Αριστουργηματικά έργα ενάντια στην κλιματική αλλαγή

Τα τελευταία χρόνια οι νεότερες γενιές,έχουν υψώσει τις φωνές τους καθώς συνειδητοποιούν ότι δεν έμεινε πολύς χρόνος για να σώσουν το περιβάλλον. Οι επιστήμονες μας έχουν προειδοποιήσει για το λιώσιμο των παγετώνων, την απώλεια ολόκληρων οικοσυστημάτων. Σήμερα, περισσότερο παρά ποτέ, βιώνουμε τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Ο κόσμος της τέχνης έχει επίσης επιλέξει να συμμετέχει σε όλα αυτά. Πολλοί καλλιτέχνες, από γλύπτες μέχρι καλλιτέχνες του δρόμου,  βρίσκουν νέους τρόπους για να καταπολεμήσουν την κλιματική αλλαγή.

1. Ανακύκλωση παλαιών υλικών

Vik Muniz

O Vik Muniz είναι ένας Βραζιλιάνος καλλιτέχνης που δημιουργεί έργα τέχνης με τα πιο ασυνήθιστα υλικά: παλιά περιοδικά, σιρόπι σοκολάτας, ζάχαρη, βαμβάκι, σκόνη και σκουπίδια. Ο Muniz συνδυάζει αυτά τα στοιχεία για να αναδημιουργήσει καθιερωμένα έργα τέχνης.

Στη συνέχεια φωτογραφίζει τη σύνθεση και εκτυπώνει τις εικόνες σε περιορισμένη έκδοση χρησιμοποιώντας την τεχνική Cibachrome.

Vik Muniz, Starry Night, after Van Gogh.

Ωστόσο, ένα από τα πιο ενδιαφέροντα έργα του Muniz είναι το Pictures of Garbage, που ήταν υποψήφιο για Όσκαρ το 2010, Waste Land.  Ο Muniz πραγματοποίησε αυτό το έργο σε δύο χρόνια με τα μέλη της Ένωσης Συλλεκτών της Μητροπολιτικής Χωματερής του Jardim Gramacho, στην πόλη Duque de Caxias, τοποθεσία μιας από τις μεγαλύτερες υπαίθριες χωματερές. Ο καλλιτέχνης άκουσε τις ιστορίες και τράβηξε φωτογραφίες αυτών των ανθρώπων, που έβγαζαν τα προς το ζην συλλέγοντας και εμπορεύομενοι ανακυκλώσιμα υλικά που βρήκαν στον κάδο απορριμμάτων.

Στη συνέχεια, χρησιμοποίησαν πάνω από τρεις τόνους σκουπιδιών για να φτιάξουν τεράστια γλυπτά-πορτρέτα και τα φωτογράφισαν. Οι εικόνες δημοπρατήθηκαν ή πουλήθηκαν σε εκθέσεις για 300.000 δολάρια και όλες μεταβιβάστηκαν στην ένωση.

Ο Muniz πιστεύει ότι η τέχνη μπορεί να μεταμορφώσει τα σκουπίδια, αλλά και τις ζωές ενός μέρους της κοινωνίας που είχε ξεχαστεί. Η Waste Land έλαβε μεγάλη κάλυψη από τα μέσα ενημέρωσης που άλλαξε τις ζωές των catadores (των συλλεκτών των σκουπιδιών) και του περιβάλλοντος.

Το 2012 η κυβέρνηση της Βραζιλίας έκλεισε το Jardin Gramacho καθώς το θεώρησε επικίνδυνο για το περιβάλλον. Διέθεσε ένα ταμείο 11 εκατομμυρίων δολαρίων στους catadores και τους υποσχέθηκε μαθήματα κατάρτισης για να βρουν νέες θέσεις εργασίας.

2. Χρησιμοποιώντας τη νέα τεχνολογία

Airlite

H Airlite γεννήθηκε στην Ιταλία το 2013.  Πρόκειται για τη μόνη βαφή στην αγορά που εξαλείφει τα βακτήρια, μειώνει τους ρύπους (NOx, SOx, NH3, CO) και μειώνει τις θερμοκρασίες της βαμμένης επιφάνειας, μειώνοντας κόστος κλιματισμού τους πιο ζεστούς μήνες. Δημιουργήθηκε από την ιταλική start-up Advanced Materials, η οποία αποφάσισε να χρησιμοποιήσει την εφεύρεσή της για το ίδρυμα Air is Art.

Το Air is Art υποστηρίζει έργα αστικής επανεκπαίδευσης που συνδυάζουν την τέχνη και την οικολογία. Πολλές τοιχογραφίες φτιαγμένες με Airlite έχουν εμφανιστεί σε όλη την Ιταλία όλα αυτά τα χρόνια. Ένα τετραγωνικό μέτρο επιφάνειας βαμμένης με Airlite καθαρίζει τον αέρα όπως ένα τετραγωνικό μέτρο δάσους.

Η πρώτη τοιχογραφία που έγινε με την τεχνολογία Airlite είναι το Hunting Pollution στη Ρώμη. Αυτό το έργο δημιουργήθηκε το 2018 από τη συνεργασία της διεθνούς φήμης καλλιτέχνιδας Iena Cruz και της μη κερδοσκοπικής ένωσης Yourban 2030. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη ευρωπαϊκή τοιχογραφία: έχει μέγεθος 1000 τετραγωνικά μέτρα, πράγμα που σημαίνει ότι απορροφά τόση ρύπανση όση ένα δάσος 30 δέντρων.

Iena Cruz, Hunting Pollution, 2018, Ρώμη, Ιταλία. 

Το 2019 η Iena Cruz ζωγράφισε μια νέα τοιχογραφία Airlite στο Μιλάνο. Ο καλλιτέχνης το ονόμασε AnthropOceano και αντιπροσωπεύει τα σημάδια που έχει προκαλέσει η ανθρώπινη παρέμβαση στον ωκεανό και τους βυθούς της θάλασσας.

Iena Cruz, AnthropOceano, 2019, Μιλάνο, Ιταλία.

Το 2019, με αφορμή την Πράσινη Εβδομάδα του Μιλάνου, ορισμένοι καλλιτέχνες όπως η Camilla Falsini και η Moneyless ζωγράφισαν τους τοίχους του Μιλάνου για το έργο Futurewear Walls της μάρκας Napapijri.

Camilla Falsini, Inception as the beginning of an idea or a concept, 2019, Μιλάνο, Ιταλία. Alessio-B, για SuperWalls, 2019, Πάντοβα, Ιταλία. Travelonart.Yama 11 για SuperWalls, 2019, Abano Terme, Ιταλία. Travelonart.

3. Προώθηση της περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης: Το ρολόι του κλίματος

Στις 19 Σεπτεμβρίου 2020, συνέβη κάτι περίεργο στη Νέα Υόρκη. To Metronome, ένα ηλεκτρονικό ρολόι που βλέπει στην πλατεία Union Square στο Μανχάταν, σταμάτησε να λέει την ώρα, αυτό που έκανε τα προηγούμενα 20 χρόνια. Στην οθόνη εμφανίστηκαν μηνύματα όπως «Η Γη έχει προθεσμία» και «Ο πλανήτης έχει προϋπολογισμό άνθρακα» και στη συνέχεια κάποιοι αριθμοί: 7:103:15:40:07.

Gan Golan και Andrew Boyd, Climate Clock, 2020, Νέα Υόρκη, Νέα Υόρκη, ΗΠΑ.

Αυτοί οι αριθμοί μας δείχνουν πόσο χρόνο έχουμε πριν ζήσουμε μια παγκόσμια κλιματική καταστροφή και πόσος χρόνος απομένει για να κάνουμε κάτι για να αποτρέψουμε την καταστροφή. Οι δύο καλλιτέχνες που σχεδίασαν το Climate Clock, ο Gan Golan και ο Andrew Boyd, βασίστηκαν στους υπολογισμούς του Mercator Research Institute on Global Commons and Climate Change στο Βερολίνο.

Το εν λόγω έργο θέλει να ευαισθητοποιήσει σχετικά με την κλιματική κρίση και γι` αυτό το τοποθέτησαν σε δημόσιο χώρο σε μια από τις πιο πολυσύχναστες πόλεις του κόσμου. Ωστόσο, το Climate Clock έγινε αντιληπτό ότι μπορεί να αναπαραχθεί και να διαδοθεί σε όλο τον κόσμο.

Στην πραγματικότητα, οι καλλιτέχνες δημιούργησαν έναν ιστότοπο, το clicklock.world, όπου μπορεί εκεί να διαβάσει κανείς τι λένε οι επιστήμονες για την αλλαγή του κλίματος, να κατανοήσει καλύτερα τη λειτουργία του ρολογιού.

Το Climate Clock είναι το τέλειο ταίρι μεταξύ της σύγχρονης τέχνης και της επιστήμης. Συνδέει τις επιστημονικές αλήθειες με την επικοινωνιακή δύναμη της τέχνης, προάγοντας την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση του κοινού και ωθώντας τους ανθρώπους να ενημερωθούν και να δράσουν για την καταπολέμηση της Κλιματικής Αλλαγής.