Γκουστάβο Αλφάρο: Ο προπονητής της Παραγουάης που διδάσκει Αριστοτέλη στους παίκτες του
Ξεχάστε συστήματα και τακτικές. Ο Αλφάρο διδάσκει Αριστοτέλη, διαβάζει Μπόρχες και είναι ο φιλόσοφος αυτού του Μουντιάλ.
Περιεχόμενα
Όταν ο Γκουστάβο Αλφάρο ανέλαβε την Παραγουάη, δεν άρχισε να μιλά για συστήματα, pressing και τακτικές λεπτομέρειες. Άρχισε να μιλά για τον Αριστοτέλη.
Σε κάθε Μουντιάλ υπάρχει συνήθως ένας Λατινοαμερικάνος προπονητής που καταφέρνει να κερδίσει τη συμπάθεια ακόμη και των ουδέτερων φιλάθλων. Φέτος, αυτός μοιάζει να είναι ο Γκουστάβο Αλφάρο. Όχι μόνο για τα αποτελέσματα που έχει πετύχει, αλλά για τον τρόπο που αντιλαμβάνεται το ποδόσφαιρο και τη ζωή.
Η μάθηση και η μετάδοση της γνώσης δεν περιλαμβάνονται συνήθως στο job description ενός προπονητή. Όταν όμως κάποιος καταφέρνει να συνδυάσει την προπονητική με τη φιλοσοφία και τη λογοτεχνία, το αποτέλεσμα είναι κάτι πολύ πιο ενδιαφέρον από έναν απλό τεχνικό στον πάγκο. Είναι ένας άνθρωπος που διαμορφώνει χαρακτήρες.
Ο Αλφάρο ανήκει σε μια μακρά λατινοαμερικανική παράδοση ποδοσφαιρικών διανοούμενων. Μια παράδοση που ξεκινά από τον Σέζαρ Λουίς Μενότι και φτάνει μέχρι τον Μαρσέλο Μπιέλσα, τον Χόρχε Βαλντάνο και τον Όσκαρ Ταμπάρες.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Ο Αλφάρο, ο Αριστοτέλης και η αριστεία
Γεννημένος στη Ραφαέλα, ο Αλφάρο δεν έμελλε να γίνει σπουδαίος ποδοσφαιριστής. Ωστόσο, η μετάβασή του στην προπονητική αποδείχθηκε η πιο σωστή απόφαση της ζωής του.
Όσοι έχουν συνεργαστεί μαζί του γνωρίζουν πως η φιλοσοφία δεν αποτελεί χόμπι, αλλά κομμάτι της καθημερινότητάς του. Η πρώτη φράση που ακούνε πολλοί ποδοσφαιριστές του είναι μία σκέψη που αποδίδεται στον Αριστοτέλης:
«Είμαστε αυτό που κάνουμε επανειλημμένα. Η αριστεία, επομένως, δεν είναι πράξη αλλά συνήθεια».
Για τον Αλφάρο, το ποδόσφαιρο δεν κερδίζεται με ηρωισμούς της στιγμής. Κερδίζεται μέσα από την επανάληψη, την πειθαρχία, τον συντονισμό και τη συνέπεια. Η σημερινή γενιά της Παραγουάης δεν θεωρείται από τις πιο ταλαντούχες στην ιστορία της χώρας. Γι’ αυτό και ο Αργεντίνος τεχνικός ποντάρει περισσότερο στην καθημερινή δουλειά παρά στο ατομικό χάρισμα.
Η λογική του είναι απλή: οι ομάδες που περιμένουν το θαύμα συνήθως αποτυγχάνουν. Οι ομάδες που δουλεύουν καθημερινά τις λεπτομέρειες έχουν περισσότερες πιθανότητες να πετύχουν.
Μετά από μία ήττα της Παραγουάης, ο Αλφάρο συνόψισε με μία φράση κάτι που θυμίζει έντονα τη θεωρία της Μεσότητας του Αριστοτέλη.
«Παίξαμε με πάθος, αλλά δεν σκεφτήκαμε με πάθος».
Το νόημα ήταν ξεκάθαρο. Το συναίσθημα από μόνο του δεν αρκεί. Η ένταση χρειάζεται καθοδήγηση, η πίστη χρειάζεται σχέδιο και ο ενθουσιασμός χρειάζεται αυτοέλεγχο.
Ουσιαστικά περιέγραφε τη χρυσή ισορροπία ανάμεσα στη λογική και το συναίσθημα. Όταν κατάφερε να περάσει αυτή τη νοοτροπία στους παίκτες του, η Παραγουάη άρχισε να μεταμορφώνεται και τελικά να διεκδικεί με αξιώσεις την παρουσία της στο Μουντιάλ.
Οι συγγραφείς που «κρατά σφιχτά» στον πάγκο
Οι φίλαθλοι έχουν συνηθίσει να βλέπουν την Παραγουάη ως μια σκληρή, μαχητική και συχνά αδυσώπητη ομάδα. Γι’ αυτό και ο Αλφάρο μοιάζει να αποτελεί μια ευχάριστη αντίθεση.
Λίγο πριν από αγώνες, δεν είναι σπάνιο να μοιράζεται με τους ποδοσφαιριστές του αποσπάσματα από αγαπημένους του συγγραφείς. Στην κορυφή της λίστας βρίσκεται ο Χόρχε Λουίς Μπόρχες. Μετά από μια σημαντική ισοπαλία της Παραγουάης, θυμήθηκε μια σκέψη του μεγάλου συγγραφέα: «Τους θριάμβους και τις αποτυχίες τους ζούμε λιγότερο απ’ όσο νομίζουμε».
Με άλλα λόγια, οι επιτυχίες και οι αποτυχίες συχνά αποκτούν μεγαλύτερες διαστάσεις μέσα στο μυαλό μας απ’ όσες έχουν στην πραγματικότητα.
Ανάλογη αδυναμία έχει και στον Εδουάρδο Γκαλεάνο, από τον οποίο έχει δανειστεί τη διάσημη φράση:
«Είμαστε όλοι θνητοί μέχρι να μπει το πρώτο γκολ».
Δεν είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς γιατί οι δημοσιογράφοι περιμένουν με ανυπομονησία τις δημόσιες τοποθετήσεις του.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Ο δάσκαλος που γεμίζει τις αίθουσες Τύπου
Οι περισσότερες συνεντεύξεις προπονητών ακολουθούν το ίδιο μοτίβο. Λίγη συζήτηση για την τακτική, δύο κορώνες για τους οπαδούς, μία για τη διαιτησία και πάει λέγοντας. Όχι όμως και στου Αλφάρο.
Για παράδειγμα, μετά από έναν αγώνα είχε δηλώσει:
«Ο πιο δύσκολος αντίπαλος για να νικήσεις είναι αυτός που φοράει την ίδια φανέλα με εσένα».
Ήθελε να πει πως ο μεγαλύτερος εχθρός μιας ομάδας είναι συχνά οι δικές της αμφιβολίες, η έλλειψη πίστης των παικτών της. Ε δεν είναι λογικό να τον λατρεύουν οι δημοσιογράφοι;
Κάποτε ρωτήθηκε αν οι ποδοσφαιριστές του έχουν κατανοήσει πλήρως τις ιδέες του. Η απάντησή του έγινε αμέσως viral:
«Το ποδόσφαιρο είναι σαν τον γάμο. Στην αρχή υπάρχουν χαμόγελα και λουλούδια. Μετά πρέπει να αποφασίσεις ποιος θα πλύνει τα πιάτα και ποιος θα βγάλει τα σκουπίδια. Εμείς ακόμη μαλώνουμε για το ποιος άφησε ανοιχτό το καπάκι της τουαλέτας».
Και όταν χρειάστηκε να εξηγήσει τι σημαίνει νίκη για μια ομάδα που θεωρείται αουτσάιντερ, φανέρωσε το αναγνωρίσιμο DNA του Λατίνου αντάρτη:
«Αν έπρεπε να ορίσω τη νίκη με μία λέξη, αυτή θα ήταν η ανταρσία. Ανταρσία απέναντι στις αντιξοότητες, απέναντι σε όσους προβλέπουν την αποτυχία, απέναντι σε όσους δεν πιστεύουν σε εσένα».
Διαβάστε επίσης
Ένας αλλιώτικος προπονητής
Ύστερα από μια μεγάλη ισοπαλία απέναντι στη Βραζιλία, όταν όλοι θεωρούσαν την Παραγουάη καταδικασμένη, ο Αλφάρο εμφανίστηκε στη συνέντευξη Τύπου και είπε:
«Ήμασταν σαν τον Μπρους Γουίλις στην Έκτη Αίσθηση. Ο μόνος που δεν ήξερε ότι ήταν νεκρός ήταν ο ίδιος. Στη δική μας περίπτωση, όλοι μάς είχαν ξεγράψει πριν αρχίσει η ταινία».
Αυτός είναι ο Γκουστάβο Αλφάρο. Σε μια εποχή που πολλοί προπονητές μιλούν σαν εταιρικά στελέχη, εκείνος επιμένει να μιλά σαν δάσκαλος. Ίσως γι’ αυτό οι παίκτες του τον ακολουθούν με τόση αφοσίωση. Και ίσως γι’ αυτό ένας προπονητής της Παραγουάης έχει καταφέρει να γίνει αγαπητός πολύ πέρα από τα σύνορα της χώρας του.
