Η «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν θα έχει μαύρους ηθοποιούς και αυτό είναι απολύτως οκ

Βρισκόμαστε σχεδόν πέντε μήνες πριν από την πρεμιέρα της πολυαναμενόμενης «Οδύσσειας» του Κρίστοφερ Νόλαν στους κινηματογράφους και όπως ήταν αναμενόμενο, το ελληνικό κοινό γαντζώνεται και αναλύει μέχρι κεραίας την παραμικρή λεπτομέρεια σε κάθε νέα φωτογραφία, teaser ή τρέιλερ που αφορά την ταινία. Από τη μία, η ενθουσιώδης αντίδραση είναι απολύτως δικαιολογημένη. Δε συμβαίνει και κάθε μέρα ένας από τους κορυφαίους σκηνοθέτες του σύγχρονου σινεμά να διασκευάζει με χολιγουντιανές αξιώσεις κοτζάμ Όμηρο. Όταν, μάλιστα, όλες οι προηγούμενες απόπειρες μεταφοράς των ομηρικών επών έχουν εύλογα ξεχαστεί. Από την άλλη, έχει ήδη χαθεί κάθε αίσθηση ψυχραιμίας όσον αφορά τις αντιδράσεις σε ορισμένες καλλιτεχνικές επιλογές του Νόλαν και συγκεκριμένα, εκείνες της διανομής των ηθοποιών.

Μετά τις ενστάσεις για την επιλογή της Ζεντάγια στο ρόλο της Αθηνάς και της Λουπίτα Νιόνγκο πιθανότατα ως Κλυταιμνήστρα και (ωραία) Ελένη, σειρά είχε ο ράπερ Travis Scott που εμφανίζεται στο πιο πρόσφατο τρέιλερ της «Οδύσσειας». Για την ώρα δεν είναι σαφές ποιον υποδύεται ο μουσικός, στο απόσπασμα δίνει την εντύπωση ενός αγγελιοφόρου, ωστόσο νομίζω είναι σαφές από πού πηγάζουν οι αντιρρήσεις όσων διαφωνούν με το παραπάνω cast. Το πρόβλημα, φυσικά, δεν έγκειται στην ικανότητα των συντελεστών –η Ζεντάγια αποτελεί ένα από τα πιο δημοφιλή και ταλαντούχα ονόματα του Χόλιγουντ, η Νιόνγκο είναι βραβευμένη με Όσκαρ και ο Scott έχει υπάρξει δέκα φορές υποψήφιος για Grammy- αλλά στο ότι όλοι τους δεν είναι λευκοί.

Το έχουμε ζήσει ξανά το «έργο» πριν μερικά χρόνια, όταν οι χρήστες των ελληνικών social media έπαθαν υστερία βλέποντας ένα μαύρο ηθοποιό (Ντέιβιντ Γκιάσι) να ενσαρκώνει τον Αχιλλέα στη μίνι σειρά του BBC με τίτλο «Troy: Fall of a City». Τότε όπως και τώρα, οι ενστάσεις συνοψίζονται στο ρατσιστικό στη βάση του επιχείρημα «τι σχέση έχουν αυτοί με την Ελλάδα μας». Στην ουσία, καμία. Στο πλαίσιο, όμως, της διασκευής ενός μύθου για ψυχαγωγία και όχι στην αναπαράσταση ενός ιστορικού συμβάντος όπου η επιστημονική ακρίβεια είναι σκοπός, μπορούν να γίνουν όσες και όποιες αλλαγές κρίνει απαραίτητες ο εκάστοτε δημιουργός. Θα περίμενε κανείς πως αυτό είναι κάτι αυτονόητο, αλλά ως λαός τείνουμε περισσότερο στο να συγχέουμε τα γεγονότα με κατασκευασμένες αλήθειες. Το είδαμε πρόσφατα και με τον «Καποδίστρια» του Γιάννη Σμαραγδή, όπου η ιστορική έρευνα πήρε τη θέση του… διαλογισμού, αλλά εφόσον απεικονίζονταν καθολικά παραδεκτά μυθεύματα για τον Κυβερνήτη, όλα κομπλέ.

Η πλάκα είναι πως ήδη από τα προωθητικά υλικά της «Οδύσσειας» φαίνεται πως ο Νόλαν έχει προσεγγίσει το ομηρικό έπος με τη δέουσα προσοχή. Στα έως τώρα τρέιλερ δίνεται σημαντικός χρόνος στις πιο μεταφυσικές πτυχές του πρωτότυπου, δηλαδή αυτές που είναι και πιο δύσκολο να αποδοθούν πειστικά, παρά σε τυπικές σκηνές άγριων μαχών που για μια χολιγουντιανή παραγωγή συνιστά μια σχετικά πιο απλή υπόθεση. Χωρίς, λοιπόν, να φαίνεται πως το φιλμ θα εξελιχθεί σε κάποια ανατρεπτική ανάγνωση στο έργο του Ομήρου, ταυτόχρονα, παίρνει μερικές δημιουργικές ελευθερίες ως οφείλει όντας προϊόν ενός σκηνοθέτη με χαρακτηριστικό προσωπικό στιλ. Αυτή η απόσταση ανάμεσα στο πώς νομίζουμε ότι θα έπρεπε να δείχνει η «Οδύσσεια» και στο πώς τη φαντάζεται ο Νόλαν, ή όποιος άλλος εδώ που τα λέμε, είναι αναπόφευκτο να οδηγήσει σε επιλογές που κάποιους θα ξενίσουν. Απορώ, για παράδειγμα, αν έχουν ξεπεράσει τη μη ιστορικά ρεαλιστική περικεφαλαία του Αγαμέμνονα που συζητιόταν για ένα μήνα λες και από εκεί κρίνεται η επιτυχία της ταινίας.

Στο θέμα μας, όμως, συστήνουμε να προετοιμαστείτε ψυχολογικά, γιατί οι όχι λευκοί ηθοποιοί της «Οδύσσειας» δεν περιορίζονται στους προαναφερθέντες. Μεταξύ άλλων, αναμένεται να δούμε επίσης τον Κόρεϊ Χόκινς και τον Χίμες Πατέλ ως Ευρύλοχο, δύο ακόμη ερμηνευτές με διαπιστευτήρια που δικαιολογούν την παρουσία τους στο πρωτοκλασάτο cast. Το οποίο, θυμίζουμε, περιλαμβάνει τους Ματ Ντέιμον (Οδυσσέας), Αν Χάθαγουεϊ (Πηνελόπη), Τομ Χόλαντ (Τηλέμαχος), Ρόμπερτ Πάτινσον (Αντίνοος), Τζον Μπέρνταλ (Μενέαλος) και Μπένι Σάφντι (Αγαμέμνονας). Έχουμε να κάνουμε, δηλαδή, με υψηλότατο επίπεδο ερμηνειών που αποκαλύπτονται στις 16 Ιουλίου. Μέχρι τότε, ψυχραιμία και βαθιές ανάσες…