Manchester. Άστεγες Ψυχές, Μουσική στην Πόλη

2015 – Post Madchester: To Manchester είναι τελικά μια γκρίζα πόλη, με φωτεινούς πολίτες. Μόλις δύο ώρες δρόμο από το Λονδίνο, χωρίς κίνηση.  Η εξωτερική αισθητική των δύο πόλεων μοιάζει κοινή Η εσωτερική καθόλου. Η πόλη των Mancunians ζει μακριά από τον κοσμοπολίτικο πολυ-πολιτισμό. Δείχνει να μισεί τα χρώματα και τα αρώματα που συμβολίζουν τη μεταμοντέρνα βρετανική κουλτούρα. Στο Manchester απέκτησε συμβολικό νόημα η βιομηχανική επανάσταση. Όπως και ο ακραίος διαχωρισμός των κοινωνικών τάξεων. Το λες και φυσικό επακόλουθο. Μέσα από τη σύγκρουση φτιάχτηκε μια αυθόρμητη, εξωστρεφής, μαχητική κοινωνία. Συγκρουσιακή από τη φύση της. Αλλά και με τάξη, οργάνωση, σεβασμό. Κυρίως στον άνθρωπο. Στο Manchester έχεις πρόσωπο. Δύσκολα θα χαθείς στην ανωνυμία. Περπατάς στους δρόμους βιαστικός, αλλά όλο και κάποιος θα σε θυμηθεί. Θα σε χαιρετήσει. Ένα αστείο, ένα χαμόγελο, μια κίνηση που μπορεί να σου αλλάξουν την ημέρα. Συνήθως προς το καλύτερο. 

Το Manchester είναι εξόχως μουσική πόλη. Οι ήχοι της θυμίζουν Buzzcocks, Joy Division, New Order, The Smiths, The Fall, Happy Mondays, Stone Roses, αλλά και Chemical Brothers. Από το ανατρεπτικό punk στη baggy ψυχεδέλεια και την ηλεκτρονική μουσική. Η σύγχρονη λαϊκή κουλτούρα της πόλης χρωστάει πολλά στον Tony Wilson και τον Martin Hannett. H δισκογραφική εταιρεία Factory και το θρυλικό club Hacienda ήταν δημιουργήματα του πρώτου.  Η μουσική που ξέσκισε στα δύο τον Ian Curtis μορφώθηκε από τον δεύτερο. Τίποτα δεν είναι τυχαίο. Όλα ξεκίνησαν στις 4 Ιουνίου του 1976, όταν οι Sex Pistols «τα έσπασαν» μπροστά σε 40 θεατές.  Κάποιοι από αυτούς τελικά άλλαξαν το Manchester και τη μουσική της Αγγλίας για πάντα. 

Παράξενη πόλη. Τα κανάλια της πέρα από το Bridgewater είναι σκοτεινά. Ρωτάς αν είναι ασφαλές να κάνεις βόλτα όταν βραδιάσει, παίρνεις την απάντηση «τώρα ναι, τον τελευταίο καιρό ψάρεψαν μόνο 50 πτώματα». Οι χώροι που απολαμβάνεις και μοιράζεσαι την τέχνη είναι φωτεινοί. Ίσως γιατί πρωταγωνιστεί η ψυχή, o εσωτερικός κόσμος που βγαίνει προς τα έξω. Το Manchester Craft & Design Centre είναι μια πρωτοβουλία καλλιτεχνών. Στηρίζεται από το Δήμο της πόλης. Στην πράξη, στην καρδιά του Northern Quarter. Πώς λέμε Τεχνόπολις; Εκεί που χρειάζεται άδεια για να φωτογραφίσεις τα κτήρια; Καμία σχέση. Εδώ περισσότεροι από 30 δημιουργοί προσφέρουν πολιτισμό κάτω από την ίδια στέγη. Εμπνέονται και εμπνέουν. Ζωή και άποψη. Για όλες και όλους; Όχι ακριβώς. Υπάρχουν και οι άστεγοι. 

Ναι, το Manchester έχει αστέγους. Στο κέντρο του. Είναι κομμάτι της καθημερινότητας. Τους βλέπεις και σε βλέπουν. Σιωπηλοί. Παράλληλες ζωές στον ίδιο κόσμο. Αόρατοι; Όχι βέβαια. Βγαίνεις από το Caffe Nero και κρατάς δύο πλαστικά ποτήρια με καφέ. Το δικό σου και αυτό που θα αφήσεις, μαζί με μια καλημέρα,  στον άστεγο συμπολίτη σου.  To βράδυ είναι δύσκολο. Τον χειμώνα αβίωτο. Τι περίεργο, οι αστυνομικοί, με ή χωρίς τα κίτρινα γιλέκα τους είναι εκεί. Coppers. Δυσκολεύεσαι να το μεταφράσεις στα ελληνικά «Μπάτσοι». Υπάρχει μια κρίσιμη διαφορά: στη νοοτροπία. Στους θεσμούς. Τον πρώτο λόγο έχουν οι street workers. Και οι εθελοντές. Οι άστεγοι καταγράφονται, τους προσφέρεται ένα πακέτο επιβίωσης. Τροφή και φάρμακα. Όπου και όταν είναι δυνατόν μεταφέρονται στις, λιγοστές είναι η αλήθεια,  δομές βραχυχρόνιας φιλοξενίας αστέγων. Σταγόνα αστικής υποκρισίας στον ωκεανό της απόγνωσης; Ταξικό ξεκάρφωμα; Ενστικτώδης ανθρωπισμός μέσα από τη συνήθεια;  Ίσως είναι όλα αυτά μαζί. Ταυτόχρονα είναι πολιτισμός. Είναι και ελπίδα, είναι και προσωπική επιλογή. Με ή χωρίς μουσική.

Υστερόγραφο: Ο Δήμος της Αθήνας ιδρύει νέα κοινωνική δομή για τους αστέγους. Για να ενταχθείς πρέπει να κάνεις αίτηση, να έχεις δελτίο ταυτότητας ή διαβατήριο (!), έγγραφο που βεβαιώνει την τελευταία διεύθυνση ή λογαριασμό Δ.Ε.Η. ή Ο.Τ.Ε. 

Άστεγη λογική…

No feeling, 

No feelings,

For anybody else

Except for myself

– The Sex Pistols

Τι να δω: Την ταινία του Michael Winterbottom «24 Hour Party People» (2002) – Τη βρίσκεις εδώ: http://tinyurl.com/nauo7xg

Τι να διαβάσω: To βιβλίο της Deborah Curtis «Touching from a Distance: Ian Curtis & Joy Division» (Faber) –  Το βρίσκεις εδώ: tinyurl.com/qxg6c5d

Τι να μην ξεχάσω: Στον διπλανό δρόμο υπάρχει κάποιος άγνωστος. Χωρίς στέγη. Η σιωπή του είναι κραυγή για βοήθεια.