Τι ωραίο που είναι το ρουσφέτι

Πριν από πολλά χρόνια είχα κληθεί να υπηρετήσω τη θητεια μου, στο ναυτικό που με είχαν καλέσει. Δεν είχαμε οικογενειακώς κανένα “δόντι” ή “μέσο” κι έτσι άγνωστος μεταξύ αγνώστων και κουρεμένος γουλί, (όπως όλοι οι στρατεύσιμοι τότε}, βρέθηκα ένα κρύο πρωινό τον Ιανουάριο του 1967,. στο στρατόπεδο του Σκαραμαγκά .

Δεν μπόρεσα να καταλάβω ποιο σκοπό εξυπηρετούσαν οι σαράντα μέρες της βασικής εκπαίδευσης. Τις 39 από τις 40 μέρες, κάναμε βάδην τύπου παρέλασης και μία από αυτές τις μέρες πήγαμε σε κάποιο στρατόπεδο κοντά και κάναμε κάτι σαν σκοποβολή. Ρίξαμε δηλαδή τρεις τέσσερις τουφεκιές ο καθένας. Ούτε καν να γεμιζαμε τα όπλα δεν μάθαμε. Μας έδιναν το όπλο γεμάτο, μπαμ, μπουμ, μπαμ τρεις τουφεκιές και τέρμα. Θα προτιμούσα να είχαμε εκπαιδευτεί πιο ουσιαστικά.

Εν τω μεταξύ στο μισό της βασικής εκπαίδευσης, ίσως επειδή ήμουν τεταρτοετής στην ΑΣΟΕΕ, με μετέθεσαν, στο Λιμενικό και στο γειτονικό στρατόπεδο Κανελλόπουλου.

Στην ορκωμοσία είχε έρθει ο πατέρας μου, ο οποίος συναντήθηκε τυχαία με έναν φίλο του δημοσιογράφο, τον Γιώργο Καραγιωργα που μόλις εκείνες τις μέρες, είχε αναλάβει την διευθυντική θέση σ’ ένα περιοδικό που εξέδιδε από χρόνια το ναυτικό, την Ναυτική Ελλάδα όπως ήταν ο τίτλος. Στη συζήτηση που ακολούθησε και αφού ο Καράγιωργας έμαθε ότι ο πατέρας μου είχε έρθει για να δει την ορκωμοσία του γιού του, εμένα δηλαδή, ο Καράγιωργας είπε ότι θα με έπαιρνε στο περιοδικό που είχε αναλάβει, μια και δικαιολογούσε δυο λιμενικούς. Έτσι αφού πέρασα πρώτα δυο-τρεις μήνες στην ταράτσα του Υπουργείου Ναυτιλίας στην βάρδια 12-4 π. μ, όπως γίνεται με όλα τα στραβάδια, στο τέλος βρέθηκα να υπηρετώ στο ΓΕΝ στην πλατεία Κλαυθμώνος. Στους υπόλοιπους μήνες της θητείας μου -(τότε στο ναυτικό η θητεία διαρκούσε 27 μήνες) κάθε δυο – τρεις μήνες θα μου ερχόταν μια μετάθεση σε κάποιο ακριτικό νησί, καθώς όπως κατάλαβα τη θέση μου την ηθελαν πολλοί. Αλλά οι δυο πρώην αρχηγοί του Ναυτικού που ήταν επικεφαλής του γραφείου μου, δεν με άφηναν να φύγω, γιατί εν τω μεταξύ είχα μάθει γραφομηχανή και καθώς ήξερα να γράφω είχα γίνει ένας καλός γραμματέας.

Η Πλατεία Κλαυθμώνος που βρίσκεται μπροστά από το Γενικό Επιτελείο Ναυτικού, όπου υπηρέτησα, είναι ίσως το μεγαλύτερο ακούσιο μνημείο στο ομαδικό ρουσφέτι. Εκεί υπήρχε παλαιότερα και το Υπουργείο Οικονομικών (που κατεδαφίστηκε στην συνέχεια) Εκείνη την εποχή τον δέκατο ένατο αιώνα, στα πρώτα βήματα του ελληνικού Κράτους, όταν η μονιμότητα των Δημοσίων Υπαλλήλων δεν ήταν ακόμη νομοθετημένη, κάθε καινούργιο κόμμα που κέρδιζε τις εκλογές, απέλυε όλους του δημοσίους υπαλλήλους και προσλάμβανε τα “δικά μας παιδιά”, τους ψηφοφόρους του δηλαδή. Οι απολυμένοι τότε υπάλληλοι συγκεντρώνονταν τότε σ’ αυτή την πλατεία διαμαρτυρόμενοι και πολύ συχνά κλαίγοντας που είχαν χάσει την δουλειά τους. Η Πλατεία πήρε το όνομά της από ένα άρθρο με αυτό τον τίτλο στο περιοδικό Εστία, του δημοσιογράφου Δημητρίου Καμπούρογλου. Παρόλο που είχε άλλο όνομα, ονομάστηκε επίσημα Πλατεία Κλαυθμώνος το 1878, ενώ αργότερα το 1989 πήρε το όνομα Πλατεία Εθνικής Συμφιλιώσεως, αλλά κανείς δεν χρησιμοποίησε ποτέ αυτό το όνομα.

To “ρουσφέτι” που έγινε επίκαιρο αυτό τον καιρό δεν είναι ελληνική λέξη. Προέρχεται από την τουρκική λέξη “rusvet” και σημαίνει την αναξιοκρατική εύνοια από κάποιον σε κάποιον άλλον, ή την εξαγορά, με οικονομικά ή ΄άλλα ανταλλάγματα. Στα τετρακόσια χρόνια της τουρκοκρατίας, η γνωριμία με αξιωματούχους του τουρκικού κράτους, ήταν ο πιο γρήγορος και συχνά ο μόνος τρόπος για να μπορέσει κάποιος Έλληνας να κάνει κάποια δουλειά.

Αλλά το ρουσφέτι δεν γεννήθηκε ούτε στην Ελλάδα, ούτε στην Τουρκία. Είναι μια από τις αρχαιότερες ανθρώπινες συνήθειες και είτε πρόκειται για οικονομικό αντάλλαγμα ‘η για κάτι άλλο “σε είδος” φερ ειπείν.

Μπορεί η μονιμοποίηση των Δημοσίων υπαλλήλων να σταμάτησε αυτό το ομαδικό ρουσφέτι, αλλά όπως γίνεται και στα περισσότερα κράτη του κόσμου, το Δημόσιο αποτελούσε ανέκαθεν, ένα περιώνυμο τόπο πολιτικής συναλλαγής με τους ψηφοφόρους.

Η Ολυμπιακή όταν κρατικοποιήθηκε, ο ΟΤΕ πριν ιδιωτικοποιηθεί, η ΔΕΗ και  ένα σωρό άλλες δημόσιες υπηρεσίες, υπήρξαν μνημεία ρουσφετιού, σε βάρος των φορολογουμένων. Το Πασοκ μάλιστα σε εκείνες τις ωραίες εποχές, είχε την έξοχη συνήθεια να μετατρέπει πολλές υγιείς ιδιωτικές επιχειρήσεις, σε προβληματικές, τις οποίες αναλάμβανε στη συνέχεια το Κράτος, ώστε να βολεύονται “τα δικά μας παιδιά”..

Η πιο ουσιαστική διαφορά ανάμεσα στην Αριστερά και την Δεξιά στην Ελλάδα, ήταν ότι η Αριστερά ήθελε πάντα μεγαλύτερο Δημόσιο για να βολεύονται ” τα δικά μας παιδιά”. Αλλά και η Δεξιά παρά την ιδεολογική αντίθεση, όποτε χρειαζόταν, εκμεταλλευόταν την ευκαιρία του Δημοσίου. Λίγο πριν από τις εκλογές του 2009 , ο Προκόπης Παυλόπουλος για λογαριασμό της Κυβέρνησης του Κώστα Καραμανλή, πρόλαβε να προσλάβει  γύρω στις 50.000 δημοσίους υπαλλήλους, οι οποίοι όμως δεν ήταν τελικά αρκετοί.

Στην Ελλάδα αλλά και στις περισσότερες χώρες του κόσμου, το ρουσφέτι, η γνωριμία με κάποιον άνθρωπο που μπορεί να επηρεάσει θετικά το συμφέρον μας, είναι ο τρόπος που οι άνθρωποι κάνουν τις δουλειές τους.

Γι αυτό και μου έκανε εντύπωση, η έκρηξη από το βήμα της Βουλής του Νίκου Ανδρουλάκη, λες και επρόκειτο για θέμα εθνικής προδοσίας. Όπως και τον τρόπο που αναφέρθηκαν στο θέμα οι ηγέτες όλων των κομμάτων της αντιπολίτευσης…

Αντιπολίτευση είναι, θα κάνουν ότι μπορούν για να ρίξουν την κυβέρνηση και να πάρουν αυτοί την θέση της, ώστε να απολαμβάνουν οι ίδιοι τα καλά του πελατειακού κράτους, αλλά υπάρχει ένα όριο ανάμεσα στον τρόπο που καταγγέλεις κάτι και στην γελοιότητα.

Μάλλον γελοίες ήταν και οι περισσότερες υποθέσεις, που περιείχε ο φάκελος της κυρίας Κοβέσι της ευρωπαϊκής εισαγγελέως από την Ρουμανία, καθώς οι περισσότερες από αυτές δεν θα φτάσουν καν στο δικαστήριο. Η σαλαμοποίηση της υπόθεσης, είναι προφανώς αποτέλεσμα, ιδιαίτερης φροντίδας, με στόχους προφανείς. Καλύτερα να ρωτήσεις τον Σεργκέι…

Κάποιες περιπτώσεις ίσως δημιουργούν λάθη και αδικίες, αλλά άλλες διορθώνουν λάθη και αδικίες. Όσο πιο καλά λειτουργεί μια κοινωνία συνολικά, τόσο λιγότερη ανάγκη υπάρχει για ρουσφέτια, αλλά και πάλι, όποιος έχει την δυνατότητα, θα εκμεταλλευτεί προς όφελος του τα προνόμια των σημαντικών γνωριμιών.

Τώρα που έγιναν πάλι μόδα τα ταξίδια στο διάστημα, όταν οι πρώτοι αστροναύτες φτάσουν στον Άρη, ίσως συναντήσουν εκεί κάποια κοινωνία χωρίς ρουσφέτια.