Η Έξοδος

“Είναι η τελευταία φορά που παίζει” μου είπε η διπλανή μου, μητέρα ενός πιτσιρικά που παίζει ποδόσφαιρο με το δικό μου μικρό ηγεμόνα, καθώς παρακολουθούσαμε, αρκετοί κηδεμόνες σε ρόλο θεατών την προπόνηση της παιδικής ποδοσφαιρικής ομάδας. “Την άλλη εβδομάδα φεύγουμε οικογενειακώς στην Αυστραλία”. Παίρνουν μαζί και τους παππούδες.

“Βρήκα δουλειά στην Σαουδική Αραβία και φεύγω”, μου είπε προχτές φίλος, μηχανικός, όταν συναντηθήκαμε. “Έχει δουλειά εκεί για πέντε χρόνια, θα δω πόσο μπορώ να αντέξω”

“Έλα και εσύ μαζί, να πάμε στην Γκάνα” μου είπε άλλος φίλος πριν μερικές μέρες. “Έχει να κάνουμε πράγματα, με παρέα θα ξεπεράσουμε καλύτερα τα προβλήματα προσαρμογής”.

“Τελείωσε ο γιος μου το μεταπτυχιακό στην Αγγλία και βρήκε αμέσως δουλειά.”, αυτό και αν είναι κοινό αφήγημα, πολλών φίλων. “Δεν σκέπτεται να ξαναγυρίσει, άλλωστε οι περισσότεροι φίλοι του είναι και αυτοί εκεί, θα συγκατοικήσει με δύο από αυτούς”.

Για να μην μετρήσω πόσοι, εκατοντάδες, διαδικτυακοί μου φίλοι, γεννημένοι στην Ελλάδα, είναι εγκατεστημένοι στα 4 σημεία του ορίζοντα, από όπου με τροφοδοτούν με ωραίες ιστορίες από την ζωή εκεί.

Ασχολούμαστε πολύ με την φυγή κεφαλαίων από την Ελλάδα. Ωστόσο αυτό δεν είναι το μείζον. Τα κεφάλαια είναι “ρευστά”, όσο εύκολα φεύγουν από κάπου τόσο εύκολα (λέμε τώρα…) είναι να ξαναγυρίσουν.

Το μεγαλύτερο μας πρόβλημα είναι η φυγή των ανθρώπων. Γιατί οι άνθρωποι δεν είναι τόσο “ρευστοί”, έχουν την τάση να ριζώνουν εκεί που οργανώνουν την ζωή τους.

Έχω την αίσθηση, από την εμπειρία του δικού μου μικρόκοσμου, ότι η “έξοδος των Ελλήνων” από την χώρα τους, που έχει ήδη αρχίσει εδώ και λίγα χρόνια, όπως δείχνουν οι στατιστικές, εντείνεται ημέρα με την ημέρα. 

Και δεν είναι μόνο οι Έλληνες. Φεύγουν και οι μετανάστες, εκείνοι οι παλιοί της δεκαετίας του 1990, αλλά και οι πιο πρόσφατοι, εκείνοι που πλημμύρισαν τις γειτονιές των Αθηνών την δεκαετία του 2000 και τροφοδότησαν την ξενοφοβία της ΧΑ.

Ακόμη και οι τωρινοί πρόσφυγες, οι Σύριοι και οι άλλοι της Κεντρικής Ασίας, η μεγαλύτερη έγνοια που έχουν είναι πως να φύγουν μια ώρα αρχύτερα από τα δικά μας εδάφη, να ψάξουν βορειότερα την “Γη της Επαγγελίας” τους.

Η Ελλάδα δεν είναι ακόμη μία έρημη χώρα. Όμως η άμμος κερδίζει καθημερινά, μέτρο το μέτρο, χώρο από το καλλιεργημένο μας χωράφι. Με τους ανθρώπους να φεύγουν, και δεν φεύγουν πια μόνο οι νέοι, κινδυνεύουμε να γίνουμε μία έρημος, Σαχάρα.

Αν χρειαζόμαστε, απελπισμένα, νέες επενδύσεις, νέες μεγάλες επενδύσεις, δεν είναι πια ζήτημα που αφορά αν θα περάσουμε καλύτερα, δεν αφορά την ευημερία μας απλά. Τις χρειαζόμαστε για να κρατήσουμε τους ανθρώπους μας εδώ, τις χρειαζόμαστε για να αμυνθούμε απέναντι σε έναν κίνδυνο, θανάσιμο. Οι άνθρωποι είναι το μέγιστο κεφάλαιο μίας χώρας.

Πρέπει να κάνουμε ότι απαιτείται, δηλαδή τα πάντα, για να σταματήσουμε την αιμορραγία.