στις εμβληματικές ερμηνείες που τον καθιέρωσαν ως έναν από τους μεγαλύτερους σταρ του κινηματογράφου. Η πραγματική του κληρονομιά βρίσκεται στο γεγονός ότι τόλμησε να χρησιμοποιήσει τη φήμη και την επιρροή του για να δημιουργήσει χώρο για μια νέα γενιά δημιουργών, δίνοντας φωνή στον ανεξάρτητο κινηματογράφο. Στις 18 Αυγούστου 1936 γεννήθηκε στη Σάντα Μόνικα της Καλιφόρνιας ο άνθρωπος που έμελλε να γίνει σύμβολο της αμερικανικής κινηματογραφικής ιστορίας. Σχεδόν εννέα δεκαετίες αργότερα, το όνομά του παραμένει συνδεδεμένο όχι μόνο με ταινίες-σταθμούς, αλλά και με την καλλιτεχνική ελευθερία, την περιβαλλοντική δράση και τη διαχρονική κομψότητα.

Από ένα ανήσυχο παιδί σε έναν από τους μεγαλύτερους σταρ του Χόλιγουντ

Ο Τσαρλς Ρόμπερτ Ρέντφορντ Τζούνιορ μεγάλωσε στη νότια Καλιφόρνια. Νεαρός ακόμη έδειχνε περισσότερο ενδιαφέρον για τη ζωγραφική, τα ταξίδια και τον αθλητισμό παρά για την υποκριτική. Μετά από ένα ταξίδι στην Ευρώπη, όπου γνώρισε από κοντά την τέχνη και τον πολιτισμό, αποφάσισε να ακολουθήσει διαφορετικό δρόμο και να σπουδάσει θέατρο στη Νέα Υόρκη.

Οι πρώτες του εμφανίσεις στην τηλεόραση και στο θέατρο αποκάλυψαν έναν ηθοποιό με φυσικό ταλέντο, έντονη σκηνική παρουσία και μια ήρεμη αυτοπεποίθηση που τον έκανε να ξεχωρίζει.

«Ποτέ δεν ήθελα να γίνω απλώς σταρ»

Η φράση αυτή αποτυπώνει τον τρόπο με τον οποίο αντιμετώπισε ολόκληρη την καριέρα του. Δεν τον ενδιέφερε μόνο η δημοτικότητα· αναζητούσε έργα με ουσία και διάρκεια.

Οι ταινίες που τον έκαναν θρύλο

Η δεκαετία του 1970 υπήρξε η χρυσή περίοδος του Ρέντφορντ.

Με ταινίες όπως «Butch Cassidy and the Sundance Kid», «The Sting», «All the President’s Men», «Three Days of the Condor», «The Way We Were» και αργότερα το βραβευμένο με Όσκαρ «Ordinary People» ως σκηνοθέτης, απέδειξε ότι μπορούσε να ισορροπήσει ανάμεσα στην εμπορική επιτυχία και την καλλιτεχνική ποιότητα.

Ιδιαίτερα το «All the President’s Men» θεωρείται μέχρι σήμερα μία από τις σημαντικότερες ταινίες γύρω από τη δημοσιογραφία και τη σημασία της ερευνητικής ενημέρωσης, αναδεικνύοντας τον ρόλο των δημοσιογράφων στην αποκάλυψη του σκανδάλου Watergate.

«Η αφήγηση ιστοριών είναι δύναμη»

Ο Ρέντφορντ πιστεύει ότι ο κινηματογράφος μπορεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε τον κόσμο.

Για εκείνον, κάθε ταινία είναι μια ευκαιρία να ανοίξει ένας ουσιαστικός διάλογος με το κοινό.

Το Sundance: η μεγαλύτερη προσφορά του στον κινηματογράφο Αν υπάρχει ένα έργο που ξεπερνά ακόμη και τις ερμηνείες του, αυτό είναι η δημιουργία του Sundance Institute και του Sundance Film Festival.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980 ο Ρέντφορντ διαπίστωσε ότι πολλοί νέοι σκηνοθέτες δεν είχαν καμία δυνατότητα να παρουσιάσουν τις δουλειές τους απέναντι στην κυριαρχία των μεγάλων στούντιο.

Αντί να αρκεστεί στη δική του επιτυχία, δημιούργησε έναν θεσμό που έδωσε βήμα σε ανεξάρτητους δημιουργούς από όλον τον κόσμο.

Σήμερα, το Sundance θεωρείται το σημαντικότερο φεστιβάλ ανεξάρτητου κινηματογράφου παγκοσμίως και έχει αναδείξει σκηνοθέτες όπως ο Κουέντιν Ταραντίνο, οι αδελφοί Κοέν, ο Ντάμιεν Σαζέλ και πολλοί ακόμη.

«Δώστε χώρο στις νέες φωνές»

Ο Ρέντφορντ έχει επαναλάβει πολλές φορές ότι ο κινηματογράφος ανανεώνεται μόνο όταν δίνεται χώρος σε νέους δημιουργούς.

Η φιλοσοφία αυτή βρίσκεται στον πυρήνα του Sundance εδώ και περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες.

Η σχέση του με τη φύση

Πέρα από τον κινηματογράφο, ο Ρόμπερτ Ρέντφορντ υπήρξε ένας από τους πιο γνωστούς υπερασπιστές του περιβάλλοντος στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Το ράντσο του στη Γιούτα αποτέλεσε το σημείο από το οποίο γεννήθηκε η ιδέα του Sundance, αλλά και ένας χώρος όπου ο ίδιος επιδίωκε να ζει κοντά στη φύση.

Έχει στηρίξει ενεργά δράσεις για την προστασία των εθνικών πάρκων, την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και τη βιώσιμη ανάπτυξη, χρησιμοποιώντας τη δημόσια εικόνα του για να αναδείξει περιβαλλοντικά ζητήματα.

«Η φύση δεν είναι πολυτέλεια»

Ο ίδιος έχει τονίσει σε πολλές δημόσιες παρεμβάσεις ότι η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος αποτελεί ευθύνη όλων και όχι επιλογή λίγων.

Ένας ηθοποιός που έγινε σύμβολο διαχρονικής κομψότητας Η εικόνα του Ρόμπερτ Ρέντφορντ συνδέθηκε όσο λίγες με την έννοια του διαχρονικού ανδρικού στιλ.

Δεν βασίστηκε ποτέ στις υπερβολές της μόδας. Προτίμησε τα καλοραμμένα κοστούμια, τα κλασικά σακάκια, τις γήινες αποχρώσεις και μια φυσική κομψότητα που εξακολουθεί να αποτελεί σημείο αναφοράς.

Γι’ αυτό και συνεχίζει να θεωρείται πρότυπο διακριτικής πολυτέλειας, επηρεάζοντας μέχρι σήμερα τη σύγχρονη ανδρική αισθητική.

Η κληρονομιά που ξεπερνά τα βραβεία

Ο Ρόμπερτ Ρέντφορντ έχει τιμηθεί με Όσκαρ, Χρυσές Σφαίρες, τιμητικό Όσκαρ για τη συνολική προσφορά του και το Προεδρικό Μετάλλιο της Ελευθερίας, τη μεγαλύτερη πολιτική διάκριση στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ωστόσο, η σημαντικότερη παρακαταθήκη του δεν βρίσκεται στις διακρίσεις. Βρίσκεται στους χιλιάδες δημιουργούς που βρήκαν μέσα από το Sundance την ευκαιρία να αφηγηθούν τις δικές τους ιστορίες.

Ο Ρόμπερτ Ρέντφορντ απέδειξε ότι η πραγματική επιτυχία δεν μετριέται μόνο από τις εισπράξεις, τα βραβεία ή τη δημοτικότητα. Μετριέται από το αποτύπωμα που αφήνει κανείς στους ανθρώπους που έρχονται μετά.

Ως ηθοποιός χάρισε μερικές από τις πιο αξέχαστες ερμηνείες του αμερικανικού κινηματογράφου. Ως σκηνοθέτης απέδειξε ότι οι μεγάλες ιστορίες δεν χρειάζονται εντυπωσιακά εφέ αλλά βαθιά ανθρώπινα συναισθήματα. Και ως δημιουργός του Sundance απέδειξε ότι ο μεγαλύτερος καλλιτέχνης είναι εκείνος που ανοίγει τον δρόμο και για τους άλλους.

Ίσως τελικά αυτή να είναι και η μεγαλύτερη κληρονομιά του: δεν αρκέστηκε ποτέ στο να γίνει ένας θρύλος του Χόλιγουντ. Φρόντισε να δημιουργήσει τις συνθήκες ώστε να γεννηθούν και οι επόμενοι.

Σχετικά άρθρα