Rap diva, flow queen ή απλά AEON, το νέο αστέρι της ραπ

Αποκλείεται να μην έχεις κουνηθεί με το «Rap Diva» ή τα «Γινάτια», όμως δεν έχεις την πραγματική AEON αν δεν την πετύχεις on stage ενώ λέει το «Flowqueen». Η εικοσιεξάχρονη από την Κρήτη πέρα από ένα συγκλονιστικό flow είναι φτιαγμένη για να βρίσκεται πάνω στη σκηνή. Κάτι το ότι ξεκίνησε από την εφηβεία της να ραπάρει, κάτι οι μουσικές σπουδές της και το έμφυτο ταλέντο της, η νεαρή ράπερ έχει να δώσει πάρα πολλά στη μουσική της, όπως φάνηκε κι απ’ τον πρόσφατο δίσκο της «Χαϊμαλίνα» όπου μπλέκει τα πανέξυπνα hook της με παραδοσιακές μελωδίες και όργανα. Την είδαμε στα live του TNT στο «AN» να σαρώνει το stage και τη γνωρίζουμε λίγο καλύτερα.

Πώς πάει η περιοδεία; Έχει τελειώσει το πρώτο κομμάτι της, ήταν να έχει ολοκληρωθεί ήδη αλλά κάποια live δεν έγιναν, λόγω των μπλόκων. Εννοείται ότι στηρίξαμε τον αγώνα των αγροτών, δεν το λέω ως κάτι κακό, απλά ήταν ένας από τους λόγους. Θα τη συνεχίσουμε τον Μάρτιο. Παρόλο που θα προτιμούσα να έχω τελειώσει στα τέλη Δεκέμβρη για να έχω ελεύθερο χρόνο μετά τον υπόλοιπο χειμώνα και να γράψω κανένα τραγούδι, να ετοιμάσω νέο δίσκο, τελικά γέμισε με λάιβ ο χειμώνας.

Αν δεν κάνω λάθος είχες πει από το φθινόπωρο ότι ετοιμάζεις κάτι νέο. Ετοιμάζω πολλά πράγματα αλλά δεν προλαβαίνω να τα τελειώσω! Αυτή η δημιουργική διαδικασία θέλει χρόνο και μπέτωμα για να γίνει. Προτιμάω την απομόνωση για να γράψω, να είμαι σπίτι, να πηγαίνω πάνω κάτω, να χορεύω…

Μιλάς για το σπίτι στην Αθήνα, σωστά; Την έχεις συνηθίσει πλέον; Ναι για την Αθήνα, την έχω συνηθίσει αρκετά. Βέβαια εξακολουθώ να είμαι άλλος άνθρωπος στην Αθήνα απ’ ότι στην Κρήτη και γενικά στην επαρχεία. Μου βγάζει μια πολύ εσωτερικευμένη κατάθλιψη σαν πόλη. Δεν με τρελαίνει, αλλά έχει όλες τις πιθανές ευκαιρίες που θα μπορούσα να βρω στην Ελλάδα.

Μου κάνει εντύπωση αυτό που λες, καθώς συνήθως όσοι ασχολούνται με τα καλλιτεχνικά από την επαρχία, έχουν ιδιαίτερη αγάπη στην Αθήνα. Κοίτα, είναι συνηθισμένο όντως το «θέλω να φύγω από την επαρχία και να πάω στην Αθήνα», απλά εγώ το έκανα ήδη ως πιτσιρίκι. Ερχόμουν και πηγαίναμε στα πάρτι και τα λάιβ, οπότε έζησα αυτό το κομμάτι και ήρθα για μόνιμα γύρω στα 22-23 που μου είχε περάσει πια αυτή η φάση και ήρθα πλέον ειδικά για να κάνω μουσική.

Πώς είναι η χιπ χοπ σκηνή στην Κρήτη; Υπάρχει κόσμος κυρίως στα Χανιά, ειδικά από πιο παλιότερους που έκαναν πιο πολύ funk, όπως o Afezz. Στο Ηράκλειο είχε κυρίως παλιότερους από τον Βρώμικο Νότο που έπειτα έγιναν οι Στίγμα. Υπήρχαν κάποια πιτσιρίκια, όπως ο Λόγου Χάριν για κάποια χρόνια. Στο Ρέθυμνο είχαν κάνει τα Cretan Connection, τρία άλμπουμ με διάφορους ράπερ απ’ όλη την Κρήτη, ανάμεσα σε αυτούς και ο Πένθιμος και ο Azwtos, οι οποίοι τώρα είναι στην Αθήνα. Δυστυχώς τα τελευταία χρόνια έχει πέσει πολύ η φάση στην Κρήτη, όμως πάντα υπάρχουν πιτσιρικάδες οι οποίοι το προσπαθούν.

Άρα όσο μεγάλωνες υπήρχε κόσμος να μοιραστείς τη φάση σου. Είχα απλά ήταν στη φάση που το αφήνανε όχι που το ζούσανε στην φάση που εγώ άρχισα να πηγαίνω, οπότε εγώ επειδή είχα την ανάγκη να το ζήσω, άρχισα να τρέχω μόνη μου πράγματα. Πήγαινα σε καταλήψεις, σε συνελεύσεις, πρότεινα να κάνουμε λαϊβάκια στο πάρκο, φώναζα 5-6 φίλους που ήξερα ότι ραπάρουν και κάναμε λάιβ όλοι μαζί.

Τώρα πώς συνδυάζεις αυτό το κομμάτι της πορείας σου με τη νέα φάση που βρίσκεσαι; Είναι φυσικό επόμενο ή κοντράρονται; Σίγουρα ο εαυτός μου δέκα χρόνια πριν, στα δεκάξι, δεν θα ενέκρινε αυτό που είμαι τώρα. Θα τσίριζε και θα ενθουσιαζόταν με όλα αυτά τα άτομα που έχω παίξει μαζί τους και έχω γνωρίσει μέσω της μουσικής, αλλά όσον αφορά το -ας πούμε- πολιτικό και πιο diy κομμάτι δεν χαιρόταν, δεδομένου ότι για πολλά χρόνια λέγαμε ότι δεν θέλουμε να είμαστε στη φάση με τα μαγαζιά, να βγάζουμε λεφτά απ’ αυτό. Βέβαια τότε ήμασταν πιτσιρίκια, μας συντηρούσαν οι γονείς μας και δεν μπορούσε να συνεχιστεί. Οπότε ο τωρινός εαυτός μου λέει ότι είναι μια λογική απόφαση, ο πιτσιρικάς εαυτός μου έλεγε «εγώ ποτέ».

Η αυτονομία που έχεις τώρα δεν είναι από μόνη της μια πολιτική πράξη; Έχω καταφέρει περίπου ένα χρόνο τώρα να αυτοσυντηρούμαι απ’ τη μουσική, να δίνω το νοίκι μου δηλαδή, που από μόνο του είναι πολύ σημαντικό. Επίσης είναι η πρώτη φορά που καταφέρνω και ζω μόνη μου, καθώς παλιότερα αντίστοιχα δεν ήθελα να παίρνω λεφτά απ’ τους γονείς μου οπότε έμενα σε κοινόβια ή καταλήψεις. Ήμουν και πιο πολιτικοποιημένη και χωμένη στα πράγματα, αλλά τα τελευταία χρόνια, λόγω του ότι το κομμάτι της μουσικής μου τρώει τον περισσότερο χρόνο μου δεν καταφέρνω να είμαι σταθερή σε κάποια συνέλευση ή κάποιο χώρο. Εννοείται, βέβαια, ότι στηρίζω όσο μπορώ γιατί η ιδεολογία μου είναι ακόμα εκεί. Προσπαθώ όμως πλέον να επιβιώσω από τη μουσική χωρίς να κάνω κάποια άλλη δουλειά.

Αυτό πώς επηρέασε τη σχέση σου με την κοινότητα; Υπήρξαν άτομα που δεν τους άρεσε η ιδέα ότι αρχίζουμε να παίζουμε σε μαγαζιά και είναι λογικό γιατί κι εμείς αυτό υποστηρίζαμε για χρόνια. Αλλά είναι οκ, δεν γίναμε εχθροί απλά ακολούθησε ο καθένας την πορεία που θέλει. Εγώ προσπαθώ να στηρίζω τον πολιτικό μου λόγο, με επιλογές όπως ότι δεν θα πάω να παίξω σε ένα λάιβ που δεν με εκφράζει ή έχει κόσμο με τον οποίο δεν θέλω να βρίσκομαι στη σκηνή. Αυτά τα πράγματα αλλάζουν με τα χρόνια γιατί το κομμάτι της επιβίωσης γίνεται όλο και πιο έντονο και είναι δύσκολο το πώς λειτουργεί η μουσική βιομηχανία. Για παράδειγμα αν δεν παίξεις σε κάποια λάιβ ίσως σε «ξεχάσουν» ή αλλιώς μπορεί να μην βγάλεις το νοίκι, αλλά προσπαθώ να διατηρώ τα στάνταρ μου.

Φαντάζομαι επίσης ότι στη μουσική βιομηχανία αν πεις κάποια «όχι» υπάρχουν πόρτες που κλείνουν οριστικά. Μου έχει τύχει πολλές φορές αυτό, ωστόσο όπως έχει πει πολύ σοφά και ένας φίλος ο Χρήστος o Incognito, «τα όχι σου δεν τα γνωρίζει ο κόσμος, γνωρίζει τα ναι σου και με αυτά θα σε κρίνει». Εγώ μπορεί να έχω πει «όχι» που με έχουν καταστρέψει, αλλά αυτό δεν μπορεί να το ξέρει το κοινό.

Πώς βιώνεις την κριτική και την έκθεση; Δεν με πειράζει τόσο με την έννοια ότι από τη «γέννα» μου στο χιπ χοπ ήμουν κάτι κατακριτέο. Το κορίτσι απ’ το χωριό που ράπαρε, δεν είχε παρέες και δεν ήξερε κανέναν, δεν ήταν η κοπέλα κάποιου στην παρέα. Έτσι κι αλλιώς την κριτική μου τη δεχόμουν απ’ τη μέρα που ξεκίνησα να ραπάρω! Αυτό γιγαντωνόταν όσο αποκτούσα μεγαλύτερο κοινό, ειδικά όταν αρχίσαμε να μιλάμε περί φεμινισμού, άρχισαν τα «τώρα μ’ αυτές τις φεμινίστριες δεν θα μπορείς να φλερτάρεις σε ένα μπαρ», τα γνωστά… Μπορεί να είναι πιο πολύς ο κόσμος που με κρίνει τώρα αλλά είναι και πιο πολύς εκείνος που με σαπορτάρει, οπότε δεν με πειράζει.

Βλέπεις να αλλάζει γενικά η σκηνή στο πώς αντιμετωπίζει τις γυναίκες; Έχει γίνει σοβαρή διεκδίκηση γι’ αυτό και τα τελευταία χρόνια έχει αρχίσει να γίνεται κουβέντα γύρω απ’ το ζήτημα. Μερικοί την υποστηρίζουν, μερικοί νευριάζουν γιατί η δράση γεννάει αντίδραση και όλα είναι λογικά όταν πας να κάνεις κάτι καινούργιο.

Βέβαια όταν μιλάμε και για μια σκηνή με έντονη πολιτική ιδεολογία, δεν μπορείς ταυτόχρονα να υιοθετείς ιδεολογίες που είναι καταπιεστικές στη βάση τους όπως η πατριαρχία. Ναι, αλλά δεν είπε κανείς ποτέ ότι η χιπ χοπ είναι αντιφαστική. Το λέμε εμείς, αλλά υπάρχει κόσμος που θεωρεί ότι είναι απλά στιχάκια πάνω σε μπιτ. Μ’ αυτούς δεν είμαστε μαζί, αλλά υπάρχει κι αυτό το κομμάτι του κόσμου που θεωρεί ότι να πολιτικοποιείς τη μουσική σημαίνει ότι τη διαχωρίζεις. Προσωπικά διαφωνώ κάθετα.

«Οι αγώνες μας δεν γίνονται για να φτιάξουν πρωτοσέλιδα».

Χρησιμοποιείς ακόμα τον όρο fem rap; Τον έχω χρησιμοποιήσει για πολλά χρόνια αλλά τα τελευταία το αποφεύγω, όχι γιατί μου την είπαν, αλλά γιατί βλέπω ότι δημιουργείται σιγά σιγά η λογική «παίρνω τον Τσε Γκεβάρα και τον κάνω μπλουζάκι» Δηλαδή, ότι είναι απλά κάτι που πουλάει. Το στήριξα όσο ήταν κάτι που γεννήθηκε απ’ το δρόμο και άνηκε σ’ αυτόν. Απ’ τη στιγμή που δεν είμαι μόνο στο αγωνιστικό κομμάτι προσπαθώ να μην πάρω αγκώνες για να βγάλω λεφτά. Οι αγώνες μας δεν γίνονται για να φτιάξουν πρωτοσέλιδα. Εννοείται ότι θα στηρίξω όπως χρειαστεί, θα μιλήσω για την Παλαιστίνη και φλέγοντα ζητήματα που πρέπει να ακουστούν, καθώς θεωρώ ότι η μουσική είναι μια απεύθυνση, αλλά δεν θα ήθελα να το καταχραστώ για να βιοποριστώ. Οπότε προσπαθώ να το μετριάζω και να μην είναι το μόνιμο topic μου, γιατί στην τελική δεν έχω την ανασφάλεια στο ότι δεν θα ακουστεί η μουσική μου επειδή αυτό ήταν το κοινό μου μέχρι πρότινος. Μπορώ να κάνω καλή μουσική που να ακουστεί οπουδήποτε, αλλά θα την κάνω με τους όρους μου.

Εκτός από αυτό, υποθέτω ότι υπάρχουν και άλλα θέματα για τα οποία θα θες να γράψεις, όπως για τον έρωτα. Συνήθως πολιτικοποιώ τις θεματικές που με καίνε, ακόμα κι αν δεν είναι πολιτικές από μόνες τους. Ακόμα και για τον έρωτα έγραψα το «Skit», που για μένα είναι όλος ο δίσκος στον στίχο «Όλα είναι πολιτικά μωρό μου». Έχει να κάνει με το πώς έχει δομηθεί η ζωή γενικά τα τελευταία χρόνια: βλέπεις τις ανθρώπινες σχέσεις να γίνονται fast food, όπως και η μουσική. Δεν νιώθω ότι ερωτευόμαστε με βάθος γιατί μπαίνει στη μέση η λογική, για παράδειγμα θα συγκατοικήσεις με κάποιον πιο εύκολα για να βγαίνει ο μήνας.

Ο έρωτας είναι πολιτική πράξη; Όχι ο έρωτας αυτός καθ’ αυτός, αλλά ο τρόπος που αλληλεπιδράς με άλλους ανθρώπους μέσα σε ένα πολιτικό σύστημα. Μπορεί, για παράδειγμα, η Αθήνα να με ρίχνει σε μια κατάθλιψη ή κούραση που έχει συνέπειες στις προσωπικές μου σχέσεις, είτε είναι ερωτικές είτε φιλικές. Ή υπάρχει κόσμος που καταλήγει να πίνει αλκοόλ ή ντρόγκια για να το κάνει αυτό, επειδή εξαντλείται με την δουλειά του και την καθημερινότητα. Η οικονομία επηρρεάζει τις σχέσεις και πώς θα τις κάνεις.

Προσεγγίζεις πολύ ολιστικά και το τι σημαίνει να είσαι γυναίκα, από την εμφάνιση μέχρι το ίδιο το βίωμα. Όταν είσαι σε κάποια κοινωνική ομάδα η οποία σε κάνει λίγο πιο «αντράκι» ή «μαγκάκι» είναι λογικό να πάρεις εμφανισιακά στοιχεία ή τον τρόπο ομιλίας σου απ’ την υπόλοιπη ομάδα. Για χρόνια μέσα στο χιπ χοπ φαινόταν ότι δεν χωρούσε θηλυκότητα και η διεκδίκησή της ήταν κάτι πάρα πολύ σημαντικό. Δεν με ένοιαζε ποτέ να δημιουργήσουμε βιτρίνες, αλλά να είμαστε ελεύθεροι/ες/α να νιώθουμε και να εκφραζόμαστε όπως θέλουμε.

Ποια είναι τα αγαπημένα σου τραγούδια απ’ τη «Χαϊμαλίνα»: Το τελευταίο το ομότιτλο και το πρώτο ο «Καύκος». Αλλά αυτά είναι τραγούδια που ξέρεις ότι δεν θα γίνουν χιτ, είναι η ψυχή μου, αυτό που ζω και νιώθω. Τον «Καύκο» τον έγραψα για μένα, για να το ακούω εγώ.

Περίμενες την επιτυχία του «Rap Diva»; Η αλήθεια είναι πως όχι, ούτε και για τα «Γινάτια». Δεν γράφω ένα τραγούδι με τη σκέψη της επιτυχίας, αλλά αν με κουνάει ή να μου αρέσουν τα punchlines μου. Νομίζω η επιτυχία είναι κυρίως θέμα τύχης.

«Δεν με ένοιαζε ποτέ να δημιουργήσουμε βιτρίνες, αλλά να είμαστε ελεύθεροι/ες/α να νιώθουμε και να εκφραζόμαστε όπως θέλουμε».

Μας λείπουν γενικά τραγούδια που να μας κουνάνε; Σίγουρα γιατί άλλο να ακούσεις ένα τραγούδι στο repeat στο σπίτι σου κι άλλο να το χορεύεις σε ένα μπαρ ή ένα πάρτι με τους φίλους σου. Και στο λάιβ είναι διασκεδαστικό και για μένα να έχω τραγούδια που είτε είναι εντυπωσιακά όπως το «Flow Queen» ή που να τα χορεύω κι εγώ στη σκηνή και να περνάω καλά.

Θα επέστρεφες σε μία φάση με DIY releases όπως παλιότερα; Το έχω σκεφτεί πολλές φορές. Η αλήθεια είναι ότι έχω ένα δίσκο ο οποίος όμως πηγαίνει πολύ αργά και δεν ξέρω πότε θα κυκλοφορήσει. Είναι στη μέση το οικονομικό και τον φτιάχνω μαζί με μια κοπέλα που δεν βρίσκεται στην Αθήνα. Σ’ αυτόν τον δίσκο θα έχει κόμιξ και σκεφτόμασταν μήπως βγάζαμε ένα βιβλιαράκι με κόμιξ και τον δίσκο σε στικάκι ή CD και να τον μοιράζαμε χέρι με χέρι.

Πώς αποφάσισες να βάλεις πιο έντονα το παραδοσιακό στοιχείο στη μουσική σου; Έτσι κι αλλιώς είχα εμβαθύνει στην παραδοσιακή μουσική πολύ πριν τη ραπ και την αγάπησα πάρα πολύ. Μετά από κάποια χρόνια που σκάλωνα, αποφάσισα να τη συνδυάσω με τη χιπ χοπ μιας και μου φάνηκε ωραίο εφόσον είναι δυο μουσικές με τις οποίες έχω συνδεθώ πολύ.

Η δημοφιλία της παραδοσιακής μουσικής τελευταία με πιο σύγχρονα είδη, όχι μόνο χιπ χοπ αλλά και ποπ ή ηλεκτρονική, είναι μία τάση; Πάντα συνέβαινε αυτό. Ακόμα και η κλασική μουσική είναι βασισμένες στις παραδοσιακές. Είναι η ρίζα ενός τόπου, μετά από αυτήν θα προκύψουν άλλες μουσικές. Στην εποχή μας αυτό που συμβαίνει με το χιπ χοπ είναι ότι έχει γίνει από τα πιο δυνατά είδη στη βιομηχανία. Αυτό σημαίνει ότι και κάποιος που παίζει παραδοσιακή ή ρεμπέτικο μπορεί να θέλει να πάρει από αυτό είτε επειδή θέλει να πειραματιστεί ή για να μπορέσει να ακουστεί. Η βάση της ραπ ήταν πάντα τα samples της και το να δανείζεται από άλλες μουσικές.

Παλιότερα, νιώθω ότι η παραδοσιακή μουσική συνδεόταν έντονα με την πατρίδα, ενώ τώρα έχει γίνει περισσότερο κατανοητό ότι στην ουσία της αφορά την κοινότητα, τη σύνδεση. Όταν μελετήσεις βαθιά την παραδοσιακή μουσική βλέπεις ότι στη βάση της είναι αντιφασιστική και πόσο απαξιώνει την έννοια των συνόρων. Υπάρχει για παράδειγμα ο «Σταφιδιανός σκοπός» που παίζουμε στην Κρήτη και υπάρχει η ίδια μελωδία στην Τουρκία, ή το «Μαργκούδι» στην Αλεξανδρούπολη που υπάρχει και στη Βουλγαρία. Αυτό δείχνει ότι τα σύνορα είναι κάτι τελείως φτιαχτό που έχουμε βάλει εμείς. Παρόλ’ αυτά υπάρχει πολύς κόσμος που παίρνει πολύ πατριωτικά το ότι παίζει παραδοσιακή, αλλά αυτοί κυρίως είναι αμόρφωτοι γύρω απ’ το ζήτημα.