Όποιος μιλάει για επιστροφή…
Το ξέρατε ότι τη βδομάδα μετά το Πάσχα ήταν έθιμο να έχουμε αργία;
Ξέρετε πως ονομάζεται η εβδομάδα μετά το Πάσχα; Ονομάζεται Διακαινήσιμος εβδομάδα ή Εβδομάδα Διακαινησίμου. Ξεκινάει την Δευτέρα του Πάσχα και ολοκληρώνεται την Κυριακή του Θωμά. Την εβδομάδα αυτή προβλέπονταν πολλά και ενδιαφέροντα και οι παλιοί καλοί Χριστιανοί τα τηρούσαν. Εμείς που είμαστε μοντέρνοι και όχι και τόσο καλοί είναι σαν να τα διαγράψαμε όλα και να κρατήσαμε ένα και μόνο έθιμο: την επιστροφή στις πόλεις μας μετά την πασχαλιάτικη απόδραση. Βέβαια έχει λίγο πλάκα πως ενώ σχεδόν πάντα μιλάμε για έξοδο, για την επιστροφή μιλάμε μάλλον λιγότερο. Αν δεν υπήρχαν τα δελτία ειδήσεων που επαναλαμβάνουν μονότονα ότι άρχισε η επιστροφή (χωρίς ποτέ να μας πουν πότε ολοκληρώθηκε) δεν θα μιλούσαμε καν. Για την ακρίβεια ενώ λέμε πάντα πότε θα φύγουμε (και το κάνουμε συχνά με ένα είδος παράξενης υπερηφάνειας σαν να πρόκειται για κατόρθωμα) σπανίως λέμε πότε θα γυρίσουμε.
Κι όμως η επιστροφή είναι μια σοβαρή διαδικασία – ίσως και περισσότερο σοβαρή από την έξοδο. Η έξοδος είναι κομμάτι απλή υπόθεση. Αν είναι να φύγεις για Πάσχα, φεύγεις συνήθως Μεγάλη Πέμπτη απόγευμα (αν είσαι τυχερός και «κλέψεις» μια μέρα ή πρωί Μεγάλης Παρασκευής, που είναι ημιαργία (που σε απλά ελληνικά σημαίνει «μέρα που την κάνουμε κοπάνα»). Η μέρα της επιστροφής όμως είναι άποψη. Και πολλές φορές και μια ιστορία ολόκληρη. Υπάρχουν αυτοί που φεύγουν την Δευτέρα του Πάσχα – και είναι οι περισσότεροι. Αυτοί που είναι καλοί στους υπολογισμούς φεύγουν πολύ νωρίς το πρωί ή πολύ αργά το βράδυ για να αποφύγουν την μεγάλη κίνηση. Αυτοί που είναι «Σάββατο βράδυ ώρα τρεις χύμα στο κύμα θα με βρεις» που τραγουδούσε κι ο Καρράς φεύγουν μεσημεριάτικα για να μπορούν να βρίσουν με χαρά γιατί έχει κίνηση. Υπάρχουν οι ψαγμένοι που φοβούνται πως θα γίνεται χαμός στην Εθνική κι αφού φάνε φεύγουν με το φαί στο στομάχι. Υπάρχουν οι πιο τυχεροί που αφού έχουν «κλέψει» την Μεγάλη Πέμπτη «κλέβουν» και την Τρίτη του Πάσχα και ταξιδεύουν τότε. Υπάρχουν αυτοί που δεν πέρασαν καλά, βαρέθηκαν και φεύγουν Κυριακή της Ανάστασης. Υπάρχουν αυτοί που δεν θέλουν να φύγουν κι όποτε το κάνουν είναι κακόκεφοι. Υπάρχουν οι ελάχιστοι τυχεροί που μπορεί με κάποιο τρόπο να το τραβήξουν κι άλλο και να κάνουν το τριήμερο του Πάσχα δεκαήμερο και να φύγουν Κυριακή του Θωμά. Το πότε επιστρέφεις δεν δείχνει μόνο πώς τα πέρασες το Πάσχα αλλά και πώς τα περνάς στην ζωή σου γενικότερα. Ενώ το πότε φεύγεις συνήθως δεν σημαίνει τίποτα.
Η επιστροφή δείχνει επίσης πλέον και το πόσο καλύτερη έγινε η χώρα. Σαν χθες θυμάμαι τα πρωτοσέλιδα με το «φόρο αίματος στη άσφαλτο», τις καταγραφές και τις περιγραφές τροχαίων ατυχημάτων, την μακάβρια ευχή «ας γυρίσουμε όλοι». Τώρα τα τροχαία στην Εθνική είναι σπάνια. Το γεγονός δεν αποτελεί θαύμα που συντελείται λόγω της Διακαινήσιμος εβδομάδας – άλλωστε αυτή ελάχιστη σχέση έχει με την κίνηση: απλά μετά από χρόνια αποκτήσαμε λίγο καλύτερους δρόμους και λίγο καλύτερα αυτοκίνητα. Την Διακαινήσιμο εβδομάδα υπήρχαν άλλα έθιμα. Ήταν υποχρεωτικά τα γλέντια και το πολύ φαγητό. Γινόταν βαφτίσεις κυρίως ώστε να κρατάνε πολύ οι χαρές. Το σπουδαιότερο; Όλη την εβδομάδα είχαμε αργία! Στα βυζαντινά χρόνια την εβδομάδα αυτή δεν έπρεπε να κάνεις απολύτως τίποτα για να ρθεις στα ίσια σου μετά την Μεγάλη Εβδομάδα και το Πάσχα.
Πάντα πίστευα ότι από τα ωραία χριστιανικά έθιμα κρατήσαμε τα χειρότερα…
