Η Πόλη Unplugged: Μπορεί να είναι το νύχι τέχνη;

Ας είμαστε ειλικρινείς, στην Αθήνα δεν χρειάζεται να περπατήσεις πάνω από δύο τετράγωνα για να συναντήσεις ένα nail salon. Το νύχι βρίσκεται παντού γύρω μας, αποτελεί πλέον μέρος της καθημερινής αισθητικής μας. Συνήθως, όμως, το συναντάμε στην πιο mainstream εκδοχή του. Η καλλιτεχνική του διάσταση παραμένει σχεδόν αόρατη.

Την Κυριακή, όμως, στο NR40 στην Κάνιγγος, έναν από τους πιο ενδιαφέροντες urban χώρους της πόλης, συνέβη κάτι που δεν έχει ξαναγίνει στην Ελλάδα: πραγματοποιήθηκε η πρώτη έκθεση αποκλειστικά αφιερωμένη στο καλλιτεχνικό nail art. Οκτώ καλλιτέχνες παρουσίασαν έργα που περισσότερο θύμιζαν γλυπτά, μικροεγκαταστάσεις ή αντικείμενα σύγχρονης τέχνης παρά νύχια και σε έκαναν να αναρωτηθείς αν τελικά το νύχι μπορεί όντως να σταθεί μέσα σε μια γκαλερί. Η απάντηση σαφώς είναι ναι. Και η αλήθεια είναι ότι διεθνώς το artistic nail art έχει ήδη αρχίσει να διεκδικεί θέση στον χώρο της σύγχρονης τέχνης, με εκθέσεις και μουσεία στο εξωτερικό να παρουσιάζουν έργα nail artists ως γλυπτικές και αφηγηματικές δημιουργίες.

«Το νύχι μπορεί να είναι μια μορφή τέχνης»

Με το που μπαίνω στον χώρο συναντώ το Κώστα (aka Silky Artistry), που είναι πίσω από τη διοργάνωση του πρώτου καλλιτεχνικού nail art exhibition της χώρας: «Είναι πολύ σημαντικό για εμένα να καταλάβουμε ότι το νύχι μπορεί να είναι μια μορφή τέχνης», αναφέρει. Ασχολείται επαγγελματικά με αυτό εδώ και οκτώ χρόνια και εκείνο στο οποίο επιμένει είναι η αφηγηματική διάσταση του μέσου: «Μου άρεσε πολύ η ιδέα να έχεις νύχια επάνω σου που να φέρουν μια ιστορία, κάτι που φοριέται και που κάθε φορά να λέει κάτι διαφορετικό».

Ξεκίνησε, όπως οι περισσότεροι, δουλεύοντας σε καταστήματα. Πολύ γρήγορα όμως κατάλαβε ότι κάτι δεν του ταίριαζε: «Δεν είμαστε μονόπλευρα όντα και ούτε η βιομηχανία του νυχιού είναι ένα πράγμα», εξηγεί. «Τα καταστήματα είναι μόνο ένα κομμάτι αυτής της ιστορίας. Είναι χώροι μαζικής παραγωγής και υπηρεσίας. Εγώ ήθελα να δίνεται χρόνος και προσοχή στην καλλιτεχνική διάσταση του νυχιού».

Φυσικά, αυτό απαιτεί χρόνο: «Με τους πελάτες μου κάνουμε τουλάχιστον τρίωρα ραντεβού για να ολοκληρώσουμε όλες αυτές τις τρέλες που έχουμε στο κεφάλι μας» σημειώνει. Σημαντικό ρόλο στην πορεία του έπαιξε ένα ταξίδι στο Βερολίνο, όπου βρέθηκε σε ένα δημιουργικό στούντιο γεμάτο nail artists από όλο τον κόσμο: «Εκεί είδα για πρώτη φορά πώς μπορεί κάποιος να ζήσει από αυτό χωρίς να περιορίζεται στον τρόπο δουλειάς ενός κλασικού καταστήματος» λέει.

Το όραμά του είναι αυτή η πρώτη έκθεση να αποτελέσει απλώς την αρχή: «Θέλω να δημιουργηθεί μια κοινότητα γύρω από αυτό και να είναι προσβάσιμο σε πολύ κόσμο. Φέτος ξεκινήσαμε με οκτώ καλλιτέχνες, αλλά θέλω να δω αυτή την έκθεση να μεγαλώνει, να γίνεται κάθε σεζόν και με μεγαλύτερα standards. Πιστεύω ότι πολλοί ενδιαφέρονται για κάτι τέτοιο και ακόμη περισσότεροι θα ενδιαφερθούν όταν γνωρίσουν το nail art ως μορφή τέχνης. Είναι ένας τρόπος να εκφράσεις ποιος είσαι».

Μου λέει ότι παρακινείται περισσότερο από το συναίσθημα παρά από την αισθητική και θέλει να δημιουργεί κάτι που προκαλεί μια άμεση αντίδραση, ισορροπώντας ανάμεσα στην έλξη και την απώθηση. Το έργο του στην έκθεση σίγουρα το καταφέρνει.

Όταν το νύχι γίνεται performance

Η έκθεση δεν περιορίστηκε στα στατικά εκθέματα. Η Μαρία ή Marsoul nail art πραγματοποίησε ένα εντυπωσιακό live nail art performance μπροστά στο κοινό, μεταμορφώνοντας ένα νύχι σε πραγματικό έργο τέχνης μέσα σε μια ώρα. Ακολούθησε ανοιχτή συζήτηση με όλους τους καλλιτέχνες για τα υλικά, τις τεχνικές και τις δυσκολίες του επαγγέλματος, ενώ η βραδιά έκλεισε όπως ακριβώς άρμοζε, με πάρτι.

Για να μην υπάρχει πάντως παρεξήγηση, πολλά από τα εκθέματα δεν είναι ακριβώς αυτό που θα έλεγες «εύκολο καθημερινό μανικιούρ». Τα περισσότερα δημιουργούνται για φωτογραφήσεις, editorial μόδας, επιδείξεις και καλλιτεχνικά projects. Παρόλα αυτά, σχεδόν όλοι οι δημιουργοί τονίζουν ότι υπάρχουν πιο wearable εκδοχές που μπορούν να φορεθούν και στην καθημερινότητα.

Μια αναγέννηση με καμβά το νύχι

Την προσοχή μου κλέβει ένα κεφάλι μωρού τοποθετημένο μέσα σε μια μικροεγκατάσταση. Είναι έργο της Βικτώριας, η οποία αντλεί έμπνευση από την αρχιτεκτονική διερευνώντας τη σχέση μεταξύ δομής, υφής και οργανικής μορφής. Στο συγκεκριμένο έργο ενσωματώνει φυσικά υλικά και παίρνει ως αφετηρία την έννοια της Αναγέννησης, τη δύναμη και την εξέλιξη της ζωής. Όπως λέει: Το άνθος είναι η αναγέννηση της ζωής, η στιγμή που ο θάνατος του χτες μεταμορφώνεται στην ομορφιά του αύριο.

Από τη διοίκηση επιχειρήσεων στο καλλιτεχνικό νύχι

Η Πέγκυ ταξίδεψε από τη Θεσσαλονίκη για να συμμετάσχει στην έκθεση. Για τα συγκεκριμένα έργα χρειάστηκε περισσότερες από 25 ώρες δουλειάς. Όλα είναι χειροποίητα, δουλεμένα στο χέρι και διακοσμημένα με ασήμι.

Παρότι είχε σπουδάσει Διοίκηση Επιχειρήσεων, δεν ένιωσε ποτέ ότι αυτό την εξέφραζε. Αποφάσισε τελικά να ακολουθήσει το όνειρό της, έχοντας σημαντική στήριξη από τη μητέρα της, η οποία ήταν και εκείνη που την έσπρωξε προς τον κόσμο του νυχιού. Παρότι εργάζεται και σε πιο mainstream εφαρμογές νυχιού, προσπαθεί διαρκώς «να βγαίνει έξω από το κουτί» και να δημιουργεί κάτι πιο πρωτότυπο και ιδιαίτερο.

Νύχια από λιωμένο κερί

Η Φωτεινή ή αλλιώς Virgo nails σπούδαζε γραφιστική και παράλληλα ασχολούνταν χαλαρά με τα νύχια. Η καραντίνα όμως αποδείχθηκε καθοριστική. Τότε άρχισε να πειραματίζεται συστηματικά με σχέδια, υλικά και φόρμες.

Σήμερα χρησιμοποιεί τζελ, χρώματα, διακοσμητικά στοιχεία και τρισδιάστατες τεχνικές. Βλέπει τα νύχια σαν αυτόνομα έργα όπου πάνω τους συνυπάρχουν στοιχεία μινιατούρας, οργανικά στοιχεία όπως δέρμα φιδιού, τρισδιάστατες λεπτομέρειες που όλα μαζί δημιουργούν έναν μοναδικό μικρόκοσμο. Για την έκθεση δημιούργησε και κάτι εντελώς διαφορετικό, νύχια χτισμένα εξ ολοκλήρου από λιωμένο κερί.

Anime, Κορέα και προσωπικές αναμνήσεις

Η Marsoul είναι γραφίστρια, όμως το nail art την κέρδισε. Συνεργάζεται ήδη με brands του εξωτερικού, δημιουργώντας νύχια πάνω στα οποία παρουσιάζονται προϊόντα και καμπάνιες. Παραδέχεται πως το να ζήσει αποκλειστικά από αυτό είναι δύσκολο, ωστόσο επιμένει γιατί θεωρεί ότι η συγκεκριμένη μορφή τέχνης αξίζει μεγαλύτερη αναγνώριση.

Το πιο παράξενο πράγμα που της έχουν ζητήσει ποτέ ήταν ένα τρισδιάστατο anime καράβι πάνω σε νύχι, πάρα πολύ ογκώδες. Παράλληλα, πολύ συχνά οι πελάτες ζητούν να ενσωματώσει πάνω στα νύχια προσωπικές αναμνήσεις, φωτογραφίες ή συμβολικά στοιχεία. Τα δικά της εκθέματα προέρχονται επίσης από μια βαθιά προσωπική εμπειρία, ένα ταξίδι που έκανε στην Κορέα.

Φύση, βιομηχανία και πολυμερισμένα φυτά

Η Μυρτώ ή nyxixixix άφησε πίσω της τη Χημεία για να ακολουθήσει το πάθος της και βρέθηκε σε σχολή ονυχοπλαστικής. Σήμερα εργάζεται σε ένα από τα λίγα nail studios στην Ελλάδα που δίνουν πραγματικό χώρο στην καλλιτεχνική έκφραση. Για το έργο της στην έκθεση χρησιμοποίησε αληθινά φυτά, τα οποία πολυμέρισε, συνδυάζοντάς τα με διαφανή πλαστελίνη. Στόχος της ήταν να δημιουργήσει έναν διάλογο ανάμεσα στη φύση και το industrial στοιχείο, μια συνύπαρξη που, όπως λέει, υπάρχει ήδη γύρω μας. Το γλυπτό πάνω στο οποίο τοποθετήθηκαν τα νύχια κατασκευάστηκε από τον πατέρα της, ο οποίος είναι αρχιτέκτονας. Όσο για το όνειρό της; Να δει κάποτε το έργο της να εκτίθεται σε οποιοδήποτε μουσείο μοντέρνας τέχνης στον κόσμο.

Μνήμη, κέντημα και γυναικεία ιστορία

Η δεύτερη Μαρία της έκθεσης προέρχεται από τον χώρο της ομορφιάς. Ξεκίνησε από την κομμωτική, όμως τελικά το νύχι ήταν αυτό που της ταίριαξε περισσότερο. Για το έργο που παρουσίασε άντλησε έμπνευση από το κέντημα και τις γυναίκες που το υπηρετούσαν για δεκαετίες χωρίς ποτέ να αναγνωρίζεται πραγματικά η αξία της δουλειάς τους. Ήθελε να στρέψει το βλέμμα σε αυτή τη σχεδόν ξεχασμένη μορφή τέχνης.

Πίσω από το έργο της κρύβεται όμως και κάτι βαθιά προσωπικό. Στη μνήμη της κουβαλά πάντα την εικόνα της μητέρας της που έχασε πολύ νωρίς και που ασχολιόταν πολύ με τη χειροτεχνία. Στο συγκεκριμένο έργο ενσωμάτωσε αυθεντικά κεντήματα της γιαγιάς του συντρόφου της, δημιουργώντας έτσι μια γέφυρα ανάμεσα στη μνήμη, την οικογένεια και τη σύγχρονη καλλιτεχνική έκφραση.

Φεύγοντας από το NR40, δεν είμαι σίγουρη αν έμαθα πού ακριβώς τελειώνει το μανικιούρ και πού αρχίζει η τέχνη. Ξέρω όμως ότι για μερικές ώρες είδα νύχια να αφηγούνται ιστορίες, να κουβαλούν αναμνήσεις, να μιλούν για οικογένεια, ταυτότητα, φύση και προσωπικές διαδρομές. Και αυτό μοιάζει πολύ με τέχνη.