Η Πόλη Unplugged: Ένας συγκινητικός Κραουνάκης και ό, τι άλλο έγινε στο Queer Con
Δύο μέρες στην Ελληνοαμερικανική Ένωση με μουσική, σινεμά, εικαστικά, drag, βιβλία, queer ιστορία και έναν Σταμάτη Κραουνάκη που μίλησε για τραγούδια τα οποία δεν ήταν εύκολο να κυκλοφορήσουν τότε αλλά σήμερα αποτελούν κομμάτι μιας ολόκληρης πολιτισμικής μνήμης
Περιεχόμενα
Το τρίτο Queer Con που πραγματοποιήθηκε φέτος από τις 18 ως τις 20 Σεπτέμβρη στην Ελληνοαμερικανική Ένωση ήταν αφιερωμένο στη μουσική, αλλά η μουσική λειτουργούσε περισσότερο σαν καλώδιο που συνέδεε όλα τα υπόλοιπα.
Στην κεντρική έκθεση «From The Closet, to the Stars» περνούσες από μια οπτικοακουστική ιστορία που έφερνε μαζί τραγούδια, στίχους και πρόσωπα της εγχώριας και διεθνούς queer κουλτούρας.
Από τον Μάικλ Τζάκσον μέχρι την Μπίλι Έλις, κι από τον Γιώργο Μαρίνο μέχρι την Δέσποινα Βανδή, την Καίτη Γαρμπή και την Άννα Βίσση, οι καλλιτέχνες της μουσικής σκηνής που με κάποιον τρόπο συνδέθηκαν, στήριξαν, αγκάλιασαν, φώτισαν το queer, ήταν όλοι εκεί, παραταγμένοι στον τοίχο, σαν μια αλυσίδα χωρίς αρχή και χωρίς τέλος.
Στον δεύτερο όροφο είχε στηθεί η έκθεση «Promenades» του Kanellos COB, του φετινού τιμώμενου καλλιτέχνη, με τα σώματα, τον ερωτισμό και τις queer αναφορές του να λειτουργούν σαν ένας διαφορετικός διάδρομος μέσα στο φεστιβάλ.
Τα έργα του κινούνται σε έναν κόσμο όπου το σώμα, η επιθυμία και η queer ταυτότητα συναντούν το χιούμορ, την υπερβολή και την ποπ αισθητική.
Από το Queer Con δεν θα μπορούσε να λείπει και ένα πολύχρωμο Artists Alley με εικονογράφους, comic artists και ανεξάρτητους δημιουργούς, για να φύγεις με κάτι μικρό στην τσάντα σου.
Το τριήμερο ξεκίνησε από την Παρασκευή με το «Hedwig and the Angry Inch» και συζήτηση με τον Μίνω Θεοχάρη. Ακολούθησε ένα Σάββατο με Κραουνάκη, συζήτηση για τη λογοκρισία των videogames και την εξαφάνιση LGBTQI+ ταυτοτήτων, το «City of Lost Souls», συζητήσεις για την queer γλώσσα, παρουσιάσεις βιβλίων και comics, το project Reclaiming Voices για τις LGBTQI+ ιστορίες του Ολοκαυτώματος, ελληνικές ταινίες μικρού μήκους, συζήτηση για το genderfluid fashion των μουσικών icons, λογοτεχνικές συναντήσεις και, το βράδυ, drag cabaret αφιερωμένο στην Πάολα Ρεβενιώτη.
Η Κυριακή περιλάμβανε ακόμη αφιέρωμα στη σκληρή μουσική με queer δημιουργούς, συζητήσεις για την ελληνική queer δισκογραφία, animation, tango και catwalk workshops, lip sync masterclass, shibari, βιβλιοπαρουσίαση και, στο τέλος, stand-up comedy από το SNAP – Athens Queer Comedy Club.
Το queer του Σταμάτη
Ο Σταμάτης Κραουνάκης έφτασε στο θέατρο της Ελληνοαμερικανικής Ένωσης το μεσημέρι του Σαββάτου. Δίπλα του ο Γιώργος Σαμπατακάκης συντόνιζε την κουβέντα που ήταν μια αναδρομή στα τραγούδια του Σταμάτη από το 80 και 90, τραγούδια που έβαλαν στα ακούσματα του κοινού τις ιστορίες εκείνων που μέχρι τότε ζούσαν στο περιθώριο.
Ο Κραουνάκης είναι μια ασταμάτητη πηγή ιστοριών. Θυμήθηκε την Αλίκη Βουγιουκλάκη και τον Ανδρέα Βουτσινά, όταν εκείνος σκηνοθετούσε το «Γλυκό Πουλί της Νιότης». Ο Κραουνάκης είχε γράψει τη μουσική της παράστασης και βρέθηκε σε μια πρόβα όπου είδε την Αλίκη χωρίς μακιγιάζ, καθισμένη σε μια πολυθρόνα, να λέει έναν μονόλογο. Εκεί, όπως αφηγήθηκε, κατάλαβε πόσο σπουδαία ηθοποιός ήταν. Μετά όμως, όταν πήγε στην κανονική παράσταση, όλα είχαν αλλάξει, όλο το πράγμα είχε μετατραπεί σε αναψυκτήριο.
Η κουβέντα πήγε στα τραγούδια των δεκαετιών του ’80 και του ’90 και, μαζί τους, σε μια queer Αθήνα που προσπαθούσε να βρει τη θέση της στην κοινωνία. Ο Σαμπατακάκης είπε μια ιστορία από την επαρχία, μ’ ενα τρανς κορίτσι που βρισκόταν σε ένα μπουζουξίδικο και, όταν η ορχήστρα έπαιξε τραγούδι του Κραουνάκη, σηκώθηκε και άρχισε να το χορεύει. Σε ένα σημείο του τραγουδιού ο στίχος έλεγε «παρηγόρα με». Εκείνη, όμως, έχοντας μάθει να ακούει από τον κόσμο μόνο κατηγορίες, το τραγούδησε αλλιώς και είπε «κατηγόρα με».
Μια μικρή παραλλαγή ενός στίχου και ταυτόχρονα μια ολόκληρη ιστορία ζωής. Γιατί ένα τραγούδι δεν εξαφανίζει την πληγή, μπορεί όμως να της δώσει σχήμα και φωνή, να τη βάλει μέσα στον δημόσιο χώρο και να της επιτρέψει να απαντήσει σε εκείνον που την προκαλεί. Αυτό, ουσιαστικά, έκανε ο Κραουνάκης με πολλά από τα τραγούδια του.
Το 1982 έρχεται ο δίσκος ”Σαριμπιτάμ.. Θα πει τρελαίνομαι”, και μια συνεργασία με την Χριστιάνα. Αυτός ο δίσκος ήταν μια διαφορετική καταγραφή της πόλης. Ο ίδιος ο Κραουνάκης θυμήθηκε ένα μπαρ στην Πλάκα, το Δώδεκα, όπου συγκεντρωνόταν μεγάλο κομμάτι του γκέι κόσμου της Αθήνας. Εκεί, όπως είπε, τον παρότρυνε ο Γιάννης Σπανός να παίξει κάποια από τα τραγούδια του στο πιάνο. Ο ίδιος ο Σπανός, όταν ο Σταμάτης πήγε με τα τραγούδια του στον παραγωγό Γιώργο Μακράκη, του είπε ”Βγάλε τα τραγούδια του παιδιού”.
Ο Κραουνάκης στάθηκε ιδιαίτερα στο ρόλο του Γιώργου Μακράκη, λέγοντας ότι του οφείλουν τα πάντα. Γιατί δεν ήταν καθόλου αυτονόητο εκείνη την εποχή ότι μια εταιρεία θα έβγαζε τα τραγούδια δημιουργών, που όσο καλοί κι αν ήταν, στέκονται απέναντι από το κατεστημένο. Ο Μακράκης, όπως ανέφερε ο Σταμάτης, του έφερε σπίτι τη Βίκυ Μοσχολιού, με την οποία είχε μια από τις πιο σπουδαίες συνεργασίες του: ”Όταν τραγούδησε στο στούντιο το «Σε θέλω κι έχω κουραστεί», έκλαψα” θυμήθηκε.
Και μετά ήρθε το 1990 και ο δίσκος«Εφημερία». Ο Κραουνάκης μίλησε για εκείνη την περίοδο σαν μια εποχή στην οποία έβλεπε μπροστά του το κακό να πλησιάζει. Το AIDS θέριζε και η πραγματικότητα γύρω από την queer κοινότητα γινόταν πολύ πιο σκληρή: «Μου είχε στρίψει», είπε για τον τρόπο με τον οποίο βίωσε εκείνη την εποχή και τη δημιουργία του δίσκου. Τον έβριζαν όλοι που μετά τα σουξέ έκανε τέτοιο σκληρό δίσκο, εκείνος όμως αισθανόταν ότι έβλεπε να έρχεται ένα τέρας.
Γι’ αυτό έχει τόση σημασία η παρουσία του σε ένα φεστιβάλ σαν το Queer Con. Σίγουρα είναι ένας σημαντικός συνθέτης που έγραψε τραγούδια τα οποία αγαπήθηκαν απ’ όλους, αλλά μέσα στη μουσική δημιουργία του έδωσε υπόσταση σε επιθυμίες, πρόσωπα, κώδικες και φόβους που η κοινωνία προτιμούσε συχνά να κρατάει εκτός κάδρου.
Από τη συζήτηση δεν έλειψε και το «Οκτώμιση», από τον δίσκο «Όταν έρχονται οι φίλοι μου». Ένα τραγούδι που γράφτηκε με αφορμή έναν γνωστό οδοντίατρο της εποχής και μπορεί σήμερα να ακουστεί ως μία από τις πιο χαρακτηριστικές queer αφηγήσεις της ελληνικής δισκογραφίας. Και μετά ήρθε η «Μυριάμ Απλού», την οποία τραγούδησε ο Τάκης Ζαχαράτος. Εδώ ο Κραουνάκης θυμήθηκε τον ίδιο τον Ζαχαράτο να έρχεται στο σπίτι του, να συζητούν και να πετάει ο ένας στον άλλον ιδέες. Η ιστορία της Μυριάμ φτιάχτηκε όπως ομολογεί και από τους δυο.
Η ορατότητα δεν εμφανίζεται ξαφνικά. Χτίζεται. Από τραγούδια, από ανθρώπους, από νύχτες, από βιβλία, από εικόνες, από ταινίες, από όσους έμειναν όρθιοι όταν το περιβάλλον τους έλεγε να κάτσουν κάτω. Και το Queer Con, με τον δικό του τρόπο, έκανε κάτι απλό: τους έβαλε όλους στο ίδιο κτίριο. Την ιστορία, την τέχνη, την υπερβολή, το χιούμορ, το σώμα, τη μουσική, το drag, το σινεμά, κυρίως τους ανθρώπους που έφτιαξαν και συνεχίζουν να φτιάχνουν ιστορία.
