Οι 10+1 ηττημένοι των Όσκαρ που επισκίασαν τους νικητές

Συνηθίζεται να λέγεται πως δεν υπάρχει κακή διαφήμιση. Ίσως και να ισχύει. Πάντως, εκεί στην Αμερικανική Ακαδημία Κινηματογράφου έχουν κάνει αρκετές φορές ό,τι περνάει από το χέρι τους για να εξοργίσουν τους σινεφίλ του κόσμου. Ειδικά, όσον αφορά τον τρόπο που απονέμεται το βραβείο Όσκαρ καλύτερης ταινίας. Υπάρχουν περιπτώσεις που η τελική νικήτρια όχι απλά έχει διχάσει, αλλά έχει πέσει τόσο έξω σε σχέση με την πολιτισμική απήχηση και τη δημοφιλία της στο κοινό, ώστε στην πάροδο του χρόνου τείνει να ξεχαστεί τελείως. Στη λίστα που ακολουθεί ανατρέχουμε ακριβώς σε τέτοιου είδους περιπτώσεις, στις οποίες μάλιστα τα φιλμ που έχασαν κατάφεραν να αποκτήσουν τη φήμη που θα τους αναλογούσε εάν βραβεύονταν με Όσκαρ. Όλα αυτά τα επισημαίνουμε για να ετοιμαστείτε ψυχολογικά ενόψει της 98ης απονομής (15/3) η οποία δεν είναι απίθανο να επιφυλάσσει εκπλήξεις.

«Κεντρί» αντί «Εξορκιστή» (1973)

Με Ρόμπερτ Ρέντφορντ και Πολ Νιούμαν σε ρόλο κομπιναδόρων εναντίον μαφιόζου δύσκολα θα χάσεις και όντως, η Ακαδημία αναγνώρισε τόσο τη δεξιοτεχνία του σκηνοθέτη Τζορτζ Ρόι Χιλ, όσο και τη φούρια με την οποία «εισέβαλε» στο στουντιακό κύκλωμα το Νέο Χόλιγουντ. Ωστοσο, την ίδια χρονιά είδαμε ένα από τα πιο τρομακτικά και πρωτότυπα horror όλων των εποχών, τον ανατριχιαστικό «Εξορκιστή» (Γουίλιαμ Φρίντκιν), ο οποίος έκανε ακαριαία τομή στο είδος. Γεγονός που φάνηκε από το ότι η παραγωγή εξελίχθηκε σε franchise και διατηρεί αναλλοίωτη την κινηματογραφική δύναμή της. Πάντως, στα Όσκαρ παρατηρείται διαχρονική δυσανεξία στο σινεμά του τρόμου, αφού μόλις ένας τίτλος έχει αποσπάσει το βραβείο καλύτερης ταινίας («Η Σιωπή των Αμνών», 1991).

«Κρέιμερ εναντίον Κρέιμερ» αντί «Αποκάλυψη Τώρα» (1979)

Όταν πρόσφατα έγινε γνωστή η απώλεια του εμβληματικού Ρόμπερτ Ντιβάλ, το μυαλό όλων στράφηκε σε μία από τις πιο χαρακτηριστικές σκηνές του «Αποκάλυψη Τώρα», όπου ο ηθοποιός λέει την ατάκα: «I love the smell of napalm in the morning». Τέτοια, δηλαδή, είναι η ισχύς της πρωότυπης πολεμικής ραψωδίας του Φράνσις Φορντ Κόπολα. Από τη μεριά του, το «Κρέιμερ εναντίον Κρέιμερ» έχει να υπερηφανεύεται για το ρεσιτάλ ερμηνειών των πρωταγωνιστών του Μέριλ Στριπ και Ντάστιν Χόφμαν, παρόλα αυτά, σήμερα δεν έχει γεράσει ιδιαίτερα καλά. Εκτός αν είστε υποστηρικτές της συνεπιμέλειας, οπότε όλα καλά.

«Συνηθισμένοι Άνθρωποι» αντί «Οργισμένου Είδωλου» (1981)

Έχουμε πάλι Ρέντφορντ εδώ, ως σκηνοθέτη των «Συνηθισμένων Ανθρώπων» αυτήν τη φορά, αλλά ειλικρινά δεν έχουμε κάποιο πρόβλημα με τον άνθρωπο. Μάλιστα, θεωρούμε το ντεμπούτο του ένα άψογο οικογενειακό ψυχογράφημα. Όμως, τι να κάνουμε που το «Οργισμένο Είδωλο» άλλαξε τον τρόπο που προσεγγίζονται τα αθλητικά δράματα, είναι γεμάτο σκηνές ανθολογίες και αποκατέστησε τη φήμη του Μάρτιν Σκορσέζε στο Χόλιγουντ; Δεν φταίμε εμείς, φτάιμε;

«Γκάντι» αντί «E.T. ο Εξωγήινος» (1982)

Οκ να βραβευτεί ο Μπεν Κίνγκσλι για την ερμηνεία του ως Μαχάτμα Γκάντι, κατανοητό. Αλλά με το «E.T.» ο Στίβεν Σπίλμπεργκ παρέδωσε ένα πραγματικό πολιτισμικό φαινόμενο που παραμένει καθολικά αναγνωρίσιμο. Από την άλλη, οι ψηφοφόροι της Ακαδημίας μπορεί να δυσκολεύονταν να επιλέξουν μεταξύ δύο πασιφιστών…

«Forrest Gump» αντί «Pulp Fiction» (1994)

Προφανώς, υπάρχουν πολλοί που συγκινούνται και μόνο στην εικόνα του συμπατριώτη Τομ Χανκς, ωστόσο, εκτός του ότι το γλυκερό μελόδραμα του Ρόμπερτ Ζεμέκις είναι ακριβώς αυτό, υπάρχει το εξής πρόβλημα. Όσο αντιπαθής και εάν έχει γίνει τελευταία ο Κουέντιν Ταραντίνο, με το «Pulp Fiction» ανανέωσε σε τέτοιο βαθμό την κινηματογραφική αφήγηση που σχεδόν την εφηύρε εκ νέου, καθιερώνοντας την εποχή του μεταμοντερνισμού στο εμπορικό σινεμά με τρόπο που έκτοτε το μιμήθηκαν οι πάντες.

«Ένας Υπέροχος Άνθρωπος» αντί «Συντροφιάς του Δαχτυλιδιού» (2001)

Αυτή μπορεί να θεωρηθεί ως χρονιά – αφετηρία της απόστασης που άρχισε να αποκτά η Ακαδημία μεταξύ εμπορικών και καλλιτεχνικών υποψηφιοτήτων. Διότι το «Ένας Υπέροχος Άνθρωπος» δεν ξεφεύγει από τις συνταγογραφημένες χολιγουντιανές βιογραφίες, θα έλεγε κανείς πως είναι και εντελώς σχηματική, την ώρα που η πρώτη ταινία στην τριλογία του «Άρχοντα του Δαχτυλιδιού» ήταν άμεσα αναγνωρίσιμο ως ένα κινηματογραφικό έπος εν τη γενέσει. Τουλάχιστον, το λάθος αυτό διορθώθηκε μερικά χρόνια αργότερα με το θρίαμβο της «Επιστροφής του Βασιλιά».

«Crash» αντί «Μυστικού του Brokeback Mountain» (2005)

Τα λέγαμε και τις προάλλες, θα τα ξαναπούμε μέχρι να τα εμπεδώσετε. Το «Μυστικό του Brokeback Mountain» (Ανγκ Λι) παραμένει μία από τις πιο σπαρακτικές ιστορίες αγάπης του 21ου αιώνα, η οποία “τόλμησε” να δώσει ευρεία ορατότητα στην ομοφυλοφιλία, σε μια εποχή καθόλου φιλική προς τέτοιου είδους αναπαραστάσεις. Παράλληλα, περιλαμβάνει δύο σπουδαίες ερμηνείες από τους Τζέικ Τζίλενχαλ και Χιθ Λέτζερ. Από την άλλη, το “Crash” (Πολ Χάγκις) είναι ένα απλουστευτικό μελό το οποίο ούτε ο ίδιος ο σκηνοθέτης του δεν πίστευε πως ήταν η καλύτερη ταινία εκείνης της χρονιάς. Παρόλα αυτά, πιθανότατα λόγω της δυσαρέσκειας πολλών ομοφοβικών ψηφοφόρων, η κάλπη της Ακαδημίας έβγαλε αυτό ως νικητή του σημαντικότερου οσκαρικού βραβείου. Και μη χειρότερα.

«Ο Λόγος του Βασιλιά» αντί «Inception» (2010)

Full disclosure: δεν είμαι ο μεγαλύτερος φαν του Κρίστοφερ Νόλαν, μάλιστα, θεωρώ πως είναι αδιανόητα υπερεκτιμημένος ως σκηνοθέτης. Παρόλα αυτά, το «Inception» είναι ένα καθόλα μοντέρνο και ψυχαγωγικό sci-fi θρίλερ και σε καμία περίπτωση ο νωθρός «Λόγος του Βασιλιά» δεν είναι ανώτερός του κινηματογραφικά. Αν μη τι άλλο, μία από τις δύο βγήκε επιτυχημένα σε επετειακή επανέκδοση πριν μερικά χρόνια και όπως φαντάζεστε, δεν ήταν η βιογραφία ενός αριστοκράτη.

«Η Μορφή του Νερού» αντί τριών τουλάχιστον άλλων ταινιών

Μονάχα ένας σκηνοθέτης με την ευαισθησία και το ρομαντισμό του Γκιγιέρμο ντελ Τόρο θα μπορούσε να μας πείσει πόσω δε μάλλον να συγκινήσει για τον έρωτα μεταξύ μιας γυναίκας και ενός αμφίβιου πλάσματος, πράγμα που συμβαίνει στη «Μορφή του Νερού». Όμως, όταν στην ίδια κατηγορία βρίσκονται το άρτιο «Τρεις Πινακίδες Έξω από το Έμπινγκ, στο Μιζούρι» (Μάρτιν ΜακΝτόνα), η στοιχειωτική «Αόρατη Κλωστή» (Πολ Τόμας Άντερσον) και το ρηξικέλευθο «Τρέξε!» (Τζόρνταν Πιλ), ε, η όποια «Μορφή» μοιάζει κάπως υποδεέστερη.

«Το Πράσινο Βιβλίο» αντί «Black Panther» (2018)

Το θυμάστε το «Πράσινο Βιβλίο»; Όχι; Καλά κάνετε, ενδεχομένως να το έχουν ξεχάσει και οι συντελεστές του. Με κάθε σιγουριά, βέβαια, δεν μπορούμε να πούμε το ίδιο για φιλμ όπως το «Black Panther» ή η «Ευνοούμενη», τα οποία όχι μόνο συζητιούνται ακόμα, αλλά έδωσαν χειροπιαστή δυναμική στους συντελεστές τους. Αν μη τι άλλο, τόσο ο Ράιαν Κούγκλερ όσο και ο Γιώργος Λάνθιμος θα βρίσκονται φέτος με έργα που συζητήθηκαν όσο λίγα στην 98η απονομή.

«CODA» αντί για «Dune» (2022)

Το θυμάστε το «CODA»; Όχι; Δεν κάνετε ακριβώς καλά, γιατί είναι ένα τρυφερότατο οικογενειακό δράμα που αναδεικνύει ουσιαστικά τα ζητήματα των κωφών ενηλίκων. Το 2022, όμως, είχαμε επίσης το αποστομωτικό «Dune» (Ντενί Βιλνέβ), το αριστουργηματικό «Drive My Car» (Ριουσούκε Χαμαγκούτσι) και κλασικά, έναν Πολ Τόμας Άντερσον («Πίτσα Γλυκόριζα»). Θα έχει ενδιαφέρον να δούμε εάν με το «Dune» θα έχει παρόμοια οσκαρική μοίρα με τον «Άρχοντα των Δαχτυλιδιών», ενώ τότε ήταν κρίμα που δεν συνεχίστηκε η αναγνώριση ταινιών εκτός ΗΠΑ που ξεκίνησε με τα «Παράσιτα», βραβεύοντας το υποβλητικο «Drive My Car». Στα όρια του ποιητικού σινεμά είμαστε εδώ, βέβαια, οπότε ας μη ζητάμε και πολλά…