Σίντνεϊ Πουατιέ: Ο πρώτος που πέρασε την πόρτα και το τίμημα της ιστορικής πρωτιάς

Ο Σίντνεϊ Πουατιέ γεννήθηκε στις 20 Φεβρουαρίου 1927, κατά λάθος σχεδόν, στο Μαϊάμι της Φλόριντα. Οι γονείς του, Ρετζινάλντ και Έβελιν Πουατιέ, ήταν αγρότες από τις Μπαχάμες που ταξίδευαν στις Ηνωμένες Πολιτείες για να πουλήσουν την παραγωγή τους. Η γέννησή του εκεί του έδωσε αμερικανική υπηκοότητα, αλλά όχι αμερικανική ταυτότητα. Μεγάλωσε στο Κατ Άιλαντ, σε έναν κόσμο πρωτόγονο και ήσυχο, χωρίς ηλεκτρικό, χωρίς θόρυβο, χωρίς τη φιλοδοξία της διάκρισης.

Ήταν ένα ντροπαλό παιδί. Δεν ξεχώριζε. Δεν υπήρχε τίποτα που να δείχνει ότι θα γινόταν διάσημος. Όταν στα δεκαπέντε του μετακόμισε στο Μαϊάμι και αργότερα στη Νέα Υόρκη, βρέθηκε ξαφνικά σε έναν κόσμο που δεν τον περίμενε. Δεν μιλούσε σωστά. Η προφορά του ήταν έντονη. Η εκπαίδευσή του περιορισμένη. Η αυτοπεποίθησή του εύθραυστη.

Στη Νέα Υόρκη, κοιμόταν σε φθηνά δωμάτια, εργαζόταν σε χαμηλόμισθες δουλειές και προσπαθούσε να καταλάβει πού ανήκει. Η υποκριτική δεν ήταν όνειρο. Ήταν τυχαία επιλογή. Όταν έκανε την πρώτη του ακρόαση στο American Negro Theatre, απορρίφθηκε. Του είπαν ότι δεν είχε ταλέντο. Ότι η προφορά του ήταν πρόβλημα. Ότι δεν ήταν κατάλληλος.

Αυτή η απόρριψη θα μπορούσε να είναι το τέλος της ιστορίας. Αντί γι’ αυτό, έγινε η αρχή.

Πέρασε μήνες ακούγοντας ραδιόφωνο, επαναλαμβάνοντας λέξεις, εκπαιδεύοντας τη φωνή του, χτίζοντας τον εαυτό του από την αρχή. Δεν προσπαθούσε να γίνει άλλος άνθρωπος. Προσπαθούσε να γίνει η καλύτερη εκδοχή αυτού που ήδη ήταν.

Η είσοδος σε έναν κόσμο που δεν τον ήθελε

“Ήθελα πρώτα να είμαι άνθρωπος και μετά ηθοποιός.”

Όταν ο Σίντνεϊ Πουατιέ άρχισε να εμφανίζεται στο θέατρο και αργότερα στον κινηματογράφο, δεν εισήλθε σε έναν ουδέτερο χώρο. Το Χόλιγουντ της δεκαετίας του 1950 ήταν ένας κόσμος με αυστηρά όρια. Οι μαύροι ηθοποιοί είχαν προκαθορισμένους ρόλους. Ήταν υπηρέτες. Ήταν καρικατούρες. Ήταν περιφερειακοί.

Ο Πουατιέ αρνήθηκε να γίνει κάτι από αυτά.

Δεν ήταν εύκολη επιλογή. Σήμαινε λιγότερη δουλειά. Σήμαινε περισσότερη αναμονή. Σήμαινε ρίσκο. Αλλά σήμαινε και αξιοπρέπεια.

Η πρώτη μεγάλη του επιτυχία ήρθε με την ταινία «The Defiant Ones» το 1958, όπου υποδύθηκε έναν δραπέτη που είναι δεμένος με χειροπέδες με έναν λευκό κρατούμενο. Η ταινία δεν ήταν απλώς δράμα. Ήταν αλληγορία. Ήταν η Αμερική σε μικρογραφία.

Για πρώτη φορά, ένας μαύρος χαρακτήρας δεν ήταν δευτερεύων. Ήταν ισότιμος.

Το κοινό δεν ήξερε ακόμη πώς να το διαχειριστεί. Αλλά δεν μπορούσε να το αγνοήσει.

Η νίκη που άλλαξε τα πάντα και τίποτα

“Αν βλέπεις τον εαυτό σου ως σταρ, έχεις ήδη χάσει κάτι από την αλήθεια κάθε ανθρώπινου ρόλου.”

Το 1964, ο Σίντνεϊ Πουατιέ κέρδισε το Όσκαρ Α’ Ανδρικού Ρόλου για την ταινία «Lilies of the Field». Ήταν η πρώτη φορά που ένας μαύρος άνδρας κέρδιζε αυτή τη διάκριση.

Η στιγμή ήταν ιστορική, αλλά δεν είναι ποτέ απλή.

Για το κοινό, ήταν θρίαμβος. Για την κοινότητά του, ήταν ελπίδα. Για το Χόλιγουντ, ήταν απόδειξη προόδου. Για τον ίδιο, ήταν ευθύνη.

Από εκείνη τη στιγμή, δεν ήταν απλώς ηθοποιός. Ήταν εκπρόσωπος. Κάθε του ρόλος, κάθε του λέξη, κάθε του σιωπή αποκτούσε πολιτική σημασία. Δεν του επιτρεπόταν να είναι απλώς άνθρωπος.

Το 1967: Η χρονιά που έγινε ο πιο ισχυρός άνθρωπος στο Χόλιγουντ

“Η επιτυχία δεν έχει να κάνει με όσα κερδίζεις, αλλά με όσα επιστρέφεις.”

 

Το 1967, ο Σίντνεϊ Πουατιέ πρωταγωνίστησε σε τρεις ταινίες που άλλαξαν για πάντα την ιστορία του κινηματογράφου: «Guess Who’s Coming to Dinner», «In the Heat of the Night» και «To Sir, with Love».

Δεν ήταν απλώς επιτυχίες- ήταν δηλώσεις.

Οι χαρακτήρες του ήταν μορφωμένοι. Ήταν δυνατοί. Ήταν ηθικά ανώτεροι. Ήταν άνδρες που απαιτούσαν σεβασμό.

Σε μια εποχή φυλετικών εντάσεων, η παρουσία του ήταν ριζοσπαστική. Έγινε ο πιο εμπορικός ηθοποιός της χρονιάς και όμως, αυτή η επιτυχία έκρυβε μια εσωτερική σύγκρουση.

Η κριτική από εκείνους που εκπροσωπούσε

“Οι δυσκολίες σε αναγκάζουν να ανακαλύψεις πλευρές του εαυτού σου που δεν γνώριζες.”

 

Καθώς το κίνημα των πολιτικών δικαιωμάτων γινόταν πιο ριζοσπαστικό, ορισμένοι άρχισαν να βλέπουν τον Πουατιέ ως υπερβολικά «αποδεκτό».

Τον κατηγόρησαν ότι οι ρόλοι του ήταν υπερβολικά τέλειοι. Ότι δεν αντανακλούσαν την πραγματικότητα και ότι ήταν σχεδιασμένοι για να καθησυχάζουν το λευκό κοινό.

Ήταν ένα παράδοξο. Ο άνθρωπος που είχε σπάσει το φράγμα, τώρα κατηγορούνταν επειδή το είχε σπάσει με τον «σωστό» τρόπο.

Αλλά αυτή ήταν η φύση της πρωτιάς. Ο πρώτος δεν μπορεί ποτέ να είναι τα πάντα για όλους.

Ο άνθρωπος πίσω από τον θρύλο

“Δεν μου επιτρεπόταν να αποτύχω. Διακυβεύονταν πάρα πολλά.”

https://www.youtube.com/watch?v=mnjTANhBu3k

Η επιτυχία του δεν έφερε μόνο θαυμασμό. Έφερε και απομόνωση. Δεν ανήκε πλέον στον κόσμο από τον οποίο προερχόταν. Αλλά δεν ανήκε και στον κόσμο που τον είχε αποδεχτεί. Ήταν ανάμεσα. Αυτό είναι το τίμημα της αλλαγής. Να ζεις σε έναν χώρο που δεν υπήρχε πριν από εσένα. Σε αντίθεση με άλλους ακτιβιστές της εποχής του, ο Πουατιέ δεν ήταν άνθρωπος των μεγάλων δηλώσεων. Η επανάστασή του ήταν η παρουσία του. Κάθε φορά που εμφανιζόταν στην οθόνη, επαναπροσδιόριζε τι μπορούσε να είναι ένας μαύρος άνδρας. Όχι μέσω της σύγκρουσης, αλλά μέσω της ύπαρξης.

Σήμερα, σε μια εποχή όπου η συζήτηση για τη διαφορετικότητα και την εκπροσώπηση βρίσκεται στο επίκεντρο, η ιστορία του Σίντνεϊ Πουατιέ αποκτά νέα σημασία.

Οι ηθοποιοί που σήμερα θεωρούν δεδομένες τις ευκαιρίες τους, περπατούν σε έναν δρόμο που εκείνος δημιούργησε. Χωρίς τον Πουατιέ, το Χόλιγουντ δεν θα ήταν το ίδιο και ίσως, δεν θα ήταν έτοιμο για εκείνους.

Έφυγε από τη ζωή στις 6 Ιανουαρίου 2022, σε ηλικία 94 ετών, αλλά η επιρροή του δεν πέθανε γιατί η πραγματική επιτυχία δεν μετριέται σε βραβεία.

Μετριέται σε αλλαγές και ο Σίντνεϊ Πουατιέ άλλαξε τον κόσμο.

Όχι με θόρυβο, αλλά με αξιοπρέπεια.

Υπάρχει πάντα μια πόρτα που πρέπει να ανοίξει και υπάρχει πάντα ένας άνθρωπος που πρέπει να είναι ο πρώτος που θα την περάσει.

Ο Σίντνεϊ Πουατιέ ήταν αυτός ο άνθρωπος και το τίμημα της ιστορικής πρωτιάς του, ήταν ότι δεν μπορούσε ποτέ να επιστρέψει πίσω.

Αλλά χάρη σε εκείνον, εκατομμύρια άλλοι μπόρεσαν να περάσουν μετά.

Διαβάστε επίσης:

Σίντυ Κρόφορντ στα 59: Η τελευταία θεά των supermodels

Ίθαν Χοκ: Η μεγάλη επιστροφή με το «Blue Moon» και ο ρόλος ζωής που μπορεί να του χαρίσει επιτέλους το Όσκαρ

Bad Bunny: Από το μηδέν στην κορυφή του κόσμου – ο άνθρωπος που άλλαξε για πάντα την pop