Καμία θλίψη, μόνο αγάπη για τη σκηνοθέτρια Μαρζάν Σατραπί
Η απώλεια της δημιουργού και η διάχυτη συγκίνηση που εκφράστηκε μέσω των social media είναι ενδεικτική της επίδρασης που κατάφερε το έργο της Ιρανής.
Ένας δημιουργός στη διάρκεια της όποιας καριέρας του -τι άχαρη λέξη- μπορεί να αποσπάσει κάθε είδους δαφνών, διακρίσεων βραβείων. Τίποτα, ωστόσο, δνε συγκρίνεται με την ύψιστη απόδειξη της επίδρασής του: αυτή της αγάπης από το κοινό. Δεν χρειαζόταν η είδηση της απώλειας της Μαρζάν Σατραπί για να διαπιστωθεί το εύρος της απήχησης της γαλλικής καταγωγής Ιρανής, όμως, η πλημμύρα αγάπης που τη διαδέχτηκε στα social media είναι αφοπλιστική, όσο και ενδεικτική για την αποφόρτιση που απαιτείται, ενίοτε, ύστερα από ένα τέτοιο γεγονός.
Grief porn ή ένας ελάχιστος αποχαιρετισμός;
Τον Ιανουάριο του 2025, ο θάνατος του σκηνοθέτη Ντέιβιντ Λιντς μετατράπηκε σε μια αποθέωση του έργου του και των νέων προοπτικών που έφτιαξε στις συνειδήσεις των θεατών του. Έτσι έμαθαν οι περισσότεροι το δυσάρεστο γεγονός, όχι διαβάζοντάς το ως τίτλο σε κάποιο σάιτ. Πόσο αντιφατικό, επίσης, το ότι την ίδια στιγμή που «αποχαιρετάς» έναν άνθρωπο που δεν γνώρισες ποτέ, τον τιμάς αναπαράγοντας ακριβώς αυτά που τον κάνουν αθάνατο. Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει τις τελευταίες ώρες στο ελληνικό ίντερνετ με τη Σατραπί. Για τη millennial φούσκα μου, η συγγραφέας graphic novel και σκηνοθέτρια υπήρξε τομή στις ζωές πολλών, αφού χάρη στις αφηγήσεις της υπήρξε ταυτόχρονα αφυπνιστική και ξεσηκωτική. Το γεγονός, βέβαια, πως πολλές κοινοποιήσεις συνοδεύονταν από το λόγο που οι συγγενείς προέβαλαν ως αιτία του τέλους της, δηλαδή την ισοπεδωτική θλίψη που γνώρισε μετά το χαμό του επί δεκαετίες συντρόφου της Ματίας Ρίπα, αν και αγαθών προθέσεων, φλερτάρει έντονα με τον ευκαιριακό συναισθηματισμό. Παρόλο που, ομολογουμένως, μόνο η ανάγνωση της ανακοίνωσης είναι ικανή να σε διαλύσει.
Μια ηρωίδα χωρίς αντίστοιχο
Η Σατραπί έγινε ευρέως γνωστή μέσω του graphic novel «Persepolis» που μετέπειτα διασκευάστηκε ως πολυβραβευμένο animation (2007) το οποίο έφτασε μέχρι τα Όσκαρ. Ο συνδυασμός ευρηματικής αισθητικής, ενδυναμωτικής εξέγερσης μα κυρίως, πεισματικής υπεράσπισης του δικαιώματος να είσαι ο εαυτός σου, ήταν τα στοιχεία που μετέτρεψαν την ίδια σε ηρωικό πρόσωπο στα μάτια πολλών νέων, τότε, μεταξύ των οποίων και του υπογράφοντος. Δεν είχε σημασία από πού κατάγεσαι και από τι εμπνέεσαι, αρκεί να έχεις βρει αυτό που σε κάνει ξεχωριστό. Όσοι θέλουν να σε αλλάξουν μπορούν να πάνε στο βρόντο. Υπο αυτήν την έννοια, δεν είναι τυχαίο πως εδώ και σχεδόν είκοσι χρόνια το «Persepolis» συνεχίζει συχνά – πυκνά να διαδίδεται στα κοινωνικά δίκτυα. Η διαχρονικότητά του είναι αδιαπραγμάτευτη.
Εάν λοιπόν το animation έγινε παράδειγμα προς μίμηση, απεικονίζοντας τις προσωπικές επαναστάσεις ως μονόδρομο για την αυτογνωσία, το λυρικό «Κοτόπουλο με Δαμάσκηνα» (2011) που το διαδέχτηκε, πάντα σε σύμπραξη με το σταθερό συνεργάτη της Βενσάν Παρονό, αποτέλεσε μαγευτική απεικόνιση μιας ζωής όπου η απελπισία ανατρέπεται από την ομορφιά. Υπερηχητικά ρομαντικό και αβίαστα όμορφο, το φιλμ αποδείχθηκε η τελευταία σπουδαία κινηματογραφική στιγμή της. Χωρίς αυτό, βέβαια, να έχει καμία απολύτως σημασία.
Εξάλλου, όπως έχει πει και η ίδια: «Δεν πιστεύω πως αυτό που κάνω είναι επιβλητικό ή τεράστιο. Αλλά έχω μια φωνή, ένα πρόσωπο και θα κάνω αυτό που πρέπει αν κάνω». Αν μη τι άλλο, με την πολυετή αντικομφορμιστική πολιτική δράση της, αγνοώντας το προσωπικό ρίσκο και κόστος, τήρησε τα λόγια της με το παραπάνω.
