Οι Πάνος Παππάς και Δέσποινα Χαραλάμπους μιλούν για το ελληνικό sci-fi «Τόμος 7»

Δυστυχώς, στην ιστορία του ελληνικού σινεμά κινηματογραφικά είδη όπως η φαντασία, ο τρόμος και το sci-fi δεν έχουν ευδοκιμήσει όπως σε άλλα μέρη του κόσμου. Αυτό δε σημαίνει, βέβαια, δεν υπάρχουν μερακλήδες θαυμαστές των εν λόγω genres οι οποίοι ενίοτε ενστερνίζονται την πρόκληση και επιχειρούν να τα τιμήσουν. Όπως οι Δέσποινα Χαραλάμπους και Πάνος Παππάς, οι οποίοι σκηνοθετούν το φιλμ επιστημονικής φαντασίας «Τόμος 7» που παίζεται στους κινηματογράφους.

Σύμφωνα με την επίσημη σύνοψη: «Το μέλλον δεν είναι παρά ένα ακόμη παρελθόν. Στο απομονωμένο Κτίριο-Πόλη που φέρει τον αριθμό 7, εκεί όπου η ανθρώπινη γνώση διατηρείται στη μνήμη των χαρισματικών και ο χρόνος κυλά σε ατέρμονες κύκλους, ένας νέος άντρας εμφανίζεται ξανά και ξανά, αναμετρώμενος με τον έρωτα, την εξέγερση και την απατηλή υπόσχεση της διαφυγής. Μια γυναίκα που τον συναντά κάθε φορά, γίνεται ο καθρέφτης αυτής της επανάληψης, κρατώντας ζωντανή την ελπίδα πως κάτι μπορεί να αλλάξει». Στον «Τόμο 7» πρωταγωνιστούν, μεταξύ άλλων, οι Στέλα Φυρογένη, Κωστής Μπούντας, Κρίστελ Καπερώνη, Λάμπρος Τσάγκας και Βασίλης Κουκαλάνι.

Μερικούς μήνες μετά την πρεμιέρα του «Τόμου 7» στο 66ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και ενώ βρίσκεται στις μαρκίζες των αθηναϊκών κινηματογράφων, το σκηνοθετικό δίδυμο Χαραλάμπους – Παππάς απαντά στις ερωτήσεις του Κλικ.

Πώς αποφασίσατε να γυρίσετε ένα sci-fi;

Η αφοσίωσή μας στο είδος της επιστημονικής φαντασίας δεν οφείλεται μόνο στις συναρπαστικές φουτουριστικές εικόνες που μας προσφέρει, αλλά κυρίως στην ευκαιρία που μας δίνει να μιλήσουμε αλληγορικά για το σήμερα. Θεωρούμε την επιστημονική φαντασία. το πιο «πολιτικό» είδος ή έστω ένα από τα πιο πολιτικά και στις μέρες μας σηκώνει το βάρος του σχολιασμού ενός περίπλοκου, ρευστού κόσμου γύρω μας. Η επιστημονική φαντασία αυτόν το ρόλο τον έπαιξε πάντα, να κεντρίζει τους φόβους κάθε εποχής. Ας θυμηθούμε το φόβο της ραδιενέργειας («The Incredible Shrinking Man», «Them!», «Godzilla»), του κομμουνισμού («Invasion Of The Body Snatchers», «Το Πράγμα Από Τον Άλλο Κόσμο»), της τεχνολογίας («The Matrix», «Jurassic Park», «Blade Runner»), της κλιματικής κρίσης («Snowpiercer», «Waterworld», «Children Of Men») κ.ο.κ.

Το πιο απαιτητικό όμως ήταν να κάνουμε μια ελληνική επιστημονική φαντασία, χωρίς να ακολουθήσουμε τα στερεότυπα του είδους, είτε αυτά αφορούν στη δραματουργία, είτε στην εικόνα ή τη μουσική. Κι από την άλλη μεριά, ως σκηνοθέτες με αναφορές σε όλο το φάσμα (χρονικό και χωρικό) του κινηματογράφου, θέλαμε η ταινία μας αυτή να αγγίξει κόσμο πέρα από τα σύνορα. Η δημιουργική μας ομάδα αντικατοπτρίζει αυτή τη διττή στόχευση, και χρησιμοποιεί την ελληνική γλώσσα και την ελληνική μουσική σαν όχημα έκφρασης, σε διάλογο με τις εικόνες του Βέλγου κομίστα Φρανσουά Σουιτέν και τη φωτογραφία του Ρουμάνου διευθυντή φωτογραφίας Ιόαν Μέλτσερ.

Η ιστορία εκτυλίσσεται σ’ ένα απομονωμένο Κτίριο-Πόλη, μέσα στο οποίο οι αποκλεισμένοι άνθρωποι βιώνουν τον κύκλο της ζωής τους ελπίζοντας ότι κάποτε θα μπορέσουν να αποδράσουν. Πάνω σε αυτήν την ανάγκη, χτίζονται οι σχέσεις τους, ακόμη κι αν δεν φαίνεται καθόλου πιθανόν κάτι τέτοιο. Διαλέξαμε το σχήμα ενός θόλου που συμβολίζει μπούνκερ, μήτρα ή μυρμηγκοφωλιά, διαλέξαμε τον αριθμό επτά να είναι γραμμένος πάνω στο κτίριο με το βάρος του συμβολισμού του, ενώ ο Τόμος παραπέμπει σε μια γνώση που δεν είναι κτήμα των πολλών.

Ο «Τόμος 7» ξεχωρίζει άμεσα χάρη στο ιδιαίτερο ύφος του. Μιλήστε μας, αν θέλετε, για το πώς κατασκευάσετε την αισθητική ταυτότητα της ταινίας.

Η ταινία περιλαμβάνει περισσότερα από 600 πλάνα οπτικών εφέ, κάτι που νομίζουμε ότι δεν έχει ξαναγίνει σε ελληνική ταινία. Έχοντας ήδη στο ενεργητικό μας δύο ανάλογες μικρού μήκους, μπήκαμε στην προετοιμασία της συγκεκριμένη με την εμπειρία και τη γνώση των ορίων μας. Παρόλα αυτά, χρειάστηκε πολύ ακριβής σχεδιασμός των πλάνων με λεπτομερές storyboard για τα γυρίσματα, σχεδιασμός του τρισδιάστατου χώρου με ειδικευμένη ομάδα αρχιτεκτόνων και εν τέλει μεγάλη προσοχή στη λεπτομέρεια των κάθε είδους εφέ. Όλη αυτή η εργασία, μπορεί να κόστισε σε χρόνο και, παραδόξως, λιγότερο σε χρήμα, μας έδωσε όμως την άγρια χαρά ότι όλα είναι εφικτά, ότι σε αυτήν εδώ την μικρή κινηματογραφία δεν υπάρχουν εμπόδια που να μην ξεπερνιούνται.

Τη μουσική του «Τόμου 7» υπογράφει ένας εμβληματικός συνθέτης, ο Νίκος Κυπουργός. Πώς ήταν η συνεργασία σας μαζί τους;

Με τον Νίκο Κυπουργό είχαμε προηγουμένως συνεργαστεί σε μια μικρού μήκους ταινία μας και σε ένα ντοκιμαντέρ. Όταν του πρωτοθίξαμε να γράψει μουσική σε μια ταινία επιστημονικής φαντασίας, φροντίσαμε αμέσως να του διευκρινίσουμε ότι δεν εννοούμε ούτε τα ηλεκτρονικά μουσικά στερεότυπα του είδους στην Αμερική, τύπου Vangelis ή Τζον Κάρπεντερ, ούτε τα γιγαντιαία συμφωνικά σκορ τύπου Τζέρι Γκόλντσμιθ. Πιστεύαμε σε μια λιτή, μελωδική, ίσως και μελαγχολική μουσική αφήγηση, τέτοια που να πλουτίσει τα αισθήματα μοναξιάς και εγκλεισμού των ανθρώπων. Και πρωτίστως, να τονίσει στο έργο την ελληνικότητά του. Αυτό ακριβώς και έγινε, με απόλυτη κατανόηση, όμορφη συνεργασία, αλληλοσεβασμό και πολλή υπομονή. Όχι πως ο Κυπουργός δεν είναι ικανός για οποιοδήποτε άλλο ύφος, τις λατρεύει τις ταινίες.