Soft Launch, Hard Feelings: Γιατί σήμερα φοβόμαστε περισσότερο να δείξουμε μια σχέση παρά να μπούμε σε αυτήν;

Soft Launch, Hard Feelings: Γιατί σήμερα φοβόμαστε περισσότερο να δείξουμε μια σχέση παρά να μπούμε σε αυτήν;

Μια σκιά στον τοίχο, ένα χέρι που εμφανίζεται στην άκρη μιας φωτογραφίας, ένα δεύτερο ποτήρι κρασί ή ένα πιάτο απέναντι από το δικό μας στο εστιατόριο. Υπάρχει κάποιος, αλλά δεν θα σας πούμε ακόμη ποιος

Το soft launch μιας σχέσης έγινε μία από τις χαρακτηριστικότερες τελετουργίες του σύγχρονου έρωτα, ένας παράξενος ενδιάμεσος χώρος ανάμεσα στην ιδιωτικότητα και τη δημόσια ανακοίνωση: θέλουμε να μοιραστούμε ότι δεν είμαστε πια μόνοι, αλλά ταυτόχρονα διστάζουμε να εκθέσουμε εκείνον που βρίσκεται δίπλα μας.

Ίσως επειδή στην εποχή των social media μια σχέση δεν χρειάζεται πλέον μόνο να αρχίσει. Κάποια στιγμή πρέπει, με κάποιον τρόπο, και να ανακοινωθεί. Και κάθε τέτοια ανακοίνωση κουβαλά μαζί της έναν φόβο που παλαιότερα δεν υπήρχε με την ίδια ένταση: τι θα συμβεί αν κάποτε χρειαστεί να ανακοινώσουμε, έστω και μέσα από τη σιωπή, ότι τελείωσε;

Κάποτε υπήρχε μια πολύ συγκεκριμένη στιγμή κατά την οποία μια σχέση γινόταν «δημόσια». Ο άλλος σε γνώριζε στους φίλους του, σε πήγαινε σε μια οικογενειακή συγκέντρωση ή εμφανιζόσασταν μαζί σε ένα μέρος όπου γνωρίζατε ότι θα συναντήσετε κοινούς γνωστούς. Σήμερα, σε όλα αυτά έχει προστεθεί ένα ακόμη στάδιο: το Instagram. Και μαζί του γεννήθηκε μια ολόκληρη ερωτική διπλωματία γύρω από το πότε και το πώς εμφανίζεται ένας καινούργιος άνθρωπος στην ψηφιακή μας ζωή. Τον ανεβάζεις; Τον κάνεις tag; Βάζεις κοινή φωτογραφία ή περιμένεις; Και αν η σχέση είναι ακόμη καινούργια, πόσο καινούργια θεωρείται «πολύ καινούργια» για να αποκτήσει τη δική της θέση στο feed;

Κάπως έτσι γεννήθηκε το soft launch: η προσεκτική αποκάλυψη της ύπαρξης ενός ανθρώπου χωρίς την πλήρη αποκάλυψη της ταυτότητάς του. Και πίσω από κάτι που μπορεί αρχικά να μοιάζει χαριτωμένο, παιχνιδιάρικο ή απλώς αισθητικά ενδιαφέρον, κρύβεται ένα πολύ σύγχρονο ψυχολογικό δίλημμα. Θέλω οι άλλοι να καταλάβουν ότι υπάρχει κάποιος στη ζωή μου, ίσως ακόμη και ότι είμαι ερωτευμένος, αλλά δεν είμαι ακόμη βέβαιος ότι θέλω να γνωρίζουν ποιον ερωτεύτηκα.

Η ιδιωτικότητα έγινε πολυτέλεια

Αυτό δεν σημαίνει, φυσικά, ότι κάθε άνθρωπος που επιλέγει να μη δημοσιεύει τον σύντροφό του κρύβει κάτι. Μπορεί να ισχύει ακριβώς το αντίθετο. Σε μια εποχή υπερέκθεσης, όπου σχεδόν κάθε στιγμή μπορεί να μετατραπεί σε περιεχόμενο, η ιδιωτικότητα μπορεί να αποτελεί συνειδητή επιλογή και συχνά ένδειξη υγιών ορίων. Δεν χρειάζεται κάθε σημαντικό κομμάτι της ζωής μας να αποκτήσει ψηφιακό κοινό για να είναι πραγματικό, ούτε μια σχέση γίνεται περισσότερο ουσιαστική επειδή υπάρχει φωτογραφική απόδειξη ότι συνέβη.

Το soft launch, όμως, έχει ενδιαφέρον ακριβώς επειδή δεν είναι πλήρης ιδιωτικότητα. Είναι ελεγχόμενη αποκάλυψη. Θέλω να δεις ότι υπάρχει κάποιος, αλλά προς το παρόν μέχρι εκεί. Είναι σαν να αφήνουμε την πόρτα μισάνοιχτη, αρκετά ώστε οι άλλοι να καταλάβουν ότι κάτι συμβαίνει πίσω της, αλλά όχι τόσο ώστε να μπορούν να δουν ολόκληρη την εικόνα. Και αυτή η μισάνοιχτη πόρτα μάς επιτρέπει να απολαύσουμε ένα μέρος της κοινωνικής αναγνώρισης που συνοδεύει μια σχέση χωρίς να αναλάβουμε ακόμη όλο το συμβολικό βάρος της δημόσιας δήλωσης.

Γιατί το hard launch λέει κάτι πολύ πιο ξεκάθαρο: «Αυτός είναι ο άνθρωπός μου». Δεν υπάρχει πια υπονοούμενο, σκιά ή προσεκτικά κομμένο κάδρο. Υπάρχει πρόσωπο, όνομα, tag, ίσως μια κοινή φωτογραφία που δεν αφήνει χώρο για αμφιβολίες. Και ίσως αυτή η καθαρότητα να μας τρομάζει σήμερα περισσότερο απ’ όσο είμαστε πρόθυμοι να παραδεχτούμε.

Γιατί ό,τι ανεβαίνει ίσως χρειαστεί κάποτε να κατέβει

Υπάρχει και ένας δεύτερος φόβος, λιγότερο ρομαντικός αλλά εξαιρετικά σύγχρονος: το ψηφιακό αρχείο που αφήνει πίσω της μια σχέση. Κάποτε ένας χωρισμός άφηνε φωτογραφίες μέσα σε κουτιά, γράμματα κρυμμένα σε συρτάρια και αντικείμενα ξεχασμένα σε ένα σπίτι. Όλα αυτά μπορούσαν να παραμείνουν εκεί μέχρι να είμαστε έτοιμοι να τα αντιμετωπίσουμε. Σήμερα μια σχέση αφήνει πίσω της posts, highlights, tags, comments, κοινά ταξίδια, επετείους και δημόσιες δηλώσεις αγάπης, ένα ολόκληρο ψηφιακό ημερολόγιο που συνεχίζει να υπάρχει ακόμη κι όταν η ίδια η σχέση έχει τελειώσει.

Και τότε, μετά τον χωρισμό, αρχίζει μια δεύτερη διαδικασία αποχωρισμού. Διαγράφεις τις φωτογραφίες ή τις κάνεις archive; Αφήνεις τα tags; Κρατάς τις παλιές αναρτήσεις επειδή αποτελούν μέρος της ζωής σου ή τις εξαφανίζεις επειδή δεν θέλεις να συνεχίσουν να αφηγούνται μια πραγματικότητα που δεν υπάρχει πια; Κατά έναν παράξενο τρόπο, η σχέση τελειώνει μία φορά στην πραγματική ζωή και ύστερα χρειάζεται να τελειώσει ξανά μέσα στο ψηφιακό της αποτύπωμα.

Ίσως, λοιπόν, το soft launch να λειτουργεί και ως ένας τρόπος να προστατευτούμε προκαταβολικά από αυτή τη δεύτερη απώλεια. Αν δεν δείξω πολλά στην αρχή, δεν θα χρειαστεί να εξαφανίσω πολλά στο τέλος. Υπάρχει όμως κάτι ταυτόχρονα συγκινητικό και λίγο θλιβερό σε αυτή τη λογική: μερικές φορές φοβόμαστε τόσο πολύ ένα πιθανό τέλος, ώστε αρχίζουμε να περιορίζουμε τον τρόπο με τον οποίο επιτρέπουμε στον εαυτό μας να ζήσει την αρχή.

Και μετά έρχεται η ερώτηση που κανείς δεν θέλει να κάνει

Κάποια στιγμή μπορεί να εμφανιστεί η ερώτηση που ακούγεται επιφανειακή μόνο μέχρι να σκεφτούμε τι πραγματικά κρύβεται πίσω της: «Γιατί δεν με ανεβάζεις;». Γιατί ο άνθρωπος που τη διατυπώνει μπορεί να μη ζητά στην πραγματικότητα μια φωτογραφία. Μπορεί να ζητά αναγνώριση. Να αναρωτιέται αν αποτελεί πραγματικό κομμάτι της ζωής του άλλου, αν εκείνος αισθάνεται περήφανος για τη σχέση τους ή αν, αντίθετα, υπάρχει κάποιος λόγος για τον οποίο θέλει να εξακολουθεί να φαίνεται διαθέσιμος προς τα έξω.

Και εδώ τα social media κάνουν αυτό που κάνουν συχνά στις σύγχρονες σχέσεις: μετατρέπουν μια φαινομενικά μικρή ψηφιακή πράξη σε δοχείο πολύ μεγαλύτερων συναισθημάτων και φόβων. Μια κοινή φωτογραφία παύει να είναι απλώς μια κοινή φωτογραφία και η απουσία της μπορεί να αρχίσει να ερμηνεύεται ως απόσταση, αμφιβολία ή έλλειψη δέσμευσης, ακόμη κι όταν η πραγματικότητα μπορεί να είναι πολύ πιο σύνθετη.

Γιατί πιθανότατα το πραγματικό ερώτημα δεν ήταν ποτέ «γιατί δεν ανέβασες φωτογραφία μαζί μου;». Ήταν κάτι πολύ πιο ευάλωτο: «Υπάρχω στη ζωή σου όσο υπάρχεις εσύ στη δική μου;».

Ό,τι είναι αληθινό δεν χρειάζεται απαραίτητα κοινό

Ίσως, τελικά, η ωριμότητα να βρίσκεται κάπου ανάμεσα στα δύο άκρα: ούτε στην ανάγκη να αποδεικνύουμε διαρκώς στους άλλους ότι είμαστε ευτυχισμένοι ούτε στον φόβο να αναγνωρίσουμε ότι αγαπάμε κάποιον. Μια σχέση δεν γίνεται περισσότερο πραγματική επειδή την είδαν χίλιοι άνθρωποι και μια ευτυχισμένη στιγμή δεν αποκτά μεγαλύτερη αξία επειδή συγκέντρωσε likes. Από την άλλη πλευρά, η έννοια της ιδιωτικότητας δεν μπορεί να χρησιμοποιείται για πάντα ως άλλοθι προκειμένου να κρατάμε έναν άνθρωπο στο ημίφως, ιδιαίτερα όταν εκείνος βιώνει αυτή την αορατότητα ως αμφιβολία για τη θέση του στη ζωή μας.

Γι’ αυτό και το σημαντικότερο δεν είναι τελικά αν ένα ζευγάρι έκανε soft launch ή hard launch, αν ανέβασε κοινή φωτογραφία στους δύο μήνες, στον έναν χρόνο ή ποτέ. Είναι αν οι δύο άνθρωποι γνωρίζουν τι είναι ο ένας για τον άλλον όταν οι οθόνες σβήσουν και δεν υπάρχει κοινό για να επικυρώσει αυτό που συμβαίνει μεταξύ τους.

Γιατί μπορείς να κρύψεις ένα πρόσωπο από το Instagram, να κόψεις προσεκτικά μια φωτογραφία, να αφήσεις μόνο ένα χέρι μέσα στο κάδρο ή να αποφύγεις για μήνες οποιοδήποτε tag. Δεν μπορείς όμως να κρατάς για πάντα μια σχέση στο μισό φως χωρίς κάποια στιγμή ο άνθρωπος που βρίσκεται δίπλα σου να αναρωτηθεί κάτι πολύ πιο σημαντικό από το αν θα εμφανιστεί στο επόμενο story σου: κρύβεις τη σχέση ή κρύβεσαι από αυτήν;

Σχετικά άρθρα