Ο Hendrix της Σαχάρας και η απίστευτη ιστορία του

Η ιστορία του Mdou Moctar, του Hendrix της Σαχάρας όπως συχνά τον αναφέρουν, είναι από αυτές που εύκολα γίνονται σενάριο κάποιας ταινίας. Και στην πραγματικότητα έγινε, αφού πάνω της στηρίχθηκε ένα tribute στο Purple Rain του Prince, ένα καλλιτέχνη που ο Mdou αγνοούσε μέχρι να πρωταγωνιστήσει στην ταινία.

Γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Νιγηρία, σε μία αυστηρών αρχών μουσουλμανική οικογένεια. Ζωή χωρίς ανέσεις, σπίτι με οροφή από φύλλα φοίνικα, χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα ή παροχή νερού, για τον Mdou και την οικογένειά του ήταν η συνέχεια της παράδοσης των Tuareg προγόνων του, νομάδων που στην έρημο δεν αναζητούσαν την άνεση.

Η πρώτη του επαφή με την κιθάρα έγινε στην ηλικία των 12. Σε μια υπαίθρια συγκέντρωση κοντά στο σπίτι του, ένας ντόπιος μουσικός, ο Abdallah Ag Oumbadougou, διασκέδαζε τους καλεσμένους με τη δική του εκδοχή των ‘’desert blues’’, ένα μουσικό ιδίωμα με ρίζες στα ‘70s, όπου η αμερικανική blues παντρεύεται με αφρικανική folk μουσική και ροκ περάσματα. Ο Mdou μαγεύτηκε, όπως κάθε παιδί της ηλικίας του θα εντυπωσιάζονταν από το θέαμα ενός μουσικού με βελούδινη φωνή και ένα άγνωστο μουσικό όργανο που καθηλώνει το κοινό του.

Χωρίς χρήματα φυσικά και χωρίς τη συγκατάθεση των γονιών του, ο Mdou έφτιαξε με υλικά που έβρισκε πεταμένα, τη δική του κιθάρα. Με ξύλα παρατημένα στον ήλιο, σύρμα φρένων για χορδές και κονσέρβες για όλα τα μεταλλικά μέρη, το περίεργο κατασκεύασμα είχε 4 χορδές αντί για έξι, αλλά το ταλέντο και το πάθος του ιδιοκτήτη του ήταν αρκετό για να αντικαταστήσει τις δύο που έλλειπαν.

Αριστερόχειρας και πεισματάρης, η ανάγκη και το πρωτόγονο μουσικό όργανο τον οδήγησαν σε ευρηματικές μεθόδους ώστε να καταφέρει να αποδώσει τις συνθέσεις που είχε στο μυαλό του, ενώ ο στίχος ακολουθούσε τα χνάρια των Tuareq, αρκετά πολιτικός από την άποψη της αντίδρασης στην εγκατάλειψη της φυλής από τους κατά καιρούς κυβερνώντες. Όσο όμως και να προσπαθούσε να βρει νέους τρόπους, τα όρια της αγαπημένης του πρώτης κιθάρας ήταν περιορισμένα.

Αναγκάστηκε να κλέψει. Ουσιαστικά ήταν ένα δάνειο από δικό του πρόσωπο. Ο μεγάλος του αδερφός, οδηγός ταξί, είχε μέσα στα λιγοστά υπάρχοντά του μια ακουστική κιθάρα που ξεχάστηκε μέσα στο αυτοκίνητό του από πελάτη. Έμενε ανέπαφη σε μια γωνιά του δωματίου όπου όλοι, και τα έξι αδέρφια κοιμόταν κάθε βράδυ, τι πιο φυσιολογικό για έναν παθιασμένο με τη μουσική όπως ο Mdou, να την πάρει στα χέρια του και να συνεχίσει μαζί της την πορεία του.

Το διαζύγιο των γονιών του έβαλε τον μουσικό έρωτά του στον πάγο. Αναζήτησε το ρόλο του σαν ένας από τους άντρες της οικογένειας που έπρεπε να φροντίσει να υπάρχουν τα προς το ζην. Λιβύη ο προορισμός και το σκάψιμο πηγαδιών έγινε η μοναδική του ασχολία για δύο ολόκληρα χρόνια, πριν πάρει την απόφαση της επιστροφής. Μια επιστροφή γεμάτη λαχτάρα για μουσική και κιθάρα, η οποία κόπηκε απότομα όταν συνειδητοποίησε ότι το αγαπημένο του μουσικό όργανο για 700 μέρες έκανε παρέα στα φοινικόφυλλα της σκεπής, έρμαιο του καυτού ήλιου, της άμμου και του αέρα.

Χρησιμοποιώντας μέρος των χρημάτων που είχε καταφέρει να συγκεντρώσει, αγόρασε καινούρια κιθάρα και ξεκίνησε να παίζει τη μουσική του σε γάμους, διασκεδάζοντας τους καλεσμένους με μεγάλη επιτυχία. Συνήθιζε να ηχογραφεί τις συνθέσεις του στο κινητό του και να τα διαθέτει από συσκευή σε συσκευή μέσω Bluetooth, όπως για χρόνια συνήθιζαν οι Νιγηριανοί να ‘’επικοινωνούν’’ μουσικά, χωρίς YouTube, χωρίς social media, χωρίς internet.

Στην άλλην πλευρά του Ατλαντικού, ή μάλλον στις ακτές του Ειρηνικού, ένας βιοτεχνολόγος αναζητώντας το νόημα της ζωής, παράτησε τη δουλειά του, πούλησε τα πάντα και ξεκίνησε ένα ταξίδι προς τη Λατινική Αμερική και περνώντας στη συνέχεια στην Αφρική, κατά μήκος της ζώνης του Σαχέλ, της ζώνης κάτω από την έρημο Σαχάρα που διασχίζει την Αφρική από τη Δύση μέχρι την Ανατολή. Ακούγοντας ντόπιους μουσικούς, γνωρίζοντας νέους πολιτισμούς και κουλτούρες, ο Christopher Kirkley έφτασε στην ‘’πηγή’’ των desert blues. Η Νιγηρία και το πρωτότυπο ‘’iTunes’’ της μέσω Bluetooth έκανε το κινητό του τηλέφωνο πλουσιότερο κατά πολύ σε μουσική, ικανό να γεμίσει με θέματα το blog που διατηρούσε πίσω στην πατρίδα, το Seattle.

Σκαλίζοντας μέσα στη μεγάλη του νέα συλλογή, έπεσε και πάλι επάνω σε ένα κομμάτι που τον είχε εντυπωσιάσει. Το μοναδικό διακριτικό του, ένα Mdou στο όνομα του αρχείου, καρφίτσα στον αχυρώνα σαν στοιχείο, κάτι που επιβεβαιώθηκε όταν δύο χρόνια μετά δεν είχε καταφέρει ακόμα να ανακαλύψει τον καλλιτέχνη πίσω από το αριστούργημα. Το πείσμα και η τύχη όμως τον έφεραν με ένα τηλέφωνο στο χέρι και με σπαστά Γαλλικά επικοινωνεί πλέον με τον δημιουργό, τον Mdou Moctar προσπαθώντας να συνεννοηθεί για να του κυκλοφορήσει ένα δίσκο. Οι συνομιλίες οδήγησαν σε ένα νέο ταξίδι στη Νιγηρία, λιγότερο περιπετειώδες και πιο επαγγελματικό αυτή τη φορά. Στις αποσκευές του, μια ολοκαίνουρια Fender για αριστερόχειρες, δώρο στο νέο του φίλο, ο οποίος ούτε είχε ποτέ του φανταστεί πως θα έπιανε μία στα χέρια του και πως υπήρχε καν μετατροπή για αριστερόχειρες.

Με πρωτόγονες ηχογραφήσεις αλλά πολύ πάθος, οι δυο τους ετοίμασαν υλικό αρκετό για να αποτελέσει την πρώτη επίσημη κυκλοφορία του Mdou σε βινύλιο. Τα 500 κομμάτια στα οποία τυπώθηκε, δεν έγιναν ανάρπαστα, αλλά ήταν μια αξιοπρεπής πρώτη εμφάνιση στην παγκόσμια μουσική σκηνή. Για τη συνέχεια ο Kirkley οραματίστηκε ένα tribute στο Purple Rain του Prince, με τον Mdou σαν ήρωα. Νέο ταξίδι στη Νιγηρία, με μια κόπια της ταινίας του 1984 στις αποσκευές και πληροφορίες, μιας και ο Moctar δε γνώριζε καν την ύπαρξη του Prince. Αφού τέθηκαν τα απαραίτητα όρια βάσει των μουσουλμανικών ηθών, μία κουραστική διαδικασία κινηματογράφησης ξεκίνησε και σταμάτησε αμέτρητες φορές. Η ολοκλήρωσή της κινδύνευσε αρκετά, όπως και τα χρήματα που είχαν συγκεντρωθεί μέσα από fundraising πλατφόρμα.

Η ταινία δεν βγήκε ποτέ στις αίθουσες, έκανε όμως τρομερή εντύπωση σε κριτικούς και κοινό στα φεστιβάλ που προβλήθηκε. Οδήγησε τον Mdou στις ΗΠΑ για περιοδείες, όπου σιγά σιγά καταφέρνει να κερδίσει τη θέση που του αξίζει. Η αριστουργηματική του τεχνική και το εξωτικό παρουσιαστικό της μπάντας του, είναι παράγοντες που δύσκολα χάνουν, μακροπρόθεσμα. Ήταν θέμα χρόνου, να ακολουθήσει μια πορεία αντίστοιχη των Tinariwen και γιατί όχι πολύ μεγαλύτερη. Ο Jimmy Hendrix της Σαχάρας έχει όλο το πακέτο να πάει μακριά.