Through the looking glass
Στο ‘Through the looking glass’ o Lewis Caroll έβαλε την Αλίκη να ταξιδεύει σε έναν παράλογο κόσμο. Τώρα που ο παράλογος κόσμος εξελίσσεται στη ζωή μας, ας δούμε ‘μέσα από το τζάμι’ τι μπορεί να μας επιφυλάσσει το μέλλον
Ο πόλεμος στην Ουκρανία συντάραξε τον κόσμο. Θύμισε στους Ευρωπαίους πως ήταν η Ήπειρος στην απαρχή του Β΄Παγκοσμίου Πολέμου. Συντάραξε το αίσθημα ασφάλειας και την εντύπωση πως ‘οι πόλεμοι τελείωσαν για εμάς’. Έκανε τις ΗΠΑ να θυμηθούν τον ‘παγκόσμιο ρόλο’ τους. Τρόμαξε την ηρεμία του καταναλωτισμού στους απλούς πολίτες. Η επικέντρωση στην οικονομική ευμάρεια που μπορεί να περιληφθεί στο χυδαίο ‘ό,τι φάμε, ό,τι πιούμε και ό,τι αρπάξει ο κ@λος μας’, έδωσε θέση στην αγωνία της διατήρησης των κεκτημένων και στην διαπίστωση πως η ‘καθημερινότητα’ ήταν πολύ πολύτιμη για να θεωρείται δεδομένη. Αρκούσαν οι απόψεις ενός ‘ολιγάρχη με δύναμη’ για να την απορυθμίσει.
Για πρώτη φορά από τις 24 Φεβρουαρίου, διαφαίνονται κάποια στοιχεία εξόδου από αυτή τη κατάσταση. Σύμφωνα με δηλώσεις του Υφυπουργού Άμυνας της Ρωσίας, ‘θα υπάρξει δραστική μείωση των στρατιωτικών επιχειρήσεων στις περιοχές του Κιέβου και του Χάρκοβου, ώστε να αυξηθεί η εμπιστοσύνη στις μελλοντικές, ειρηνευτικές συνομιλίες’. Είτε ειλικρινές, είτε συγκαλυμμένη ομολογία στρατιωτικής αποτυχίας, η δήλωση είναι ίσως η σημαντικότερη των τελευταίων ημερών. Ταυτόχρονα οι συνομιλίες έχουν πλέον ‘ατζέντα συμφωνίας’ όπως η επίλυση του θέματος της Κριμαίας με διαπραγματεύσεις, οι εγγυήσεις για την ασφάλεια της Ουκρανίας, το καθεστώς ουδετερότητας αλλά και δυνατότητα ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, την διάθεση για διευθέτηση της κατάστασης στο Ντονμπάς.
Μπορεί να λήξει λοιπόν ο πόλεμος; Ίσως ναι. Αν όχι τελειωτικά, τουλάχιστον να σταματήσουν οι εχθροπραξίες. Θα επανέλθουν όλα στην προτεραία κατάσταση; Σίγουρα όχι. Σε πρώτη φάση θα επικρατήσει ένα αίσθημα ‘χαράς’ εξ αιτίας του ότι τα πράγματα δεν έγιναν χειρότερα. Το κόστος ενέργειας θα πέσει από το υψηλότατο επίπεδο και άρα οι οικονομίες θα ανασάνουν. Η παγκόσμια αγορά τροφίμων θα ‘ηρεμήσει’ αφού οι καταναλωτές θα νιώσουν πως τα χειρότερα δεν ήρθαν.
Εφ’ όσον η κατάπαυση είναι πιο μόνιμη απ’ ότι φαίνεται σήμερα, θα αρχίσουν να φαίνονται οι μακροχρόνιες συνέπειες. Θα ανακληθούν τα οικονομικά μέτρα εναντίον της Ρωσίας; Σίγουρα όχι. Αυτά θα μείνουν για καιρό και μέχρι να διαπιστωθεί πως η Ρωσία δεν θα συμπεριφερθεί ξανά όπως στην Ουκρανία. Με την Ουκρανία να αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους παραγωγούς σιτηρών, η αγορά θα βρει πάλι τις ισορροπίες της. Οι καταστροφές σε πόλεις και υποδομές της Ουκρανίας, θα απαιτήσει τεράστια κονδύλια για να αποκατασταθούν. Και αυτό θα βοηθήσει την παγκόσμια οικονομία.
Το σίγουρο είναι πως ο κόσμος πήρε ένα μάθημα. Η Ευρώπη θα αναζητήσει εναλλακτικές συνεργασίες για την ενέργειά της. Θα δώσει και μεγάλη βαρύτητα στη στρατιωτική της ισχύ. Αυτό συνήθως, συνδυάζεται και με ισχυρότερη επιρροή σε εξωτερικά θέματα. Κάθε χώρα θα δώσει σημασία σε αποθέματα ενέργειας, τροφίμων, πρώτων υλών. Οι απανταχού ‘ολιγάρχες’, θα ξέρουν πως οποιαδήποτε ‘τρέλα’, θα έχει σημαντικό αντίκτυπο στις χώρες τους.
Μακάρι ο παραλογισμός να τελειώσει σύντομα. Και να δούμε πόσα από τα παραπάνω που ‘βλέπουμε μέσα από το τζάμι’ θα επιβεβαιωθούν.