Συμμαζεύουμε ξεχαρβαλώνοντας;
Ένα πλεόνασμα που παρουσιάζεται ως επιτυχία ίσως λέει περισσότερα για όσα δεν γίνονται, παρά για όσα γίνονται.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης είναι από τους πιο ενδιαφέροντες υπουργούς, γιατί μοιάζει να μην ανήκει σε κανένα κόμμα. Ξεκίνησε από το ΠΑΣΟΚ, αλλά δούλεψε με την Άννα Διαμαντοπούλου και τον Βαγγέλη Βενιζέλο, που και οι δύο για ένα διάστημα βρέθηκαν εκτός ΠΑΣΟΚ. Στη ΝΔ βρέθηκε μετά την εκλογή του Κυριάκου Μητσοτάκη στην ηγεσία της· αμφιβάλλω αν θα βρισκόταν εκεί με κάποιον άλλο στο τιμόνι της. Ξέρει από επικοινωνία, δηλαδή ξέρει την τέχνη του να σε προσέχουν. Τον προσέχω όχι από διαστροφή, όπως άλλους κι άλλους, αλλά γιατί κερδίζει την προσοχή με όσα λέει — και καμιά φορά και με όσα δεν λέει.
Άκουσα, στην τελευταία του εμφάνιση (μετά μάλιστα από καιρό…) στον ραδιοφωνικό ΣΚΑΪ, όπου μίλησε ως υπουργός Οικονομικών — και πάντα ως Πιερρακάκης, δηλαδή ως πολιτικός που μπορεί να καμουφλάρει ωραία απόψεις και πολιτικές πίσω από καλά προσεγμένες λέξεις. Το κάνουν με επιτυχία λίγοι, είτε γιατί δεν έχουν απόψεις είτε γιατί δεν ξέρουν να εφαρμόζουν πολιτικές είτε γιατί δεν ξέρουν να χρησιμοποιούν τις λέξεις. Από τα πολλά που άκουσα κράτησα κάτι που αφορά το περίφημο «πλεόνασμα», μέρος του οποίου η κυβέρνηση μοιράζει κατά καιρούς. Ο Πιερρακάκης είπε, εμμέσως πλην σαφώς, πως το πλεόνασμα των 2,5 δισ. ευρώ προέρχεται από πολιτικές αποφάσεις — όχι από νέους φόρους, ούτε καν από το ΦΠΑ («μόνο 250 εκατ. ευρώ προέρχονται από αυτό», τόνισε). Ένα ολόκληρο δισεκατομμύριο, εξήγησε ο υπουργός, έχει να κάνει με τον περιορισμό της σπατάλης του κράτους, δηλαδή με τον περιορισμό των δαπανών. Το ακούς και αισθάνεσαι ότι γίνεται σπουδαία δουλειά — αρκεί να μην έχεις μεγάλη γνώση της χώρας που ζεις.
Ο περιορισμός των δαπανών είναι σίγουρα χρήσιμος. Θα ήταν όμως άξιος συγχαρητηρίων αν η χώρα δεν είχε του κόσμου τις ανάγκες. Θα φέρω ένα παράδειγμα. Η Ελλάδα ζει μια διαδικασία ερημοποίησης της ελληνικής υπαίθρου που δεν μου μοιάζει να έχει προηγούμενο. Σοβαρός λόγος γι’ αυτό είναι η συρρίκνωση της πρωτογενούς παραγωγής, που λειτουργεί καταλυτικά. Οι άνθρωποι φεύγουν από την επαρχία γιατί δεν έχουν δουλειές. Το αποτέλεσμα είναι να ασχολούνται με αντιπαραγωγικά πράγματα σε μεγάλες πόλεις, π.χ. με τις υπηρεσίες ή με δουλειές εποχικές που έχουν να κάνουν, κατά βάση, με τον τουρισμό. Ένας λόγος που συμβαίνουν αυτά είναι ότι έχει καταρρεύσει σε πολλές και μεγάλες περιοχές το οδικό σύστημα – υπάρχει μια πλήρης υποβάθμιση της ζωής των ανθρώπων, οι οποίοι φεύγουν γιατί αισθάνονται πολίτες β’ κατηγορίας. Όλο αυτό δημιουργεί μια πραγματικότητα που μπορεί να γίνει μελλοντικά ζοφερή: ακόμα και προβλήματα όπως το δημογραφικό ή προβλήματα καθημερινότητας, όπως π.χ. τα εφιαλτικά μποτιλιαρίσματα ή οι αυξήσεις των ενοικίων, οφείλονται σε αυτόν τον συνωστισμό σε μεγάλες πόλεις που μεγαλώνει.
Τι θέλω να πω; Κάτι απλό. Μήπως θα ήταν προτιμότερο, αντί αυτό το 1 δισ. ευρώ του «συμμαζέματος» του κράτους, που μοιράζεται σε επιδόματα, να το χρησιμοποιούσε η κυβέρνηση για υποδομές που καταρρέουν παντού; Μήπως θα ’πρεπε να χρησιμοποιηθεί για καλύτερες κρατικές υπηρεσίες; Μήπως το να μοιράζονται επιδόματα, ενώ υπάρχουν τεράστιες ανάγκες, δεν είναι ό,τι καλύτερο;
Η αντιπολίτευση δεν θα το πει ποτέ. Ο Φάμελος έλεγε να μοιραστεί όλο το ποσό του πλεονάσματος, ο Ανδρουλάκης, θυμωμένος, φωνάζει ότι θα τους πάει όλους φυλακή, μοιάζοντας με τον Ιζνογκούντ. Από την ίδια τη ΝΔ, που σκέφτεται την πολιτική πελατεία, δεν περιμένω τίποτα. Από τον Πιερρακάκη θα περίμενα κάτι άλλο. Αλλά το ότι μοιάζει να μην ανήκει σε κανένα κόμμα δεν σημαίνει ότι δεν είναι και πολιτικός…