«Δεν πάω σινεμά γιατί δεν θέλω να τη χαλάσω στους υπόλοιπους» – Όταν ο Ανδρέας Παπανδρέου μιλούσε στο ΚΛΙΚ

Τον Μάιο του 1989 η πολιτική καριέρα του Ανδρέα Παπανδρέου βρισκόταν σε ιστορικό χαμηλό. Το ΠΑΣΟΚ βρέθηκε στριμωγμένο στα σκοινιά εξαιτίας του σκανδάλου «Κοσκωτά» και το κλίμα εις βάρος του αρχηγού του φαινόταν μη αναστρέψιμο.

Ο Παπανδρέου, εν μέσω προεκλογικής περιόδου, παραχωρεί συνέντευξη στον τότε διευθυντή του ΚΛΙΚ, Πέτρο Κωστόπουλο.

«ΔΕΝ ΠΑΩ ΣΙΝΕΜΑ ΓΙΑ ΝΑ ΜΗ ΧΑΛΑΣΩ ΤΗ ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΗ ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ» 

Ήταν το τελευταίο βροχερό πρωινό, στις αρχές του Μάη, όταν έφθασα στο σπίτι του Α. Γ. Παπανδρέου στην Εκάλη. Ήταν ακριβώς η μέρα που κάποιες εφημερίδες είχαν κυκλοφορήσει με τις γνωστές φωτογραφίες της Δήμητρας Λιάνη. Σκεφτόμουν ότι, σίγουρα, δεν ήταν η καλύτερη μέρα για μια συνέντευξη, τουλάχιστον του τύπου που ήθελα να πάρω. Αισθανόμουν ο ίδιος αδιάθετος απ’ την άμετρη χυδαιότητα. Αφού μας πέρασαν μέσα οι άνδρες της προσωπικής φρουράς, ο Ανδρέας Παπανδρέου μας υποδέχθηκε μόνος του στο σαλόνι του σπιτιού. Ήταν φρέσκος, όχι ιδιαίτερα χαμογελαστός, αλλά, σίγουρα, κομψά ντυμένος και ευγενικός. Έβγαλε από ένα ντοσιέ το βασικό ερωτηματολόγιο που του είχαμε απευθύνει, το κοίταξε γρήγορα και μου είπε: «Το κοίταξα, αλλά δεν έχω κρατήσει σημειώσεις, μπορούμε να ξεκινήσουμε με το μαγνητόφωνο. Θέλετε κάτι να πιείτε;». Εγώ, βέβαια, ήθελα να ρωτήσω πώς του φάνηκαν οι «οχτάστηλες» φωτογραφίες, αλλά δεν το έκανα. Το είπε μόνος του, δείχνοντας κάποιες εφημερίδες. «Αισθάνομαι αηδία γι’ αυτά που γράφονται σήμερα. Αν νομίζουν ότι με τη χυδαιότητα θα με ρίξουν, κάνουν μεγάλο λάθος».

Κάθισε δίπλα, σε έναν άσπρο, αναπαυτικό καναπέ, ο γαλλικός καφές έφτασε από ένα άνδρα της ασφάλειας, δεν διαμαρτυρήθηκε για το τσιγάρο που άναψα και το μαγνητόφωνο άρχισε να δουλεύει.

Πέτρος Κωστόπουλος: Πιστεύετε ότι οι πολιτικοί αρχηγοί με ηλικία γύρω στα 70 χρόνια μπορούν να εκφράσουν τις προσδοκίες των νέων ανθρώπων που θα είναι οι Έλληνες του 2000;

Α.Π.: Χαριτωμένη και προκλητική ερώτηση, με σαφώς προσωπικό χαρακτήρα, αφού τυχαίνει να είμαι ακριβώς 70 χρονών…

Π.Κ.: Δεν αναφέρομαι μόνο σε εσάς, αλλά και στους κ.κ. Μητσοτάκη, Φλωράκη, που είναι και λίγο μεγαλύτεροί σας...

Α.Π.: Ναι, θα σου δώσω μια απάντηση σε αυτό. Όταν πρόκειται για έργο που απαιτεί δημιουργικότητα, φαντασία και γρήγορη σύλληψη είναι σαφές ότι αυτό είναι πιο κοντά στη νεολαία.

Η ηλικία, όμως, καθώς προχωρεί, προσθέτει πλούσιες εμπειρίες, στοιχείο χρησιμότατο για την πολιτική ανάλυση.

Ωστόσο, η προσωπική μου θέση είναι ότι η γεροντοκρατία, που χαρακτηρίζει τις πολιτικές ηγεσίες, μπορεί να αποτελέσει έναν ανασχετικό παράγοντα. Υπάρχουν, βέβαια, σημαντικές εξαιρέσεις, όπως ο Γκορμπατσώφ, ο Γκονζάλες, ο Φαμπιούς, η Μπούτο, που διαμορφώνουν ήδη μια νέα αντίληψη. Συνεπώς, στηρίζω την πιο γρήγορη συμμετοχή και άνοδο στην πολιτική ιεραρχία των νέων δυνάμεων, των νέων στελεχών. Αλλωστε, το ΠΑΣΟΚ γεννήθηκε από τους νέους ανθρώπους με τους οποίους και εγώ πάντοτε είχα θαυμάσια επικοινωνία, κάτι στο οποίο με βοήθησε η καριέρα μου σαν πανεπιστημιακού δασκάλου. Έχοντας διδάξει στην Αμερική, στον Καναδά και στη Σουηδία, είχα πάντα ουσιαστικό διάλογο με τη νεολαία από την οποία επηρεάστηκα βαθιά. «Η αίγλη της νεότητας, είναι συχνά η αίγλη του σφάλματος» και πάνω σε αυτό, εμείς οι «ζηλιάρηδες» των μεγαλύτερων ηλικιών, που όλα τα έχουμε προβλέψει, εν ονόματι της ορθοδοξίας, χάνουμε το σφρίγος της επανάστασης.

Π.Κ.: Στην Ελλάδα, έχουμε μάθει ότι οι πολιτικοί δεν αποσύρονται ή ότι αποσύρονται αναγκαστικά. Δεν πιστεύετε ότι θα ήταν θετικό κάποια στιγμή να παραδίδουν οικειοθελώς τη σκυτάλη;

Α.Π.: Το πιστεύω απόλυτα. Είναι κάτι που πρέπει να το ξέρουμε εμείς οι πολιτικοί, οι μεγάλοι αθλητές και οι μεγάλοι ηθοποιοί. Πρέπει να διαλέγεις σωστά τον τρόπο και το χρόνο που φεύγεις.

Μην ξεχνάμε, ότι, όπως έλεγε και ο Δημοσθένης, σύμφωνα με το τελευταίο αποτέλεσμα κρίνεται κάθε τι από τα προηγούμενα. Η υστεροφημία έχει να κάνει σε μεγάλο βαθμό, με το πότε και το πώς αποσύρεσαι από τη σκηνή.

Π.Κ.: Το 1981 και το 1985, ο λαός σας εμπιστεύτηκε την διακυβέρνηση της χώρας. Σήμερα, όταν ζητάτε και πάλι την ψήφο του, έχετε κάτι νέο να προτείνετε;

Α.Π.: Έχω τονίσει στους λόγους μου ότι δεν ζητάμε ψήφο ευγνωμοσύνης από τον ελληνικό λαό. Έχουμε σημαντικό ρόλο στον οικονομικό τομέα, στον τομέα της πολιτικής και κοινωνικής οργάνωσης με την αποκέντρωση και την αυτοδιοίκηση. Προχωρήσαμε σε πρωτόγνωρες κατακτήσεις για τη δημοκρατία, τις ελευθερίες και τα δικαιώματα των πολιτών. Κατοχυρώσαμε το κράτος πρόνοιας στο χώρο της υγείας και της ασφάλισης. Η πολιτική μας, είναι μια πολιτική κοινωνικής δικαιοσύνης και αλληλεγγύης. Πρέπει, όμως, να επιταχύνουμε τους ρυθμούς μας. Το καινούριο που έχουμε να προτείνουμε, είναι ο εκσυγχρονισμός της Οικονομίας και, σε μεγάλο βαθμό της κοινωνίας μας, τώρα που μπήκαμε στο μεγάλο παιχνίδι. Υπάρχουν ρίσκα που πρέπει να τα ελαχιστοποιήσουμε. Οι όροι της ένταξης στην ΕΟΚ των 10 ήταν τότε αρνητικοί. Η τετραετία που ανοίγει, θα κρίνει τι είδους Ελλάδα οικονομικά, κοινωνικά, πολιτικά και πολιτιστικά θα υπάρξει, καθώς βαδίζουμε προς το 2000. Καθώς ολοκληρώνεται μια νέα Ευρώπη το ’92, η Ελλάδα θα πρέπει να είναι σύγχρονη και προοδευτική.

Π.Κ.: Πιστεύετε ότι το ΠΑΣΟΚ είναι ένα μοντέρνο κόμμα ή έχει κουραστεί;

Α.Π.: Αν κρίνω από τον εαυτό μου, που δεν τον αισθάνομαι διόλου κουρασμένο, οι πολύ νεότεροί μου στο ΠΑΣΟΚ ασφαλώς δεν έχουν κουραστεί. Ξέρετε τι συμβαίνει με εμάς και μας κρατάει ζωντανούς; Έχουμε συλλάβει σωστά το πρόβλημα του εκσυγχρονισμού της Ελλάδας. Εκσυγχρονισμός με την έννοια, μιας τέτοιας οργάνωσης που, ενώ ενισχύει την ανταγωνιστική θέση της χώρας, ταυτόχρονα, δεν ξεχνά τον άνθρωπο και τις βαθύτερες αξίες που πρέπει να υπηρετούνται. Ανάπτυξη, ασφαλώς, αλλά με κεντρικό άξονα τον άνθρωπο και όχι ανάπτυξη που οδηγεί στην αλλοτρίωση, στην απομόνωση και στην απόγνωση, κάτι που το έχω ζήσει προσωπικά ο ίδιος σε χώρες πάρα πολύ πλούσιες…

Π.Κ.: Το ΠΑΣΟΚ πραγματοποιεί πολυδάπανες προεκλογικές συγκεντρώσεις με σημαιάκια, πύργους για τηλεοπτικές λήψεις και πούλμαν που μεταφέρουν οπαδούς. Πώς το σχολιάζετε;

Α.Π.: Κάποτε, όταν όλα θα έχουν αλλάξει, θα τα συζητάμε όλα αυτά, σαν μία λησμονημένη λαϊκή γιορτή, όπου η συσπείρωση, ο δυναμισμός, ο ρυθμός, το αγωνιστικό σύστημα, το τραγούδι, θα έχουν οριστικά χαθεί. Λέγεται ότι με την πάροδο του χρόνου θα περιοριστούν οι ανταγωνιστικές διαδικασίες σε διαλόγους στην τηλεόραση και σε συνεντεύξεις Τύπου. Δεν ξέρω αν το σφρίγος και το ταμπεραμέντο του Έλληνα θα καλυφθούν μόνο με αυτά. Αλλά και στην ουσία του ερωτήματός σας αν τόλμαγα να απαντήσω, θα έλεγα πως δεν είμαστε εμείς οι πρώτοι διδάξαντες. Οι οικονομικές μας δυνατότητες δεν είναι τόσες, όσες της Ν.Δ., που κύρια έχει την ευθύνη της αφισορύπανσης. Προσωπικά, είμαι υπέρ των μαζικών συγκεντρώσεων.

Π.Κ.: Είναι συμμετοχή αυτό, ή μήπως θυμίζει καμιά φορά και ποδόσφαιρο;

Α.Π.: Αν κοιτάξεις ολόκληρη την εκατονταετία, θα δεις ότι ο πολιτικός αγώνας στην Ελλάδα, περιείχε πάντα πολύ σημαντικές και αλληλοσυγκρουόμενες εκλογές: Βενιζελισμός-Αντιβενιζελισμός. Δύο τελείως αντίθετοι κόσμοι, δύο διαφορετικοί τρόποι να βλέπεις, να εκτιμάς και να αντιμετωπίζεις την πραγματικότητα. Δημοτική και καθαρεύουσα. Αλλά και αργότερα, Δημοκρατία και Δικτατορία, Εξάρτηση και Ανεξαρτησία. Περίοδο με περίοδο, εκλογή με εκλογή, κρίνεται το σύνολο της πορείας του Έθνους. Στις τωρινές εκλογές, κρίνεται η μορφή της χώρας για το 2000. Δεν μπορεί λοιπόν κανείς να περιμένει την αταραξία, την ψυχραιμία, αλλά και την αδιαφορία και την απάθεια των βόρειων Ευρωπαίων. Εκεί, οι επιλογές έχουν γίνει και οι διαφορές είναι οριακές.

Π.Κ.: Υποστηρίξατε πολλές φορές, ότι το σκάνδαλο Κοσκωτά είναι μια σκευωρία. Μετά τις τελευταίες εξελίξεις, τις κασέτες και την πορεία των ανακρίσεων, τι έχετε να πείτε;

Α.Π.: Το σκάνδαλο Κοσκωτά είναι ένα πραγματικό σκάνδαλο, ένα μεγάλο οικονομικό σκάνδαλο που έγινε κάτω από τα μάτια μας. Το καταλάβαμε αργά, όχι μόνο σαν κυβέρνηση, αλλά και οι κρατικές υπηρεσίες και οι δομές. Υπήρξε σκάνδαλο Κοσκωτά και το ερώτημα είναι ποιες ήταν οι πολιτικές προεκτάσεις και σε ποιους πέφτουν οι πολιτικές ευθύνες. Αυτό ερευνάται, αφ’ ενός από την Εξεταστική Επιτροπή της Βουλής, αφ’ ετέρου από την τακτική δικαιοσύνη που έχει αναλάβει ορισμένα θέματα, ενώ παράλληλα η Τράπεζα της Ελλάδος συνεχίζει τον έλεγχο στην Τράπεζα Κρήτης. Δεν υπήρξε ποτέ δική μας πρόθεση να αρνηθούμε το σκάνδαλο Κοσκωτά, αντίθετα, υπάρχει βούληση και κινητοποίηση για να βρεθούν οι ένοχοι και, όπως έχω τονίσει,

όσο ψηλά και αν βρίσκονται, να τιμωρηθούν. 

Π.Κ.: Τότε, ποια είναι η σκευωρία;

Α.Π.: Μιλάω για σκευωρία, διότι από την ώρα που εμφανίστηκε το σκάνδαλο Κοσκωτά και πήρε μορφή και σχήμα, έγινε μία μεθοδευμένη προσπάθεια αξιοποίησής του, τόσο από ξένα κέντρα, όσο και από αντίπαλες πολιτικές δυνάμεις. Δεν έχουμε ανάγλυφη ακόμη όλη τη διάσταση της σκευωρίας, αλλά ότι κάποιοι κινούν τα νήματα με συγκεκριμένους στόχους, δεν υπάρχει αμφιβολία. Το βασικό χαρακτηριστικό της σκευωρίας είναι ότι ο Κοσκωτάς βρίσκεται με δική του βούληση στις ΗΠΑ και έχει μετατρέψει τις φυλακές του Σάλεμ σε Εκδοτικό Οίκο και σε Δισκογραφική Εταιρία, καθώς ετοιμάζει ημερολόγια και κασέτες και δίνει συνεντεύξεις με σαφή στόχο την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ και, τελικά, εμένα τον ίδιο. Σ’ αυτήν την συχνότητα συντονίζονται και μεγάλα έντυπα των ΗΠΑ. Το επιθυμητό είναι να φύγουμε από τη μέση και να διαλυθεί το ΠΑΣΟΚ. Δεν πιστεύω ότι το σκάνδαλο Κοσκωτά κατασκευάστηκε για να παίξει αυτό το ρόλο. Χρειάζεται πολύ συνομωτικό πνεύμα για να φτάσει κανείς έως εκεί. Αλλά επίσης, είναι ολοφάνερο ότι το σκάνδαλο Κοσκωτά αξιοποιήθηκε κατά τρόπο απαράδεκτο και πρωτοφανή.

Π.Κ: Αρκετοί ισχυρίζονται ότι είστε και ο ίδιος μπλεγμένος στο σκάνδαλο. Όχι με στοιχεία που έχουν, αλλά με στοιχεία που υποστηρίζουν ότι θα παρουσιαστούν αργότερα.

Α.Π.: Η απάντησή μου είναι ότι το σκάνδαλο δεν με ακουμπάει. Όση λάσπη μου πετούν, θα επιστρέψει σύντομα επάνω τους. Αυτό συμβολίζει και η μήνυση που κατέθεσα στο «Τάιμ».

Π.Κ.: Βλέπουμε αυτές τις ημέρες ότι σύσσωμη η Αντιπολίτευση καταδικάζει τη μονομερή χρήση της τηλεόρασης από την κυβέρνηση. Παρατηρούμε μια υπερβολική δόση τουλάχιστον από πα- ρουσίαση κυβερνητικών δραστηριοτήτων, δικών σας αν θέλτε, ενώ είμαστε 40 μέρες πριν από τις εκλογές.

Α.Π.: Θα ήθελα να τονίσω ιστορικά ότι καταρχήν δεν υπάρχει καμιά σύγκριση μεταξύ της τηλεόρασης του ΠΑΣΟΚ και της τηλεόρασης της Ν.Δ. Μερικοί ίσως δεν το ενθυμούνται ότι για ένα λεπτό στην τηλεόραση, έπρεπε να κάνω διαπραγματεύσεις με τον Καραμανλή, και η απάντηση που είχα τότε ήταν ότι μόνο η κυβέρνηση κάνει έργο και επομένως ότι μόνο η κυβέρνηση έχει δικαίωμα στην τηλεόραση! Αυτή ήταν δήλωση του κ. Καραμανλή προσωπικά σ’ εμένα. Σήμερα, έχουν αλλάξει τελείως τα πράγματα. Θέλει ο κ. Μητσοτάκης να κάνει μία συγκέντρωση, δεν έχει παρά να μας το πει, το ίδιο και ο κ. Φλωράκης. Η τηλεόραση την οποία χαρακτηρίζουν φασιστική, είναι η τηλεόραση που τους επιτρέπει να την αποκαλούν έτσι μέσα από τα ίδια της τα στούντιο. Πάντως, συμφωνώ ότι το πρόβλημα δεν έχει λυθεί. Θα πρέπει να το διορθώσουμε στη νέα τετραετία, στην οποία προσ- βλέπω. Θα πρέπει να γίνει πολυφωνική, όπως έγινε πολυφωνική, αναρχική θα τόλμαγα να πω, η ραδιοφωνία. Είναι αστείο να μιλάει η Ν.Δ. για ελεύθερη ραδιοφωνία. Στην εποχή της, κάθε εκπομπή ερασιτεχνη τελείωνε στο πλησιέστερο αστυνομικό τμήμα.

Π.Κ.: Ακούτε καμιά φορά ραδιόφωνο;

Α.Π.: Έως ένα βαθμό, ναι.

Π.Κ.: Πιστεύετε ότι είναι αντικειμενική η πολιτική ενημέρωση στην ελεύθερη ραδιοφωνία;

Α.Π.: Όχι, δεν το νομίζω καθόλου. Με τον τρόπο που χειρίζον- ται τα θέματα, οι ατέλειωτοι μονόλογοι, τα πληκτικά τηλεφωνήματα, δεν υπάρχει πια ραδιόφωνο. Το ραδιόφωνο είναι για διασκέδαση και συντροφιά. Δεν είναι παράλογοι μονόλογοι. Το ραδιόφωνο είναι ψυχαγωγία, δεν είναι πολιτικό όργανο. Κάποτε, κουβαλούσα μαζί μου πάντοτε ένα ραδιοφωνάκι για να ακούω μουσική. Σήμερα, αυτή την αγάπη την στερούμαι. Πάντως, δεν έχει ξαναγίνει αυτό που γίνεται εδώ. Η ελεύθερη ραδιοφωνία να απευθύνεται αποκλειστικά στην πολιτική.

Π.Κ.: Είναι μάλλον αντίδραση στην τηλεόραση.

Α.Π.: Δεν νομίζω ότι είναι μόνο αυτό. Είναι, κυρίως, παιδική αρρώστια.

Π.Κ.: Σας κατηγορούν ότι είστε δέσμιος του περιβάλλοντός σας. Πόσο επηρεάζουν τα άτομα που σας περιβάλλουν τις πολιτικές σας επιλογές;

Α.Π.: Δεν είμαι δέσμιος του περιβάλλοντός μου. Δεν ήμουν ποτέ, γιατί να είμαι σήμερα; Αν υπονοούν τη σύντροφό μου, ασφαλώς η καθημερινή επαφή και η συνοδοιπορία δύο ανθρώπων επηρεάζει. Δεν πρόκειται σε καμιά περίπτωση για πολιτική επιρροή. Πρόκειται για βασικό νόμο των ανθρωπίνων σχέσεων.

Η ίδια, πάντως, δε θέλει να έχει καμιά πολιτική ανάμιξη και όταν κάποιοι προσπαθούν να περάσουν σε μένα μέσω της Δήμητρας, τους ξεκόβει αμέσως. Άλλωστε, είναι σε όλους γνωστό ότι αποφασίζω μόνος μου, μετά από συνεργασία με τους συντρόφους μου και τα όργανα του Κινήματος.

Π.Κ.: Ο Μακιαβέλι έλεγε, ότι ο πιο έξυπνος ηγεμόνας, μπορεί να οδηγηθεί σε λάθη εξαιτίας της «αυλής» του.

Α.Π.: Δε δέχομαι τη λέξη «αυλή»…

Π.Κ.: Εννοώ την «αυλή», όπως μίλαγε ο Μακιαβέλι γύρω στα 1510.

Α.Π.: Το ξέρω, αλλά επειδή εδώ χρησιμοποιείται κατά κόρον ο αφελής μύθος της «αυλής», χρειάζεται να μιλάμε σταράτα. Δεν υπήρχε και δεν υπάρχει «αυλή». Δεν είχα ποτέ κοινωνική ζωή ούτε ευρύ κύκλο γνωριμιών. Έμοιασα στον πατέρα μου σ’ αυτό. Οι άνθρωποι με τους οποίους εγώ συνομιλώ και σπάνια δειπνώ μαζί τους δεν επηρεάζουν τ ρεάζουν τις αποφάσεις μου. Δε δίνω ποτέ αυτό το δικαίωμα.

Π.Κ.: Τελευταία, στο ΠΑΣΟΚ, παρουσιάζεται μια πολυφωνία. Στελέχη όπως ο Γεννηματάς, ο Σημίτης, ο Λαλιώτης, εκφράζονται με τρόπο διαφορετικό από ό,τι στο πρόσφατο παρελθόν. Το θεωρείτε αμφισβήτησή σας;

Α.Π.: Καθόλου, αλίμονο αν τα πρώτα στελέχη ενός κόμματος δεν έχουν τη δική τους σκέψη και είναι πρώτα στελέχη, αυτά τα πρόσωπα. Αλλά όχι μόνο αυτά. Κάθε στέλεχος του Κινήματος έχει δικαίωμα έκφρασης και διαφωνίας. Είναι δείγμα υγείας για την εξέλιξη του ΠΑΣΟΚ, τα στελέχη να έχουν απόψεις και πολλές φορές ο ίδιος τους παροτρύνω να τις εκφράζουν. 

Π.Κ.: Είναι η πρώτη φορά από το 1980, που τα γκάλοπ φέρνουν πρώτη τη Ν.Δ. στις προτιμήσεις του εκλογικού σώματος…

Α.Π.: Τα προγνωστικά της τελευταίας εβδομάδας έχουν αλλάξει ριζικά. Το κλίμα, όσο περνούν οι μέρες, καλυτερεύει προς όφελος του ΠΑΣΟΚ. Πιστεύω ότι μιλάμε για νίκη ανάλογη με αυτή του 1981 και του 1985. Τελικά, πιστεύω ότι θα ξεπεράσουμε και τα ποσοστά του 1985. Και πάλι, σήμερα, προβάλλουμε σαν μια ήρεμη δύναμη, μια δύναμη ανανέωσης, δημιουργίας και εκσυγχρονισμού.

Π.Κ.: Δεν το θεωρείτε περίεργο αυτό; Πέρα από τα γεγονότα των τελευταίων μηνών, δεν υπάρχει και η φυσιολογική φθορά μιας δετούς διακυβέρνησης; Ποτέ δεν είχαμε τρεις κυβερνήσεις του ίδιου κόμματος συνέχεια.

Α.Π.: Βεβαίως, υπάρχει. Οι τρεις κυβερνήσεις στη σειρά είναι ρεκόρ για την ελληνική ιστορία. Αλλά, το ερώτημα είναι τι έχει να επιλέξει ο λαός. Ποιος είναι δηλαδή ο πολιτικός λόγος και ποια η πολιτική πρακτική που έχει το ΠΑΣΟΚ και ποιον πολιτικό λόγο έχει η Ν.Δ. Είναι δυνατόν να κερδηθεί μια εκλογική μάχη με φωτογραφίες, σενάρια και θανατολογία; Η εκλογή υπέρ του ΠΑΣΟΚ, παρότι θα έπρεπε να υπάρχει μία φθορά, είναι για μένα λογική. Πάντα παίρνεις τις αποφάσεις σου μέσα από συγκρίσεις. 

Π.Κ.: Θεωρείτε πετυχημένη την προεκλογική εκστρατεία της αντιπολίτευσης και τον τρόπο με τον οποίο προσπαθεί να πετύχει;

Α.Π.: Όχι, θεωρώ ότι έχουν ακολουθήσει μια πολιτική αυτοκαταστροφής. Μου κάνει εντύπωση η έλλειψη ικανότητας και εξυπνάδας ή μπορεί να είναι αδυναμία πλήρης. Ο αγώνας ενάντια στο ΠΑΣΟΚ θα έπρεπε να είναι αγώνας που να στηρίζεται σε μια άλλη πολιτική από εκείνη που έχει εφαρμόσει το ΠΑΣΟΚ. Και πέραν της κριτικής για τα λάθη που έχουν γίνει, θα έπρεπε να υπάρξει πολιτικός λόγος σαφής και προτάσεις για όλους τους τομείς, που είναι κρίσιμοι για την πορεία της χώρας. Αυτή θα ή- ταν αντιπολίτευση που θα μπορούσε πράγματι να δημιουργήσει πρόβλημα στο ΠΑΣΟΚ.

Π.Κ.: Άρα, απ’ αυτή την πλευρά είστε ικανοποιημένος. Όμως, τι έχετε να πείτε για δημοσιεύματα που αφορούν την προσωπική σας ζωή και την υγεία σας;

Α.Π.: Ανθρώπινη πικρία. Και αηδία, όταν αρχηγός κόμματος σε μεγάλη συγκέντρωση αναφέρεται στα ίδια θέματα. Όμως, μπορεί να με εκνευρίζει, να με ενοχλεί, αλλά πολιτικά είναι προσφορά. Και είναι βέβαιο ότι έχουν πάρει το δρόμο της αυτοκαταστροφής ανεπιστρεπτί.

Π.Κ.: Πιστεύετε ότι ο ελληνικός λαός είναι συντηρητικός λαός; 

Α.Π.: Έχει πολλές παραδόσεις και μπορεί να πει κανείς ότι έχει μια συντηρητικότητα, αλλά είναι λαός ο οποίος έχει αποδείξει ταυτόχρονα στις κρίσιμες περιστάσεις της Ιστορίας της χώρας μας μια ριζοσπαστικότητα εντυπωσιακή. Μέσα από κάτι που νομίζεις πως είναι συμβατικό, σταθερό, συντηρητικό έρχεται η θύελλα της αλλαγής…

Π.Κ.: Μιλάτε αρκετές φορές για την πρόοδο και τη συντήρηση. Ποιο είναι το περιεχόμενο αυτών των εννοιών σήμερα; 

Α.Π.: Πρόοδος και συντήρηση, Αριστερά και Δεξιά δεν είναι έννοιες αμετάλλαχτες στο χρόνο. Το περιεχόμενό τους προσδιορίζεται από τις συγκεκριμένες συνθήκες και τα προβλήματα που υπάρχουν. Όπως δεν είναι και έννοιες αποκλειστικά πολιτικές. Θα υπάρχουν πάντα οι άνθρωποι που θα εμπνέονται από το μέλλον, που θα αναζητούν με κάθε κόστος τη διαρκή αλλαγή. Και θα υπάρχουν πάντα άνθρωποι που θα ευλογούν την ακινησία, το status quo γιατί επιθυμούν να μην αλλάζει τίποτα. Είτε γιατί έχουν συμφέρον, είτε από πνευματική στασιμότητα, οκνηρία, είτε από δογματισμό και προκαταλήψεις. Ή, ακόμη, γιατί είναι βαθύτατα επηρεασμένοι από την υπάρχουσα δομή, την κατεστημένη σκέψη και τις αξίες της. Ο χρόνος όμως προχωράει, η Ιστορία προχωράει. Τα πράγματα αλλάζουν, αργά ή γρήγορα. 

Π.Κ.: Είστε υπέρ της κατάργησης της ποινής του θανάτου;

Α.Π.: Είμαι εναντίον της ποινής του θανάτου και σαφώς πιστεύω ότι η ζωή είναι κάτι πολυτιμο και ιερό για να είναι κάτι που το κράτος μπορεί να αφαιρέσει. Βέβαια, σε εποχή πολέμου, αυτές οι αξίες ξεπερνιούνται και μάλιστα βάναυσα. Αλλά σε μία επίσημα οργανωμένη κοινωνία, δεν πρέπει να έχει το κράτος το δικαίωμα να αφαιρέσει μία ζωή.

Π.Κ.: Τι έχετε να πείτε για ορισμένους νέους κώδικες ενδυματολογικούς, αλλά και συμπεριφοράς που παρατηρούνται όλο και περισσότερο τελευταία στους νέους. Μιλάω για τους πανκ, σκίνχεντ, ροκαμπίλι κ.λπ.

Α.Π.: Δεν το θεωρώ περίεργο. Πάντα, η νεολαία έβρισκε δικούς της δρόμους έκφρασης. Θυμάμαι, παλιότερες εποχές, τους ρόκερς στις ΗΠΑ, στην δεκαετία του ’50, αλλά και τα μακριά μαλλιά στην δεκαετία του ’60, που είχαν ξεσηκώσει θύελλες κριτικών και διαμαρτυριών. Είχαν φτάσει σε σημείο κοινωνικού ρατσισμού, να κρίνουν τους ανθρώπους από το μήκος των μαλλιών τους. Πάντοτε, η νεολαία είχε αντιεξουσιαστικές τάσεις. Όλοι μας το έχουμε περάσει σε διάφορες μορφές. Εγώ, κύρια, από την πολιτική, αλλά πρέπει να πούμε ότι σήμερα ζούμε σε μια ασφυκτική κοινωνία, βίαιη πολλές φορές. Οι δυνατότητες για τους νέους δεν είναι τόσες, όσες θα έπρεπε να είναι, η ανάπτυξη και η γρήγορη συμμετοχή στο κοινωνικό σύνολο και έτσι η έκφραση της διαφοράς και της αντίθεσης είναι λογικό επακόλουθο και στο βάθος είναι κάτι το υγιές. Θυμίζει σε όλους μας τις ευθύνες που έχει η κοινωνία και τι πρέπει να κάνει ώστε να δώσει διέξοδο στην επανάσταση των νέων.

Π.Κ.: Κρίνετε τους ανθρώπους από τα ρούχα τους και την εμφάνισή τους;

Α.Π.: Όχι. Και αυτό το λέω, γιατί έχω ζήσει σε πολλές καταστάσεις και σε πολλές χώρες. Πραγματικά, δεν κρίνω και δεν αντιδρώ στον τρόπο ντυσίματος αν είναι τζην, αν είναι γραβάτα, ζιβάγκο, χρώματα. Ο καθένας έχει αναφαίρετο δικαίωμα να εκφραστεί όπως ο ίδιος θέλει.

Π.Κ.: Αν πέρναγε δίπλα σας ένας πανκ, έτσι με βαμμένα μαλλιά, μπουφάν με καρφιά, θα αισθανόσασταν φόβο;

Α.Π.: Βεβαίως όχι.

Π.Κ.: Λένε ότι έχετε πολύ άσχημες σχέσεις με τον πολιτισμό, ότι ναι μεν είσασταν διάσημος οικονομολόγος, αλλά ο οποίος, έχοντας μία ορθολογική κουλτούρα, δεν ασχολήθηκε με τον πολιτισμό.

Α.Π.: Παλιότερα, στην Αμερική, πήγαινα πολύ συχνά κινηματογράφο, θέατρο και κυνηγούσα τη μουσική. Υπήρχε μία έκρηξη δημιουργικότητας στις δεκαετίες του ’50 και του ’60. Παρακολούθησα από κοντά όλες τις φάσεις της τζαζ, παρότι προτιμούσα την Mainstream Jazz. Ιδιαίτερα, τα χρόνια που έζησα στον ΄Αγιο Φραγκίσκο (Σαν Φρανσίσκο). Εκεί, υπήρχαν κλαμπ, στα οποία μπορούσες να ακούσεις όλη τη μουσική των τελευταίων εκατό χρόνων. Επίσης, τότε διάβαζα αρκετά βιβλία και προτιμούσα τον Χεμινγουέη, αλλά και τη «μαύρη λογοτεχνία», Τσάντλερ και Χάμετ. Όμως, πρέπει να πω τούτο, ότι η πολιτική μου σταδιοδρομία μού δημιούργησε πρόβλημα χρόνου. Από τότε που μπήκα στην ενεργό πολιτική, είχα λιγότερο διαθέσιμο χρόνο απ’ όσο θα ήθελα για να διαβάσω βιβλία, να ακούσω δίσκους.

Είναι κάτι που επιθυμώ διακαώς αυτή τη στιγμή, να έχω την απόλαυση του ελεύθερου χρόνου για πολιτιστικές εμπειρίες. Γίνεται σε πολύ μικρό βαθμό, αλλά δεν με εκφράζει γιατί είμαι άνθρωπος συναισθηματικός. Σαν επιστήμονας, βέβαια, έχω στηριχτεί και στην ψυχρή λογική, αλλά είμαι συναισθηματικός και πιστεύω ότι μια ολοκληρωμένη προσωπικότητα, όχι μόνο ενός πολιτικού, οποιουδήποτε, η επαφή με όλες τις όψεις, τις μορφές και τις εμπειρίες της ζωής, που μια πολιτιστική δραστηριότητα δίνει, αυτό είναι εκ των ων ουκ άνευ. Γίνεται κανείς φτωχός και φτωχότερος με την πάροδο του χρόνου.

Π.Κ.: Ποιο είναι το τραγούδι που σας αρέσει;

Α.Π.: Μου αρέσει πάντα το «Strangers In The Night».

Π.Κ.: Από ελληνική μουσική;

Α.Π.: Πάντα εκφραζόμουνα πιο πολύ με τη λαϊκή μουσική και μου άρεσε πάντα ο Βασίλης Τσιτσάνης. Πιστεύω ότι τα πιο έντονα συναισθήματα του ανθρώπου, ο θάνατος, ο έρωτας, η μεγάλη χαρά και λύπη μπορούν να εκφραστούν μονάχα στη γλώσσα σου.

Π.Κ.: Ποια βιβλία διαβάσατε τελευταία;

Α.Π.: Μετά το Χέρφιλντ, μπόρεσα και διάβασα αρκετά. Μου έκανε εντύπωση το βιβλίο του Μίλαν Κούντερα «Η Αβάσταχτη Ελαφρότητα του Είναι». Επίσης, βρήκα πολύ ενδιαφέρον και πρωτότυπο το βιβλίο «Η Τέχνη του Χρόνου» του Σρέμπερ.

Π.Κ.: Σινεμά, γιατί δεν πηγαίνετε;

Α.Π.: Απλά, γιατί θα χαλούσα την διασκέδαση των άλλων ανθρώπων. Όμως, βλέπω αρκετές ταινίες στο βίντεο.

Π.Κ.: Γιατί ο μόνος υπουργός που δεν αλλάξατε ήταν η Μελίνα; 

Α.Π.: Η Μελίνα είναι ένα σύμβολο στον πολιτιστικό τομέα, παγκόσμια. Επομένως, θα ήταν παράλογο να μην ήταν υπουργός Πολιτισμού. Είναι ο καλύτερος τρόπος για να εκφράσω, εγώ τουλάχιστον, την ελπίδα μου για την προώθηση των πολιτιστικών θεμάτων στη χώρα που γέννησε τον πολιτισμό.

Π.Κ.: Ποιος πολιτικός ηγέτης σας έχει εντυπωσιάσει πιο πολύ;

Α.Π.: Ο Πάλμε. Δεν έχω γνωρίσει ακόμη τον Γκορμπατσώφ για να έχω μια πιο συνολική εικόνα. Θα έλεγα, όμως, ανεπιφύλακτα τον Όλαφ Πάλμε, όχι μόνο σαν πολιτικό, αλλά και σαν άνθρωπο. Θα μπορούσα, όμως, να πω επίσης, τον Φρανσουά Μιτεράν και τον αξέχαστο Ρόμπερτ Κένεντυ.

Π.Κ.: Μετά το Χέρφιλντ, κάνατε ορισμένες αναθεωρήσεις στη ζωή σας;

Α.Π.: Καταρχήν, εξοικειώθηκα με την ιδέα της ζωής και του θανάτου. Γίνεται κανείς πιο γλυκός. Τα συναισθήματα οργής, εχθρότητας, αντιπαλότητας, αμβλύνονται πάρα πολύ, αλλάζει η οπτική γωνία, το πρίσμα μέσα από το οποίο βλέπεις τη ζωή. Έγινα και πιο κοινωνικός, παίζει, άλλωστε, μεγάλο ρόλο στην αντιμετώπιση του προβλήματος της εγχείρισης. Βοήθησε και η Δημήτρα σ’ αυτό. Αναζητώ πια ιδιωτικό χώρο πέρα από την πολιτική. Έπαψα να ζω μια εντελώς κλειστή ζωή, όπως πριν.

Π.Κ.: Έχετε φίλους; Μερικοί λένε ότι είστε άφιλος.

Α.Π.: Όχι, εγώ έχω φίλους και μάλιστα, καμιά φορά, ανθρώπους που ούτε οι ίδιοι δεν το ξέρουν. Αγαπώ τους φίλους μου, παρότι μερικοί μ’ έχουν πικράνει.

Π.Κ.: Φοβάστε την τεχνολογία, τα κομπιούτερ;

Α.Π.: Είμαι από τους πιο εξοικειωμένους ανθρώπους της γενιάς μου με τις νέες τεχνολογίες. Χρησιμοποιώ κομπιούτερ. Όμως, οφείλω να ομολόγησω ότι φοβούμαι ορισμένες όψεις της τεχνολογίας. Το γεγονός ότι μπορείς να ζήσεις με τον κομπιούτερ και να έχεις χρησιμότατες πληροφορίες και εμπειρίες σημαίνει και πάλι κάποια αλλοτρίωση, κάποια απόσταση από τον άνθρωπο. Υπάρχουν βέβαια τεχνολογίες, όπως η Βιοτεχνολογία, που δεν δημιουργούν προβλήματα, γι’ αυτό και τις υποστηρίζω ένθερμα. Όμως, μιλάμε κυρίως για την Πληροφορική, που δεν μπορούμε παρά να την ακολουθήσουμε. Επίσης είμαι σκεπτικός, αν όχι αρνητικός, στις επεμβάσεις που γίνονται στο χώρο της Γενετικής.

Π.Κ.: Έχετε κάποιο όνειρο για την επόμενη τετραετία;

Α.Π.: Ναι, και αυτή τη φορά είναι οι πόλεις που πρέπει να έχουν την προτεραιότητα. Δεν είναι πόλη πια η Αθήνα, αλλά καταστρέφονται και άλλες πόλεις. Πολλές είναι απεχθείς. Είναι καταστροφική αυτή η άναρχη και με μόνο κερδοσκοπικά κριτήρια ανάπτυξη που έγινε. Το μεγάλο κακό έγινε στη δεκαετία του ’50 και του ’60. Οι τότε οικιστικοί νόμοι ή, μάλλον, η ανυπαρξία τους ήταν ίσως το μεγαλύτερο έγκλημα των τότε κυβερνήσεων. Ας κοιτάξουμε την Αθήνα. Αυτή την ανοχύρωτη τσιμεντούπολη. Υπάρχουν ευθύνες για την απάνθρωπη όψη της. Η μεγαλύτερη αντίθεσή μας με τις εποχές της Δεξιάς δεν πρέπει να είναι πολιτική, αλλά αισθητική και οικολογική.

Π.Κ.: Εσείς, όμως, νομιμοποιήσατε τα αυθαίρετα ενώπιον των εκλογών. Αυτά δεν καταστρέφουν το περιβάλλον;

Α.Π.: Και αυτά υποβαθμίζουν το περιβάλλον, αλλά λύση είναι μόνο η πρόληψη, το Σχέδιο. Υπάρχει κάτι πολύ σκληρό, όταν κάποιος χτίσει κάτι (και ο κάποιος μπορεί να μην είναι πλούσιος) και το κράτος το καταστρέψει. Έχει μια σκληράδα που μπορεί να περιέχει και την αδικία. Νομίζω ότι η αυστηρή πρόληψη πρέπει να πάρει τη θέση της κατεδάφισης και είναι δυνατή. Θα κοστίσει η αστυνόμευση, αλλά εδώ πρέπει να αλλάξει η Αθήνα ριζικά, να γίνει ανθρώπινη πόλη.

Π.Κ.: Γίνεται αυτό χωρίς κατεδάφιση; 

Α.Π.: Θα χρειαστεί να γίνει μερική κατεδάφιση, αλλιώς είναι αδύνατον να γίνει. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες προσφέρουν την ευκαιρία.

Π.Κ.: Πιστεύετε ότι μπορεί να υπάρξει συνεργασία κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες με τον κ. Μητσοτάκη;

Α.Π.: Η συνεργασία με τη Δεξιά δεν είναι επιθυμητή, δεν είναι εφικτή. Υπάρχει μια διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στις προοδευτικές και τις συντηρητικές δυνάμεις. Η ελληνική Δεξιά δεν είναι μια παράταξη με πολιτικό λόγο, με ποιότητα, με τάση πραγματικά δημιουργική. Η συνεργασία με τον κ. Μητσοτάκη και με τη Ν.Δ. στη σημερινή της μορφή που δεν έχει καν πολιτικό πρόγραμμα, αλλά μόνο στόχο το πισωγύρισμα, το μαρασμό και το ρεβανσισμό, αυτό είναι κάτι που δεν πρόκειται να συμβεί.

Π.Κ.: Με το Συνασπισμό;

Α.Π.: Η δυσκολία που έχω να απαντήσω είναι η περίεργη στάση που έχουν κρατήσει. Ότι και με το διάβολο θα συνεργαστούν, αλλά όχι με το ΠΑΣΟΚ. Δε νομίζω ότι θα έχω εγώ το δίλημμα και γι’ αυτό δε θέλω να απαντήσω στην ερώτηση. Έχω απευθύνει ανοιχτή πρόταση διαλόγου. Αυτή είναι η στάση μου απέναντί τους. Νομίζω, έχουν πάρει στραβό δρόμο. Η Αριστερά έπρεπε να παίξει ένα ρόλο δημιουργικό. Παρά τον παραδοσιακό της χαρακτήρα, θα έπρεπε να προσαρμοστεί στα αιτήματα της εποχής. Δεν το μπόρεσε. Είναι κρίμα που καταφεύγει στην άρνηση και στο δογματισμό. Είναι κρίμα που δεν έχουν αντιληφθεί το νόημα της περεστρόικα και την προοπτική της ευρωπαϊκής σύγχρονης Αριστεράς.

Π.Κ.: Θα ήθελα κ. Πρωθυπουργέ, να μου προσδιορίσετε ποια είναι η σχέση σας η σας με την «Αυριανή», που πολλοί τη θεωρούν την επίσημη εφημερίδα του ΠΑΣΟΚ.

Α.Π.: Δεν έχω ταύτιση ή δέσμευση με καμιά εφημερίδα. Εκτιμώ τις εφημερίδες που κινούνται με συνέπεια στον ιδεολογικό χώρο που ανήκουν, χωρίς να προσβάλλουν τις ανθρώπινες αξίες. Μια και με ρωτάτε για την «Αυριανή», θα έλεγα ότι έχει τα δικά της πολιτικά και αισθητικά κριτήρια και ένα δικό της ιδιαίτερο λόγο. Έχει μια αναμφισβήτητη αγωνιστική και αντιδεξιά τοποθέτηση. Έχει ένα μεγάλο κοινό που την πιστεύει σαν μια δυναμική έπαλξη στο χώρο του δημοκρατικού Τύπου. Έχει περισσότερη σημασία η κρίση του κοινού και των πολιτών από την κρίση του κυβερνήτη και της κυβέρνησης.

Π.Κ.: Πέρα από την «Αυριανή», υπάρχει και το πνεύμα της, ο λεγόμενος αυριανισμός. Τι έχετε να πείτε; 

Α.Π.: Μίλησα, για την «Αυριανή» με ευθύτητα. Θα με ενδιέφερε, γενικεύοντας τα πράγματα, και πέρα από τα όρια της κριτικής μιας οποιασδήποτε εφημερίδας να μιλήσω για το φαινόμενο του κιτρινισμού. Στις μέρες μας, ο κιτρινισμός δεν έχει πολιτικά όρια, δεν έχει ηθικές αναστολές και καθημερινά δημιουργεί μια νοσηρή ατμόσφαιρα. Το ανώτατο όριο του κιτρινισμού είναι ο εκχυδαϊσμός και η συστηματική συκοφαντία. Βεβαίως, ο κιτρινισμός και οι συνταγές του δεν αφορούν το σύνολο του ελληνικού Τύπου, αλλά μια μερίδα του. Αν ρίξει κανένας μια ματιά στο περίπτερο, είναι πολύ εύκολο να καταλάβει ποιες εφημερίδες και γιατί καλλιεργούν και υπηρετούν τον κιτρινισμό. Η αισθητική της πρώτης σελίδας και η ηθική των τίτλων είναι αρκετή.

Π.Κ.: Το AIDS είναι πλέον ένα σοβαρότατο πρόβλημα σε παγκόσμια κλίμακα. Εσείς είστε υπέρ μιας ενημερωτικής εκστρατείας που θα επισημαίνει ταυτόχρονα την ανάγκη προφύλαξης αλλά και τη χαρά του έρωτα (γαλλικού τύπου) ή ή μιας εκστρατείας με έμφαση στον κίνδυνο και το θάνατο των νέων από την ασθένεια του αιώνα (αγγλικού τύπου);

Α.Π.: Η μορφή της ενημερωτικής εκστρατείας είναι το πιο σημαντικό στοιχείο στην αντιμετώπιση του AIDS. Κι αυτό, γιατί δεν είναι μόνο ένας θανατηφόρος ιός, αλλά μπορεί να εξελιχθεί σε κοινωνική ασθένεια, αν ο τρόμος και ο πανικός περάσουν στους πολίτες. Η χαρά, η περιπέτεια και η εμπειρία του έρωτα πλουτίζει, ισορροπεί και ολοκληρώνει τους ανθρώπους. Δεν μπορούν ν’ αλλάξουν βίαια, τα συναισθήματα, οι ανάγκες και οι επιθυμίες των ανθρώπων.

Γι’ αυτό, δε συμφωνώ με την καμπάνια που φέρνει σε πρώτο πλάνο το θάνατο. Άλλωστε, η εκστρατεία της γαλλικής κυβέρνησης ήταν και αποτελεσματικότερη. Ο έρωτας είναι ένα βασικό στοιχείο ζωής για το νέο άνθρωπο, δεν μπορούμε να τον ευνουχήσουμε, να τον κλείσουμε σε γκέτο. Η ψύχραιμη ενημέρωση και η συνειδητή προφύλαξη απ’ τον ιό, είναι το μοναδικό μέσο αντιμετώπισης της ασθένειας του αιώνα.

Και κάτι ακόμη. Δεν μπορεί ν’ αποτελέσει το AIDS άλλη μία ευκαιρία για νέες ιδεοληψίες και αποκλεισμούς. Οι ομάδες υψηλού κινδύνου δεν μπορεί να εξοστρακίζονται από την κοινωνία. Από το AIDS κινδυνεύουν όλοι, αυτός ο ιός δεν έχει μάτια, δε διαλέγει φύλο, ηλικία ή τάξη. Ιδιαίτερη, όμως, σημασία πρέπει να δοθεί και στον κίνδυνο που προέρχεται απ’ τα ναρκωτικά. Δε συμφωνώ με τ’ άγονα ταξίδια των νέων, δεν τους ωφελούν σε τίποτα. Πάντα πρέπει να υπάρχει ο δρόμος του γυρισμού.

Π.Κ.: Υπάρχει ένα πολυσυζητημένο και επίκαιρο θέμα, που αν φορά τις ανθρώπινες σχέσεις και τη δική σας στάση. Αν θυμάμαι καλά, το ερώτημα αυτό δεν έχει απαντηθεί από εσάς.

Α.Π.: Είχα απαντήσει στο «Marie-Claire» ότι η ποιότητα της σχέσης μου με την κ. Λιάνη ήταν τέτοια που με ανάγκασε, να πα ραδιάσω ίσως τους παραδεδεγμένους ηθικούς κανόνες, χωρίς όμως να παραβιάσω τους άγραφους κανόνες που διέπουν τη ζωή όλων μας. Στο θέμα αυτό πίστεψα ότι χωρίς να εισάγω «καινά δαιμόνια» στη ζωή του τόπου, δεν έπρεπε να ακολουθήσω τη λογική των κατά συνθήκη ψευδών.

Ένα σημαντικό κεφάλαιο της ζωής μου είχε κλείσει οριστικά και αμετάκλητα και ένα νέο είχε ανατείλει. Η δοκιμασία του Χέρφιλντ και η στάση της συντρόφου μου, σφράγισαν μια μεγάλη αμοιβαία αγάπη και με οδήγησαν να πράξω αυτό που η συνείδηση και η καρδιά μου επέβαλλε.

Π.Κ.: Πιστεύετε ότι θα κερδίσετε τις εκλογές; Ας υποθέσουμε ότι αυτό δεν θα γίνει, θα παραμείνετε στην ενεργό πολιτική;

Α.Π.: Ο Ανδρέας Παπανδρέου θα είναι και πάλι εδώ. Δεν ανήκω στις κατηγορίες των πολιτικών που δραπετεύουν μπροστά στις δυσκολίες και στα εμπόδια. Όπως ένα ιστιοφόρο τραβάει μπροστά, χρησιμοποιώντας τον αντίθετο αέρα, έτσι και εγώ, πιάνομαι από τα εμπόδια για να φτάσω σιγά-σιγά στο σκοπό μου. Όμως, το ΠΑΣΟΚ θα κερδίσει τις εκλογές. Συνδυάζω αυτή τη νίκη με τη Νέα Πορεία.

Τεύχος 26, Μάιος 1989

Διαβάστε περισσότερα άρθρα απο το αρχείο του ΚΛΙΚ πατώντας ΕΔΩ.