Wild Horse Nine : Η CIA και ο καλπασμός του Τζον Μάλκοβιτς για το Όσκαρ
Στην καινούργια ταινία του Μάρτιν Μακ Ντόνα, ο Τζον Μάλκοβιτς, δίνει πάλι ένα ρεσιτάλ ερμηνείας, που θα άξιζε ένα Όσκαρ
Ομολογώ ότι εδώ και κάμποσα χρόνια έχω παρασυρθεί από το ρεύμα της εποχής.
Στην αρχή ήταν το Facebook που αν και είχε ξεκινήσει από το 2004, εγώ είχα αρχίσει να ασχολούμαι μ’ αυτό το καινούργιο “φρούτο” που θα άλλαζε τη ζωή μας, αρκετά αργότερα, μετά από 4 χρόνια. Όλοι είχαν αρχίσει τότε να ρωτάνε “είσαι στο Facebook;”, “έχεις δει το Facebook;”, “έχεις μπει στο Facebook;”. Δεν είχα ιδέα τι ήταν το Facebook ή πώς θα μπορούσα να “μπω”. Αλλά εκείνη την εποχή δεν με ενδιέφερε κιόλας. Κάποια στιγμή μου είχε τηλεφωνήσει η πρώτη πρώην σύζυγός μου από την Βραζιλία, η Λάουρα, που βρισκόταν με τον σύζυγό της τον Θανάση Καλογιάννη, αυτό το καλό παιδί, που δυστυχώς χάθηκε πολύ πρόωρα. ” Τι είναι αυτό το Facebook, ρε Λάουρα;” τη ρώτησα. «Κάτσε να σου φτιάξω ένα προφίλ” μου είπε η Λάουρα. “Γιατί τι έχει το προφίλ μου;” τη ρώτησα. “Ααα Ουγκο…” είπε η Λάουρα με εκείνον τον τόνο συγκατάβασης που έχουμε για κάποιον που δεν έχει ιδέα. Επίσης για κάποιον λόγο που δεν κατάλαβα ποτέ με αποκαλούσε “Ούγκο”.
Έτσι ανακάλυψα για πρώτη φορά το Facebook, το οποίο δεν είχα ιδέα πώς να το χειριστώ. Ούτε ήξερα πώς γίνεται να μιλάμε με κάποιον, τι είναι το messenger κλπ. Τέλος πάντων με κάποιο τρόπο άρχισα να βρίσκω τις άκρες. “Γιατί δεν βάζεις καμιά φωτογραφία σου;” μου είπε κάποια στιγμή μια άγνωστη με την οποία συζητούσα. Δεν ήξερα ότι πρέπει να βάζουμε φωτογραφίες μας, ούτε και πως. Τέλος πάντων το βρήκα κι αυτό. Μετά ανακάλυψα ότι υπήρχαν πολλές κοπέλες στο Facebook και συγχρόνως πολλοί παλιοί φίλοι και φίλες. Τότε ακόμη, το 2008 το Facebook είχε πολύ χαλαρούς κανόνες. Υποθέτω πως ο Ζάκεμπεργκ και οι άλλοι προσπαθούσαν κι αυτοί να καταλάβουν τι ήταν αυτό που είχαν φτιάξει. Τέλος πάντων ήταν διασκεδαστικό το Facebook τότε, μου έμοιαζε με ένα μεγάλο ηλεκτρονικό μπαρ, που δεν έκλεινε ποτέ. Δεν είχε καθόλου μηνύματα μίσους, όλοι μιλούσαν ευγενικά. Πολλά γυναικεία προφίλ είχαν επίσης γυμνές φωτογραφίες των κατόχων του προφίλ, που σιγά σιγά θα αποκαλυπτόταν πώς ήταν κλεμένες. Μια από τις μόδες εκείνης της πρώτης εποχής ήταν τα ψεύτικα προφίλ, που έφτιαχναν κυρίως γυναίκες ή νεαρές κοπέλες, που δεν ήθελαν να δείξουν το αληθινό πρόσωπό τους. Τέλος πάντων. Για κάποιους παρόμοιους λόγους εκείνη την εποχή το Facebook κάποιοι έλεγαν, ότι είχε γίνει η κύρια αιτία χωρισμών και διαζυγίων. Ήταν διασκεδαστικό τότε το Facebook, αλλά δεν με απασχόλησε και τόσο.
Πήγαινα ακόμη σινεμά, μόνος μου κυρίως, όπως κάνω εδώ και χρόνια και ακόμη διάβαζα βιβλία.
Ο τρόπος που στη συνέχεια αναπτύχθηκαν τα social media, με τις καινούργιες προσθήκες που δημιουργήθηκαν, το Instagram το TikTok κλπ. αλλά και οι streaming πλατφόρμες όπως το Netflix δεν άλλαξαν μόνο πολλές από τις συνήθειές μας, αλλά μας άλλαξαν και ως άτομα.
Έγιναν ένα βασικό στοιχείο της “λειτουργικότητας” μας.
Και επίσης έχουν ήδη προκαλέσει πολλές λειτουργικές βλάβες, ακόμη και στον τρόπο που σκεφτόμαστε.
Όλος αυτός ο τεράστιος όγκος πληροφορίας έπεσε επάνω μας, σαν τσουνάμι και κατά κάποιο τρόπο μας “έπνιξε” με τα αλλεπάλληλα κύματά του.
Μόνο τον τελευταίο καιρό κατάλαβα το πόσο με είχε καθηλώσει προσωπικά.
Η πρόσφατη έφοδος της Τεχνητής Νοημοσύνης, που έγινε ένα απαραίτητο εργαλείο, τόσο σε επίπεδο κοινωνίας και κράτους, όσο και προσωπικά και επαγγελματικά, ήταν το κερασάκι στην τούρτα.
Κατανοητά όλα αυτά, αλλά προσωπικά δεν μου άρεσαν ποτέ οι εξαρτήσεις κανενός τύπου. Ούτε σε επίπεδο προσώπων, ούτε σε επίπεδο πολιτικής, ούτε σε οτιδήποτε άλλο.
Οπότε μου είναι προσωπικά αναγκαίο, να περιορίσω κάπως τις πρόσφατες ηλεκτρονικές συνήθειες που τρώνε μεγάλο μέρος του χρόνου μου και να επαναφέρω στη ζωή μου ένα μέρος από τις παλιές και αγαπημένες αναλογικές συνήθειες μου. Όπως κυρίως τα βιβλία και τον κινηματογράφο. Πιθανόν κάποια στιγμή να βγάλω έστω και ένα τεύχος ενός περιοδικού, πιθανόν του ΚΛΙΚ. Ή με κάποιον άλλο τίτλο.
Είναι πολύ πιθανόν, αλλά ακόμη δύσκολο να εξακριβωθεί, αν έχει αρχίσει η διαδικασία κορεσμού στα καινούργια μεγέθη που μπήκαν στη ζωή μας εδώ και είκοσι χρόνια. Ο ψηφιακός κόσμος είναι ο κόσμος του μέλλοντος κι αυτό δεν πρόκειται να αλλάξει. Για κάποιους όμως ίσως έχει φτάσει η ώρα για μια άλλη ισορροπία, ανάμεσα στις ψηφιακές και στις μη ψηφιακές μας συνήθειες.
***
Πριν από μια εβδομάδα που ανέβαινα την Βασιλίσσης Σοφίας και είχα σταματήσει στο φανάρι πριν από την Κηφισίας, το μάτι μου έπεσε στην αφίσα μιας ταινίας στο Αθήναιον. “Wild Horse Nine”. Περίεργος τίτλος για ταινία. Έχω κάποιο ενδιαφέρον για τα περίεργα και ασυνήθιστα. Κάπου είχα διαβάσει γι’ αυτή την ταινία, αλλά δεν θυμόμουν τι. Αλλά υπήρχε κάτι στα ονόματα των ηθοποιών. Τζον Μάλκοβιτς. Είναι αρκετός λόγος για να πας σινεμά.
Όταν πήγα σπίτι, ήμουν στο ανάμεσα. Να πάω σινεμά ή να κάτσω σπίτι; Έψαξα στο Αθηνόραμα και βρήκα τι έγραφαν γι αυτή την ταινία. Ώσπου το μάτι μου έπεσε στην πληροφορία που καθόρισε το τι θα έκανα. Ο σκηνοθέτης ήταν ο ίδιος που είχε φτιάξει μια απολαυστική ταινία που έχω δει τουλάχιστον τρεις φορές στην τηλεόραση. Ήταν το “Αποστολή στην Μπρυζ” με πρωταγωνιστές τον Κόλιν Φάρελ, τον Ραλφ Φάινς και τον Μπρένταν Γκλίζον. Ήταν η εξίσου απολαυστική όσο και δραματική ταινία, για την ιστορία δυο μαφιόζων που μετά από μια αποτυχημένη αποστολή δολοφονίας, για να γλιτώσουν τη ζωή τους, καταφεύγουν στην τελείως ουδέτερη πόλη της Μπρυζ, στο Βέλγιο, όπου γενικά τίποτα δεν συμβαίνει, εκτός από τους εξαιρετικούς διαλόγους των πρωταγωνιστών.
Έχω μια αδυναμία στους έξυπνους διαλόγους…
Δεν υπήρχε θέμα για το τι θα έκανα εκείνο το βράδυ. Έβαλα το μπουφάν μου και έφυγα για το σινεμά. Στο Mall στο Μαρούσι. Καλή ιδέα αλλά όταν βιαζόμαστε είναι καλό να ψάχνουμε τις τσέπες μας πριν ξεκινήσουμε. Εγώ το έκανα λίγο αργά. Όταν πλησίαζα στο “ρινγκ” στο Μαρούσι. Πάνω στην βιασύνη είχα ξεχάσει να πάρω το πορτοφόλι μου. Βασικό. Χωρίς πορτοφόλι δεν μπορείς να βγάλεις εισιτήριο, να πληρώσεις για ποπ κορν και κόκα κόλα (δεν γίνεται σινεμά χωρίς αυτά) και να πληρώσεις το πάρκινγκ φεύγοντας. Έκανα επί τόπου στροφή στο ρινγκ, γύρισα σπίτι, η Μίου με καλωσόρισε χαρούμενη που είχα γυρίσει τόσο γρήγορα, αλλά έμεινε με τη χαρά, γιατί πήρα το πορτοφόλι και έφυγα βιαστικά, ενώ η Μίου κοίταζε απορημένη. Έφτασα πέντε λεπτά πριν αρχίσει το πρόγραμμα, γιατί μια από τις διασκεδάσεις του να πηγαίνεις σινεμά, είναι να βλέπεις τα τρέιλερ των “προσεχώς”.
Ο σκηνοθέτης Μάρτιν ΜακΝτόνα δεν είναι πολύ γνωστός στο ευρύτερο κοινό, παρά το ότι έχει πάρει ένα Όσκαρ για μια μικρού μήκους ταινία του, ενώ οι πιο πρόσφατες ταινίες του, όπως το “Three Billboards outside Ebbing Missouri”, και το “The Banshees of Inisherin” κέρδισαν Χρυσές Σφαίρες και προτάθηκαν για Όσκαρ καλύτερης ταινίας, καλύτερου σκηνοθέτη και καλύτερου πρωτότυπου σεναρίου. Ο ΜακΝτόνα που ξεκίνησε (και συνεχίζει) ως θεατρικός συγγραφέας, έχει αδυναμία στον κινηματογράφο, καθώς γράφει μόνος του τα σενάρια των ταινιών του και τις σκηνοθετεί. Είναι δύσκολο να προβλέπει κανείς το μέλλον αλλά έχοντας υπόψη τις φετινές ταινίες, ο ΜακΝτόνα εκτός απροόπτου θα προταθεί πάλι για καλύτερη ταινία, καλύτερο σενάριο και καλύτερο σκηνοθέτη.
Αυτή τη φορά έχει ένα πλεονέκτημα παραπάνω. Τον πρωταγωνιστή του. Τον Τζον Μάλκοβιτς.
Ο Τζον Μάλκοβιτς είναι κάτι περισσότερο από την κινηματογραφική του καριέρα. **Είναι μια καλτ φιγούρα, απλώς και μόνο επειδή είναι ο Τζον Μάλκοβιτς. Η περίπτωσή του έχει γίνει και ταινία, όπως έγινε με την κωμωδία “Στο Μυαλό του Τζον Μάλκοβιτς”, το οποίο μοιάζει πολύ ταιριαστό, καθώς ο Μάλκοβιτς, ζώντας την ζωή του, μοιάζει με τον ήρωα ενός άγραφτου σεναρίου.
Στο “Wild Horse Nine” ο Μάλκοβιτς παίζει τον ρόλο ενός ηλικιωμένου πράκτορα της CIA, με περισσότερες από 68 δολοφονίες στο ενεργητικό του και που βρίσκεται στη Χιλή στη διάρκεια του 1973, για να οργανώσει, μαζί με άλλους πράκτορες της CIA, το πραξικόπημα κατά του Αλλιέντε. Μαζί του είναι ο νεότερος, αλλά και κολλητός του φίλος πράκτορας, που τον υποδύεται ο επίσης εξαιρετικός Σαμ Ρόκγουελ.
Στην συνέχεια της ταινίας οι δυο φίλοι πράκτορες, πηγαίνουν για μερικές μέρες διακοπών στο νησί του Πάσχα, όπου βρίσκονται εκείνες οι μυστηριώδεις κεφαλές, που μαζί με τα υπόλοιπα υπέροχα τοπία του νησιού γίνονται το κατάλληλο φόντο, για την εξέλιξη της πλοκής.
Όπως και άλλες ταινίες, που περιλαμβάνουν δυο φίλους, η ταινία αποτελεί ένα **κομψοτέχνημα διαλόγων **και ένα μάθημα σεναρίου, που περνάει, εύκολα από την κωμωδία στο δράμα και από εκεί στα μυστικά των δυο πρακτόρων και στην φιλοσοφία για το νόημα της ύπαρξης, στη διάρκεια μιας ζωής που έχει ως επάγγελμα τον φόνο.
Όπως και άλλες ταινίες του είδους, η ταινία αυτή δεν αναφέρεται μόνο στα όσα συμβαίνουν από τη μεριά των διαλόγων και της δράσης. Αποτελεί και μια ανάλυση χαρακτήρων έχοντας ως υπόβαθρο άλλα εξίσου σημαντικά θέματα. Τη φιλία και την εμπιστοσύνη.
Δεν χρειάζεται να αποκαλύψω τίποτα για την πλοκή της ταινίας. Είναι καλύτερα, αν την δείτε, να μην ξέρετε τι ακολουθεί.
Έτσι όπως είναι γραμμένο το σενάριο, αυτά που λένε οι δυο πράκτορες γίνονται εύκολα πιστευτό, μια και συμπίπτει με τις υποψίες που έχουμε όλοι για την πραγματικότητα της πολιτικής και της γεωπολιτικής, που κινείται συνεχώς, (είτε πρόκειται για τους Αμερικανούς, τους Ρώσους ή τους Κινέζους) σε ένα επίπεδο συνεχούς συνωμοσίας, ρίχνοντας κυβερνήσεις και ανεβάζοντας άλλες, ανάλογα με την σφαίρα επιρροής και την στρατηγική σημασία της κάθε χώρας.
Η ταινία δίνει την δική της άποψη για τη συμμετοχή της CIA σε πολλές αλλαγές καθεστώτων εκείνης της εποχής, ακόμη και για την δολοφονία του Προέδρου των ΗΠΑ Τζον Κένεντι το 1963. Οι αστείοι διάλογοι των δυο πρακτόρων με δυο φοιτήτριες σε ένα αεροδρόμιο καθώς περιμένουν για την απογείωση, μεταξύ σοβαρού και αστείου, λένε πολλά για τον τρόπο της δράσης των μυστικών υπηρεσιών.
Όταν κανείς βλέπει ταινίες στις οποίες αποκαλύπτεται η δράση των μυστικών υπηρεσιών, είναι καλό να σκέφτεται και σε δεύτερο επιπεδο. Ο κινηματογράφος, έχει υπάρξει ένα από τα βασικά πεδία προπαγάνδας είτε πρόκειται για προσωπικές σχέσεις, είτε για κοινωνικά ρεύματα, αλλά κυρίως για πολιτικά θέματα και γεωπολιτικές απόψεις. Οι ταινίες του Τζέιμς Μποντ φερ’ ειπείν, μια και αποδείχτηκε η πιο πετυχημένη κινηματογραφική σειρά, αν και ήταν βασικά εγγλέζικες, ήταν το πεδίο που σε κάθε εποχή αντανακλούσαν την άποψη για το ποιος ήταν ο βασικός εχθρός της Δύσης καθώς οι εποχές άλλαζαν. Άλλοτε ήταν η Σοβιετική Ένωση, άλλοτε η ισλαμική τρομοκρατία και άλλοτε κάποιοι άλλοι. Τώρα που τα δικαιώματα του Τζέιμς Μποντ, αγοράστηκαν από την Amazon και τον Τζεφ Μπέζος, θα μάθουμε ποιοι είναι οι εχθροί ποιανού αυτή την εποχή.
Όταν βλέπουμε λοιπόν μια τέτοια ταινία εκτός από αυτά που είπαμε πιο πάνω θα πρέπει επίσης να αναρωτιόμαστε “γιατί τώρα;”.
Αλλά αυτό είναι κάτι που θα το μάθουμε αργότερα.
Ο Τζον Μάλκοβιτς που στις 9 Δεκεμβρίου κλείνει τα 73 του χρόνια, κατά περίεργο τρόπο δεν έχει βραβευτεί ποτέ με Όσκαρ, παρόλο που σε γενικές γραμμές σχεδόν δικαιούται από ένα Όσκαρ κάθε φορά που εμφανίζεται στην οθόνη και ανοίγει το στόμα του για να πει κάποιες λέξεις. Είναι αυτό το αμίμητο ύφος, ο ήχος και η χροιά της φωνής, η εντύπωση πως ξέρει περισσότερα από όσα δείχνει και η ελαφρά ειρωνία για οτιδήποτε συμβαίνει, από το πλυντήριο που χάλασε μέχρι το πιο έντονο ανθρώπινο δράμα. Έχει προταθεί δυο φορές για Όσκαρ δεύτερου ρόλου, που δεν τα κέρδισε.
Με τον ρόλο του στο Wild Horse Nine, βρίσκεται ίσως για πρώτη φορά τόσο κοντά στο πρώτο του Όσκαρ.
Ένας από τους διαλόγους που μου έμειναν από αυτή την ταινία, είναι όταν κάποια στιγμή αργότερα στην πλοκή συζητάει με μια από τις δυο φοιτήτριες, η οποία είναι υπέρμαχος των νεανικών φοιτητικών διαδηλώσεων για τα θέματα που απασχολούν τους νέους ανθρώπους : “Με τις διαδηλώσεις δεν γίνεται ποτέ τίποτα” της λέει ο Μάλκοβιτς “διαδηλώνεις, εκτονώνεσαι, γυρίζεις σπίτι σου και όλα παραμένουν τα ίδια. Τα πράγματα αλλάζουν μόνο με τα όπλα και τον φόνο”…