Όταν ο ουρανός καιγόταν: Το κοσμικό χάος που άλλαξε τους ανθρώπους

Περίπου 41.000 χρόνια πριν, η Γη πέρασε από μια σκοτεινή φάση που σήμερα ονομάζουμε Laschamps Excursion.

Ήταν μια μαγνητική καταιγίδα κοσμικών διαστάσεων: το μαγνητικό πεδίο του πλανήτη σχεδόν κατέρρευσε, οι πόλοι της Γης άρχισαν να περιπλανώνται ανεξέλεγκτα και η ισχύς του μαγνητικού «ασπίδα» μειώθηκε στο ένα δέκατο της σημερινής.

Ξαφνικά, η ατμόσφαιρα δεν μας προστάτευε όπως πριν. Η Γη εκτέθηκε απροκάλυπτα στην ηλιακή ακτινοβολία. Οι υπεριώδεις ακτίνες χτυπούσαν πιο δυνατά, τα σέλας εμφανίζονταν σε γεωγραφικά πλάτη που ποτέ δεν είχαν δει τέτοιο φαινόμενο, φωτίζοντας τον ουρανό σαν φλεγόμενη αυλαία.

Οι πρώτοι άνθρωποι μπροστά στο θαύμα και στον τρόμο

Φανταστείτε να ζείτε σε μια σπηλιά στη νότια Ευρώπη και να βλέπετε τον ουρανό να γεμίζει πράσινες και κόκκινες κουρτίνες φωτός. Για εμάς σήμερα είναι θέαμα· για τους προγόνους μας τότε θα μπορούσε να είναι θεϊκή προειδοποίηση ή τρόμος για το άγνωστο.

Οι επιστήμονες της αρχαιολογίας και της γεωφυσικής πιστεύουν ότι εκείνη η περίοδος ήταν σημείο καμπής. Η μαγνητική αστάθεια δεν έσβησε τους Νεάντερταλ από μόνη της, αλλά πρόσθεσε τεράστια πίεση στην καθημερινή ζωή:

• Οι άνθρωποι κατέφυγαν μαζικά σε σπηλιές για να προστατευτούν.

• Αναπτύχθηκε η χρήση ραμμένων ρούχων, πιο εξειδικευμένων, που έδιναν ασφάλεια στο κρύο και στις ακτίνες του ήλιου.

• Η χρήση του ώχρας —η κόκκινη φυσική χρωστική— πιθανότατα λειτούργησε και ως πρωτόγονο αν