Μαρία Έκερχοβντ, πώς ήταν να κερδίζεις Όσκαρ για τη «Συναισθηματική Αξία»;

Το Ευρωκοινοβούλιο των Βρυξελλών, όπως και του Στρασβούργου εδώ που τα λέμε, είναι ένα μέρος που μπορείς να χαθείς ανά πάσα ώρα και στιγμή. Ειδικά αν είσαι δημοσιογράφος μη εξοικειωμένος με το πολιτικό περιβάλλον και άρα, με τη συνεχή ροή πληροφορίας, κίνησης και διαδικασιών που περιλαμβάνει η ρουτίνα ενός (ευρω)βουλευτή. Έτσι, λοιπόν, μετά από αρκετές ερωτήσεις σε φιλικούς υπαλλήλους της Ευρωβουλής και έναν παραλίγο λάθος όροφο, πίσω από μια πόρτα που περνούσε απαρατήρητη βρέθηκα στο χώρο όπου θα συναντούσα τη Μαρία Έκερχοβντ.

Η Νορβηγίδα παραγωγός ευθύνεται σε σημαντικό βαθμό για την ανανεωμένη δημοφιλία που γνωρίζει ο σκανδιναβικός κινηματογράφος τα τελευταία χρόνια, παίζοντας καθοριστικό ρόλο στην επιτυχία ταινιών όπως η «Φυγή» (Γιόνας Πόερ Ράσμουσεν) και το «Ugly Stepsister» (Εμίλιε Μπλίχφελντ). Βέβαια, καθοριστική ήταν η συνεργασία της με τον πλέον καθιερωμένο Έσκιλ Βογκτ («The Innocents») και τον πολύπειρο Γιόακιμ Τρίερ, βασικών εμπνευστών της δραματικής «Συναισθηματικής Αξίας». Το φιλμ που περιστρέφεται γύρω από τις τεταμένες σχέσεις που έχουν δύο κόρες με τον αποξενωμένο πατέρα τους, εκτός από τρεις άψογες ερμηνείες (Ρενάτε Ρέινσβε, Στέλαν Σκάρσγκαρντ, Ίνγκ Ιμπσντότερ Λίλεας), έχει αποσπάσει σωρεία δαφνών σε όλο τον κόσμο, με αποκορύφωμα το Όσκαρ καλύτερης διεθνούς ταινίας. Η παραγωγή, ακόμη, διεκδίκησε το βραβείο LUX του Ευρωκοινοβουλίου, το οποίο αποτέλεσε και την αφορμή για τη συνέντευξη με την Έκερχοβντ που ακολουθεί.

Η «Συναισθηματική Αξία» δίνει την εντύπωση πως είναι μια τόσο προσωπική υπόθεση, ώστε θα τολμούσε να σκεφτεί κανείς ότι αφορά εξ ολοκλήρου τον Τρίερ. Συμφωνείτε;

Κοιτάξτε, εννοείται πως παρακολουθούμε μια ιστορία με πολλές αληθινές προεκτάσεις. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Γιόακιμ είναι ο τρίτος κατά σειρά σκηνοθέτης που «βγάζει» η οικογένειά του. Επίσης, μεγάλωσε ακούγοντας ιστορίες του παππού του από την αντίσταση κατά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Υπό αυτήν την έννοια, το ζήτημα του διαγενεακού τραύματος τον αφορά βαθιά. Αλλά ταυτόχρονα, το σενάριο είναι προϊόν μυθοπλασίας, δεν τον αντανακλά σε απόλυτο βαθμό. Βέβαια, μια αστεία σύμπτωση είναι πως και εκείνος πλέον είναι πατέρας δύο κοριτσιών, παρόλο που τις απέκτησε αφού ολοκληρώθηκε το σενάριο. Και σίγουρα δε θέλει να μοιάσει στο χαρακτήρα του Στέλαν. (γέλια)

Με δεδομένη τη διάρκεια και το ύφος της ταινίας, πόσο απαιτητική ήταν η πραγματοποίησή της;

Πολύ! Αρχικά, σκεφτείτε πως τα γυρίσματα διήρκησαν 64 συνεχείς ημέρες, σε συμπαραγωγή με Νορβηγία, Σουηδία, Δανία, Γαλλία και Γερμανία, αλλά και οικονομική ενίσχυση από την Αγγλία και τις ΗΠΑ. Άρα, μιλάμε για μεγάλο προϋπολογισμό και μακροπρόθεσμο γύρισμα. Το καλό στην περίπτωσή μας ήταν πως, παρά τις αντιξοότητες, είχαμε το προνόμιο να συσφίξουμε τις σχέσεις μας, να αποκτήσουμε ρυθμό και να κινούμαστε σε αρμονία. Για αυτό και στηρίξαμε ο ένας τον άλλο όταν τα πράγματα έφταναν σε αδιέξοδο. Θυμάμαι χαρακτηριστικά την περίοδο που αρρωστήσαμε όλοι με γρίπη ακριβώς στη μέση της παραγωγής, τη στιγμή που ετοιμαζόμασταν για γύρισμα στο Εθνικό Θέατρο της Νορβηγίας με επτακόσιους κομπάρσους. Τα βγάλαμε πέρα, όμως ήταν πολύ δύσκολο. Παράλληλα, υπήρχαν και άλλους είδους πρακτικά εμπόδια. Όπως το να κατασκευάσουμε σε στούντιο ρέπλικα του σπιτιού όπου διαδραματίζεται η περισσότερη δράση στο Όσλο και το οποίο να ανταποκρίνεται σε διαφορετικές χρονικές περιόδους. Η δράση περνάει από το 1890 μέχρι το 2021!

Πρόσφατα το νορβηγικό σινεμά βιώνει μια άτυπη αναγέννηση. Πέρσι, μεταξύ άλλων, ο Νταγκ Γιόχαν Χάουγκερουντ κέρδισε τη Χρυσή Άρκτο για τα «Όνειρα». Εσείς πώς βλέπετε αυτό το φαινόμενο;

Πιστεύω πως το ταλέντο που υπάρχει είναι στο ανώτατο επίπεδο. Μάλιστα, συνεχίζουν να προκύπτουν δημιουργοί με προοπτική. Θεωρώ πως απολαμβάνουμε τους καρπούς της κρατικής στήριξης που αφιερωνόταν στον κλάδο τα τελευταία είκοσι χρόνια. Κάτι που, δυστυχώς, έχει αλλάξει πλέον, δεν υπάρχει η ίδια πολιτική βούληση. Είναι ενδεικτικό ότι την περίοδο που ταξιδέψαμε στις ΗΠΑ για την προώθηση της ταινίας, το συνεργείο μας είχε μείνει χωρίς δουλειά γιατί δε γίνονταν γυρίσματα στη Νορβηγία. Εδώ αξίζει να επισημάνω ότι η κατάσταση είναι παρόμοια σε όλη την Ευρώπη, το πρόβλημα είναι συστημικό. Εάν ο κινηματογράφος δε γίνει προτεραιότητα των πολιτικών επιλογών υπάρχει ο κίνδυνος να απειληθεί υπαρξιακά η βιομηχανία.

Αυτό που περιγράφετε έρχεται σε εντυπωσιακή αντίφαση με το γεγονός πως πολύ πρόσφατα κερδίσατε Όσκαρ. Αλήθεια, πώς νιώσατε εκείνη τη στιγμή;

Ειλικρινά απερίγραπτα. Με τη «Φυγή» είχα την τύχη να βρεθώ για πρώτη φορά στην τελετή, αλλά τότε ήμασταν σε σχετική απόσταση, στα θεωρεία. Τώρα, όμως, καθίσαμε στην καρδιά της «δράσης», οπότε ήταν εντελώς διαφορετικά. Έπαιξε ρόλο, κιόλας, πως είχαμε μαζί τους Αμερικάνους που ανέβαζαν την αγωνία. Ήθελαν πάρα πολύ να κερδίσουν και σου μετέδιδαν την έντασή τους. Για αυτό ήταν πραγματικά όμορφο που αποσπάσαμε ένα συλλογικό βραβείο, της διεθνούς ταινίας, γιατί μπορέσαμε να ανέβουμε όλοι μαζί στη σκηνή. Ήταν μοναδική στιγμή.

Αναφερθήκατε νωρίτερα στον Στέλαν, ο οποίος εκτός από πρωταγωνιστής είναι και συμπαραγωγός στη «Συναισθηματική Αξία». Πώς ήταν η συνεργασία σας;

Μιλάμε για έναν από τους πιο γενναιόδωρους και ευγενικούς ανθρώπους του κόσμου. Συμπεριφέρεται σε όλους με τον ίδιο τρόπο. Για παράδειγμα, είναι ενδεικτικό πώς διαπραγματεύτηκε την αμοιβή του. Μου δήλωσε πως είναι πολύ σημαντικό για εκείνον να τρέφεται καλά το συνεργείο, να χρησιμοποιούνται κανονικά πιάτα και μαχαιροπήρουνα αντί για πλαστικά σκεύη, όπως επίσης να τρώμε μαζί φαγητό. Για να συμβεί αυτό πρόσφερε μέρος του μισθού του και κάπως έτσι, αναβαθμίστηκε σε παραγωγό! (γέλια)

Φυσικά, δεν ήταν ο μόνος αστέρας στην παραγωγή…

Όντως, ήμασταν πολύ τυχεροί που είχαμε την Ελ Φάνινγκ μαζί μας. Εκτός του ότι είναι μια πολύ σημαντική ηθοποιός, στις ΗΠΑ η φωνή της είναι επιδραστική και έπαιξε ρόλο στην καμπάνια που κάναμε για τα Όσκαρ. Αλλά ταυτόχρονα, νιώθω πως η «Συναισθηματική Αξία» είναι ένα φιλμ που αγάπησε βαθιά, υπήρξε υποστηρικτική από την πρώτη στιγμή. Εικάζω πως ένιωσε μια οικειότητα με το χαρακτήρα της, καθώς και εκείνη ασχολείται με την υποκριτική από μικρή ηλικία.

Εν τω μεταξύ, η «Συναισθηματική Αξία» κατάφερε να γίνει κομμάτι της ποπ κουλτούρας, πετυχαίνοντας αρκετές viral στιγμές. Από την Charli XCX που την ανέδειξε σε συναυλία της, μέχρι memes που προέκυψαν σε διάφορα events ανά τον κόσμο. Ως παραγωγός, πόσο επεμβαίνετε στο κομμάτι της προώθησης;

Οι ιδέες προκύπτουν μέσα από τους διανομείς που με τους οποίους συνεργαζόμαστε. Φυσικά, προτού γίνει το οτιδήποτε πρέπει να εγκριθεί από τον Γιόακιμ. Αλλά συνολικά θα το περιέγραφα ως ομαδική δουλειά. Και πρωτίστως, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι τα πιο αυθεντικά πράγματα προκύπτουν από το πουθενά. Η αναφορά της Charli έγινε εν αγνοία μας, όπως ήμασταν απροετοίμαστοι για το ότι η Ελ θα φορούσε στις Κάννες μπλούζα με το όνομα του Γιόακιμ, την οποία έφτιαξε μόνη της. Το ότι ξαφνιαστήκαμε όλοι βοήθησε στο να βρουν ανταπόκριση στο κοινό.

Διαβάστε περισσότερες κινηματογραφικές συνεντεύξεις εδώ.