Οδυσσέας Ελύτης : Είναι διγαμία ν` αγαπάς και να ονειρεύεσαι
Πόσο διάφανοι γίνονται κείνοι που αγαπούνε, αναρωτιέται η Μαρία Νεφέλη... Η γυναικεία μορφή στο υπέροχο έργο του μεγάλου Έλληνα ποιητή...-Από τη Μανταλένα Μαρία Διαμαντή
Οδυσσέας Ελύτης. Ένας από τους σημαντικότερους ποιητές μας-ο δεύτερος και τελευταίος-μέχρι σήμερα Έλληνας που τιμήθηκε με βραβείο Νόμπελ, από τα επίλεκτα μέλη της “γενιάς του `30”, στον χώρο της καλλιτεχνικής δημιουργίας.
`Ενας χαρισματικός άνθρωπος που κατάφερε να διαμορφώσει ένα προσωπικό ποιητικό ιδίωμα και που θεωρείται ένας από τους ανανεωτές της ελληνικής ποίησης, έχουν χυθεί τόνοι μελάνης.Δεν είναι τυχαίο ότι πολλά από τα ποιήματά του έχουν μελοποιηθεί, ενώ συλλογές του έχουν μεταφραστεί μέχρι σήμερα σε πολλές ξένες γλώσσες. Το έργο του περιλαμβάνει ακόμα μεταφράσεις ποιητικών και θεατρικών έργων.
Ο ίδιος ο Ελύτης χαρακτήριζε τη δική του θέση στη γενιά αυτή ως παράξενη σημειώνοντας: «Από το ένα μέρος ήμουνα ο στερνός μιας γενιάς, που έσκυβε στις πηγές μιας ελληνικότητας, κι απ` την άλλη ήμουν ο πρώτος μιας άλλης που δέχονταν τις επαναστατικές θεωρίες ενός μοντέρνου κινήματος». Το προσωπικό του ποιητικό όραμα, θα λέγαμε πως είναι συνδεδεμένο με το λυρικό στοιχείο και την ελληνική λαϊκή παράδοση.
Ο ίδιος ο Ελύτης χαρακτήριζε τη δική του θέση στη γενιά αυτή ως παράξενη σημειώνοντας: «Από το ένα μέρος ήμουνα ο στερνός μιας γενιάς, που έσκυβε στις πηγές μιας ελληνικότητας, κι απ` την άλλη ήμουν ο πρώτος μιας άλλης που δέχονταν τις επαναστατικές θεωρίες ενός μοντέρνου κινήματος». Το προσωπικό του ποιητικό όραμα, θα λέγαμε πως είναι συνδεδεμένο με το λυρικό στοιχείο και την ελληνική λαϊκή παράδοση.
“Είναι διγαμία ν` αγαπάς και να ονειρεύεσαι”, γράφει ο ανεπανάληπτος Οδυσσέας Ελύτης στο ποιήμα του “Μαρία Νεφέλη”.
Πρόκειται για ένα σκηνικό ποίημα που δημοσιεύτηκε το 1978 – δηλαδή ένα χρόνο πριν από την βράβευση του με το Νόμπελ Λογοτεχνίας. Η συγκεκριμένη ποιητική συλλογή διαρθρώνεται σε τρία μέρη με διαλογική μορφή. Μια υπέροχη συνομιλία στήνεται ανάμεσα στη Μαρία Νεφέλη και τον Αντιφωνητή- τον ίδιο τον ποιητή.
Στην ποίηση του Ελύτη συχνά συναντώνται γυναικείες μορφές. Η αχρονική Μαρία Νεφέλη προσωποποιεί την αιώνια δυνατότητα του κόσμου να αποδράσει από τον εαυτό του προς μία διαφορετική πραγματικότητα. Η Μαρία Νεφέλη τονίζει την ιερότητα του έρωτα λέγοντας “Γέμισα τον έρωτα σταυρούς” παρατηρώντας “πόσο διάφανοι γίνονται κείνοι που αγαπούνε”.
Άραγε, είναι διγαμία ν`αγαπάς και να ονειρεύεσαι;
“Α τι ωραία να ‘σαι νεφεληγερέτης να γράφεις σαν τον Όμηρο εποποιίες στα παλιά παπούτσια σου να μη σε νοιάζει αν αρέσεις ή όχι τίποτε
Απερίσπαστος νέμεσαι την αντιδημοτικότητα έτσι «με γενναιοδωρία» σαν να διαθέτεις νομισματοκοπείο και να το κλείνεις ν’ απολύεις όλο το προσωπικό να κρατάς μια φτώχεια που δεν την έχει άλλος κανείς εντελώς δική σου. Την ώρα που μες στα γραφεία τους απεγνωσμένα κρεμασμένοι απ’ τα τηλέφωνά τους παλεύουν για’ να τίποτα οι χοντράνθρωποι ανεβαίνεις εσύ μέσα στον Έρωτα καταμουντζουρωμένος αλλ’ ευκίνητος σαν καπνοδοχοκαθαριστής κατεβαίνεις απ’ τον Έρωτα έτοιμος να ιδρύσεις μια δική σου λευκή παραλία
χωρίς λεφτά
γδύνεσαι όπως γδύνονται όσοι νογούν τ’ αστέρια και μ’ οργιές μεγάλες ανοίγεσαι να κλάψεις ελεύθερα…
Είναι διγαμία ν’ αγαπάς και να ονειρεύεσαι.”
