Εκφοβισμός και βία, μπράβοι και μαφία

Κοιτάζω πίσω μου. Φοβάμαι. Σε λίγο, αρχίζω να γράφω για κοντόκανες και ραμπίνες, μπράουνινγκ, σιδερογροθιές, μπάτσους και προστάτες. Ειδικά γι’ αυτούς. Γυρνάω στα μπαρ της πόλης. Κολωνάκι, Σύνταγμα, Κάραβελ, Παγκράτι, Καλαμάκι, Γλυφάδα, Κηφισιά. Τους βλέπω. Ανδρες των ειδικών δυνάμεων, πορτιέρηδες. ΜΑΤάκηδες με το υπηρεσιακό 38άρι κάτω απ’ τη μασχάλη. Γελάω με τη φιγούρα του υπουργού Δημόσιας Τάξης, στο δελτίο των 9. Ιδιοκτήτρια παμπ στα βόρεια. Ο διοικητής του τμήματος έστελνε για μια Εβδομάδα συνέχεια τα όργανά του. Με πολιτικά. Λίμπα το μαγαζί. Του παραπονέθηκε. Θέλω δέκα το βράδι. Στην αρχή αρνήθηκε, υπέκυψε το ίδιο βράδι. Έκανα το ρεπορτάζ την εποχή που οι τύποι έκλειναν τις δουλειές. Μοιρασμένη τράπουλα τα μαγαζιά. Καθαροί λογαριασμοί, που εγγυώνται πόδια χωρίς κουμπότρυπες. Οι νονοί στα χάι κλαμπ δεν ξεπερνούν τα δάχτυλα του ενός χεριού. Δεν μπλέκονται με ψιλοπράγματα. Αυτά τ’ αφήνουν στα τσιράκια. Οι αρχηγοί είναι δημοφιλείς. Ακριβά αυτοκίνητα, ωραίες γκόμενες που καυλώνουν με την ιδέα του σκληρού. Και πάνω απ’ όλα, ο νόμος της σιωπής. Ομερτά.

Νύχτα στην ξύλινη

– Πέρσι τον Οκτώβριο, στην «Αυτοκίνηση» ένα τζάνκι έριξε τρεις σφαίρες στο πόδια του φίλου. Το πιστόλι του αλλουνού είχε μπλοκάρει. Στον τόπο έσκασε μύτη ο αττικάρχης. Ο δράστης δεν συνεληφθη ποτέ. Κανείς, βέβαια, δεν τον κατήγγειλε στους μπάτσους. Αυτοί οι λογαριασμοί ξεκαθαρίζου με αντρίκια Φέης του Φέης. Το περιστατικό είχε συνέχεια. Λίγους μήνες μετά, καμιά εικοσαριά τύποι με πολυβόλα και χειροβομβίδες, κάνουν ντου σε ντίσκο στο Πασαλιμάνι. Ήταν Σάββατο. Οι πορτιέρηδες θα θυμούνται για πάντα εκείνο το βράδι. Μετά την επιδρομή, δεν είχε μείνει τίποτε όρθιο. Στην παρέα, ήταν και κολλητοι του Ρωχάμη.

– Τα πράγματα έχουν αγριέψει τα τρία τελευταία χρόνια. Παίζονται χοντρά φράγκα. Ένας ιδιοκτήτης φτάνει να πληρώνει και τριάντα χιλιάδες τη βραδιά για προστασία. Άσε που αναγκάζεται να κόβει μηνιαίο μισθό και σε κάποιους από τους μπάτσους που την πέφτουνε. Εννοείται ότι πίνουν τζάμπα στο μαγαζί, ενώ οι αστυνομικοί απαιτούν να έχουν και γυναικεία συντροφιά.

Κάποτε στην Αμερική

Γνώρισα ιδιοκτήτες που έλεγαν με περηφάνεια το όνομα του προστάτη. Ιδιαίτερα, όταν αναφέρονταν στα δυο πιο γνωστά ονόματα της Αθήνας. Ευγενικοί τρόποι, άψογο ντύσιμο, γυμνασμένα κορμιά και βλέμμα που καρφώνει. Σήμα κατατεθέν των δύο. Έχουν μοιράσει τα πόστα και δεν τους αρέσει να χώνονται άλλοι στη μύτη τους. Ένας που το τόλμησε, πονάει ακόμη στους αστραγάλους από τις σφαίρες που δέχτηκε σε καφετέρια της Κηφισιάς. Χωρίς λογια. Ανάμεσα στους μπράβους τους, φιγουράρουν παλιοί πιστολάδες, θαμώνες της Τρούμπας και κάποιοι γνώστες ενός συγκεκριμένου σπορ. Πέρσι πήγε να σηκώσει κεφάλι μια ακόμα παρέα, με πρωταγωνιστές ακροδεξιά στοιχεία γνωστά για τη δράση τους σε εκδηλώσεις «εθνικών» επετείων. Ένα ραντεβού στο Σύνταγμα έπεισε τους νεοφερμένους να διοχετεύσουν αλλου την ενεργητικότητα τους. Οι παλιοί πήγαν στη συναντηση οπλισμένοι σαν αστακοί. Οι «άκρες» τους στις κρατικές δυνάμεις ασφαλείας, τους δίνουν τη δυνατότητα να προμηθεύονται με μεγάλη ευκολία 22άρια και 38άρια. Οι Αρχές φροντίζουν για τα πυρομαχικά. Πρόσφατα παράδειγμα, η μυστηριώδης εξαφάνιση 11.500 σφαιρών από το Τελωνείο Κερατσινίου. Οι τύποι δεν χρησιμοποιούν 45άρια, εξαιτίας της 17 Νοέμβρη. Αποφεύγουν οποιαδήποτε ενέργεια που θα μπορούσε να προκαλέσει αδικαιολόγητες υποψίες.

Η Μεγάλη των Μπάτσων Σχολη

– Πριν δυο χρόνια, σε παραλιακή ντίσκο, κάποιος πυροβόλησε και σκότωσε έναν πελάτη. Ο τύπος δεν κάθισε ούτε μισή ώρα στη στενή. Είναι πρεζάκι και καρφί της Ασφάλειας. Οι μπάτσοι είναι παντού ίδιοι. Εκεί που κάνουν θραύση, είναι τα νησια το καλοκαίρι. Οι περισσότεροι διοικητές πίνουν και δεν πληρώνουν φράγκο, απειλώντας τον ιδιοκτήτη με λουκέτο. Η προστασία δεν περιορίζεται στο… δακτύλιο. Το κύκλωμα δούλεψε πολύ καλά φέτος σε κάποια μπαρ της Μυκόνου. Του χρόνου, όλο το νησί θα λειτουργεί με τους «νόμους» της Αθήνας. Οι συνομιλητές μου δεν κρύβουν την ικανοποίησή τους για την άνοδο του κατά κεφαλήν εισοδήματός τους. Δείχνουν να το γλεντάνε το πράγμα.

Της Δικαιοσύνης.

– Μερικοί απ’ τα παιδιά είναι γιοι δικαστικών. Ξέρεις πολλούς μπαμπάδες να χώνουν στη στενή τα βλαστάρια τους; Πάντως, όλοι κάνουμε τη «δουλειά» από ανάγκη. Βάζουμε το κεφάλι μας στην κόψη του ξυραφιού για μπάζα που δεν συγκρίνεται μ’ αυτή του Κοσκωτά και των άλλων απατεώνων, που τα πιάσανε με τις ευλογίες του μπουρδελοκράτους που ζούμε.

Πειθώ.

Οι απαγωγές είναι συνηθισμένο φαινόμενο στη «δουλειά». Ένα πιστόλι στον κρόταφο και μια νυχτερινή βόλτα στο Σχιστό ή στην Πάρνηθα με το κατάλληλο απεριτίφ, είναι η πλέον δημοκρατική διαδικασία προσηλυτισμού των αιρετικών. Όσοι ξεχνάνε τις υποχρεώσεις τους, βρίσκονται με μερικές σφαίρες φιλοδώρημα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, σύμφωνα με τα «παιδιά», ο κ. Ψωμιάδης που πυροβολήθηκε στην «Αίγλη», από γνωστούς άγνωστους. Η μόνη περιοχή της πόλης που είναι έξω από την ακτίνα δράσης των νεοφερμένων προστατών είναι η Τρούμπα. Εδώ, κάνουν κουμάντο ακόμη οι παλιοί χασικλήδες, που δε σηκώνουν μύγα στο σπαθί τους. Οι νονοί σπάνια πλακώνονται για γκομενοδουλειές. Εκτός αν κάποιος αφόρητα ηλίθιος πειράξει τη γκόμενα που συνοδεύουν. Υπερασπίζονται τους ανθρώπους τους και φροντίζουν πάντα να τους διευκολύνουν οικονομικά. Αυτή τη στιγμή, όλα σχεδόν τα γνωστά κλαμπ προστατεύονται. Οι νονοί φροντίζουν να επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους και στις συνοικίες. Στρατολογούν άνετα τους ανθρώπους τους ανάμεσα στους πολλούς νεαρούς που κοιμούνται και ξυπνάνε με το όνειρο του αρχινονού στο κεφάλι τους. – Ξέρεις πόσοι τέτοιοι είναι έτοιμοι να δείρουν μόνο και μόνο για να εντυπωσιαστεί ο τσιφ και να τους βάλει στο κόλπο; Οι καλύτεροι τα καταφέρνουν και ανεβαίνουν σιγά-σιγά στα μάτια των άλλων. Χρειάζεται, όμως, και μυαλό. Έτσι φτάνεις στην κορυφή. Δεν αρκούν τα μπράτσα και τα πιστόλια.

Ώρα δύο, στην Ποσειδώνος.

Το μαγαζί είναι τίγκα και προστατεύεται. Εφτά Πειραιώτες δοκιμάζουν την τύχη τους. Σκάνε μύτη αποφασισμένοι να το κάνουν καλοκαιρινό. Ο αρχηγός τους, με διαστάσεις ντουλάπας, μπαίνει πρώτος στο μπαρ. Τον ακολουθούν και οι υπόλοιποι. Η ατμόσφαιρα μυρίζει μπαρούτι. Οι τύποι πειράζουν δυο κορίτσια του μαγαζιού. Ένας κοντός γεροδεμένος μελαχρινός κάνει την εμφάνισή του. Την πέφτει δίπλα στον αρχηγό. Οι θαμώνες σχολιάζουν ειρωνικά. Μερικοί απομακρύνονται βιαστικά. Ξεχνούν να πληρώσουν. Ο κοντός ζητάει από τον ντουλάπα να τον ακολουθήσει. Βγαίνουν έξω. Ο κοντός κάνει μια στροφή γύρω από τον εαυτό του. Λίγο πριν την ολοκληρώσει, εκσφενδονίζει τη σιδερογροθιά του στο πρόσωπο του ντουλάπα. Αίματα αναβλύζουν από τη σπασμένη μύτη του Πειραιώτη. Σε κλάσματα δευτερολέπτου, οι κολλητοί έγιναν καπνός. Ο κοντός δικαιολόγησε εκείνο το βράδι το μισθό του. Φυσικά, η αστυνομία δεν έχει φτάσει ακόμη.

Στη Γλυφάδα.

Ο πορτιέρης ανοίγει στους τελευταίους πελάτες. Στο δρόμο, δεν έχει κίνηση. Βλέπει ένα παλιό γνωστό να κατευθύνεται προς το μέρος του. – Ε, Νικόλα, πώς βρέθηκες εδώ; Εκείνος, αντί να του απαντήσει, τον πλακώνει στις μπουνιές. Πέφτει κάτω αιμόφυρτος. Το μαγαζί έχει ήδη πέσει στα χέρια του νονού. Χωρίς αντίσταση. Όπως ακριβώς ο πορτιέρης του.

Σύνταγμα.

Ο τύπος κάνει φέης κοντρόλ στο κλαμπ της στοάς. Από τα αγαπημένα στέκια της νεολαίας. Υπηρετεί στην ειδική αντιτρομοκρατική μονάδα των ΜΕΑ. Ένας Θεός ξέρει πού αλλού. Λίγα χιλιόμετρα πιο κει, πίσω από τον Παναθηναϊκό, ένας ακόμη συνάδελφός του κάνει την ίδια ακριβώς δουλειά. Ζητάω μια βότκα σπράιτ. Πληρώνω. Τους ατσίδες με τα μπλε. Οι κλέφτες και οι αστυνόμοι έχουν γίνει ένα στο κεφάλι μου. Φταίει η βότκα, σκέφτομαι. Το σύστημα φταίει. Η ΑΤΑ. Η ανεργία. Οι διαχωριστικές γραμμές. Τρελαίνομαι. Ο λογαριασμός μου στη Ζυρίχη. Αριθμός 657894. Ο τύπος περνάει δύο φορές το χρόνο από τη σχολή ανορθόδοξου πολέμου. Ο άλλος, 45άρης, πιστολάς και πρεζάκι. Στα βόρεια, τους ξέρουν σαν κάλπικες δεκάρες. Ο ψηλός και ο χοντρός. Οι εφημερίδες γράφουν για ξεκαθάρισμα λογαριασμών του υποκόσμου. Νίκος Κοεμτζής. Η ίδια ιστορία. Φόνος στο Σύνταγμα. Έξω από το μπαρ. Ο τύπος είναι γνωστός. Ανάμεσά μας.

Παραγγελιά.

Τα μπουζουκομάγαζα είναι άλλη ιστορία. Γκέτο. Χρόνια τώρα, οι ίδιοι νταβάδες. Ο χώρος τους είναι για μας ιερός. Δεν μπλεκόμαστε στα πόδια τους. Αυτοί συνεχίζουν τη δική τους παράδοση. Τα κυριλέ μέρη είναι αυτά που έχουν ψωμί. Εκεί που διασκεδάζει η σημερινή γενιά των νέων.

Ο νόμος

Έξω από το μπαρ, τα «παιδιά» συζητούν για τις δυσκολίες της δουλειάς. Σκέφτονται ότι σήμερα δεν έχουν δείρει κανέναν και τους πιάνει λόξυγγας. Η ώρα κοντεύει τέσσερις. Ένα περιπολικό κάνει την εμφάνισή του. – Μπορείτε να μου πείτε γιατί δεν κλείσατε ακόμη; – Άσε μας ήσυχους, ρε άνθρωπέ μου… του πετάει κάποιος από την παρέα. Ο νόμος κοκκινίζει από θυμό. – Πώς μου μιλάτε έτσι κύριε; Διαμαρτύρεται. – Πάρε το περιπολικό και βάλτο στον κώλο σου… είναι η τελευταία ατάκα του τύπου. Ο αστυνομικός τα χάνει. Κάνει να βγει έξω. Στο τέλος, αλλάζει γνώμη και γίνεται καπνός. Τα «παιδιά» ξεκαρδίζονται.

Το Κεντρί

Είναι πολύ δύσκολο να μπει κάποιος νέος στην πιάτσα. Η αγορά είναι μικρή. Να, από τώρα έχουν κλείσει οι δουλειές για το χειμώνα. Ξέρουμε, ανά πάσα στιγμή, πού πρόκειται ν’ ανοίξει ένα μπαρ και στέλνουμε τους ανθρώπους μας. Πριν από μας, οι μπάτσοι έχουν συγκεντρώσει εξονυχιστικές λεπτομέρειες για τους ιδιοκτήτες. Εκεί πάνω, αρχίζουν οι χοντροί εκβιασμοί. Μπορεί να θελήσουν απλά να τα πάρουν, όπως και εμείς. Μπορεί να βάλουν τους ανθρώπους τους να δουλέψουν ή ν’ αρχίσουν να πουλάνε «ζα». Συνήθως, τα κάνουν και τα τρία. Κατά τη γνώμη μου, η αστυνομία ελέγχει όλο το παιχνίδι. Παίζονται χοντρά συμφέροντα και πολύ βρώμικα παιχνίδια. Οι ευθύνες, σε περίπτωση που γίνει κάποια έρευνα, θα φτάσουν πολύ ψηλά. Γι’ αυτό δεν κουνιέται φύλλο. Όλοι έχουν λερωμένη τη φωλιά τους. Βλέπεις, για παράδειγμα, τελευταία έχουν ανοίξει κάποια μαγαζιά, στα οποία η προηγούμενη κυβέρνηση είχε φορέσει λουκέτο. Και το αντίθετο. Όσοι ξέρουν στοιχειωδώς τη νύχτα, καταλαβαίνουν τι εννοώ. Υπάρχουν άνθρωποι στην αστυνομία που, όχι μόνο μας προμηθεύουν με όπλα, αλλά αναλαμβάνουν και να τα συντηρούν.

Η νύχτα.

– Φίλε, η νύχτα έχει τους δικούς της κανόνες. Τη νύχτα, δεν υπάρχει κυβέρνηση και αντιπολίτευση. Το παιχνίδι είναι στα χέρια μας, έστω για λίγες ώρες. Από τη στιγμή που αποφασίζεις να βγεις, θα μας βρίσκεις μπροστά σου. Αλίμονο σ’ όποιον μας υποτιμήσει. Εγώ μπήκα στο κόλπο μόνο για τα φράγκα. Μετά, άρχισε να με γοητεύει η εξουσία. Δεν είμαι κομπλεξικός, αλλά αισθάνομαι ικανοποίηση όταν κάποιοι με σέβονται ή με φοβούνται, ανάλογα. Βρίσκομαι συνεχώς σε υπερένταση, έτοιμος για το καθετί. Έχω μάθει να κόβω τους ανθρώπους με μια ματιά. Δύσκολα πέφτω έξω. Έχω βγάλει από μέσα μου το φόβο. Είμαι έτοιμος για το χειρότερο. Εμπιστεύομαι τους άλλους, όσο και τον εαυτό μου. Σχεδόν καθόλου. – Μου δείχνει μια κομμένη καραμπίνα, κρυμμένη στο κάθισμα του συνοδηγού. Μια μπερέτα, ανάμεσα στις κασέτες, μπροστά στο δεξί ντουλαπάκι. Την αγγίζω εντελώς αμήχανα. Γελάει όταν μου λέει, φαντάζεσαι να είχα πυροβολήσει κάποιον ποιν λίγο και να ‘βρισκαν τ’ αποτυπωματά σου; Δεν γέλασα. Σκύβει και βγάζει από τη θήκη της πόρτας ένα ξύλινο γκλομπ, δώρο ενός κολλητού απ’ το Σώμα. Δεν είδες ακόμη ούτε τα μισά, μου λέει, καθώς μετράει τις σφαίρες. Αν πέσεις σε μπλόκο, τι θα κάνεις; τον ρώτησα. Αν είναι της αστυνομίας, δεν τρέχει κάστανο. Σε άλλη περίπτωση, θα βάλω τα παιχνίδια μου να δουλεύουν.

Η ζωή είναι μικρή.

Ζήτησα να μου κλείσει ένα ραντεβού με το μεγάλο αφεντικό. Μου εξήγησε ότι ο δικός του δεν έχει ανάγκη από τέτοιου είδους προβολή. Προς το παρόν, τουλάχιστον. Δεν επέμεινα.

Υ.Γ. Το ρεπορτάζ είναι αφιερωμένο σε όλους τους πορτιέρηδες του Σίτυ μπουμ-μπουμ…

Κείμενο: Βασίλης Μπόνιος

Τεύχος 31, Οκτώβριος 1989

*Το άρθρο αναδημοσιεύεται διατηρώντας την αρχική μορφή.