Είμαι ένα υπάκουο υποκείμενο… Για πόσο ακόμα;
Ο σκηνοθέτης Κωνσταντίνος Χατζής γράφει στο klik.gr για την παράσταση «Damiens / Φουκώ – Χειμωνάς», που θα παρουσιάσει με την Ομάδα Χρώμα στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης. Της Χριστίνας Φαραζή
Ποια είναι η ιστορική πορεία της τιμωρίας; Τι μπορεί να συμβεί όταν η προσπάθεια σωφρονισμού και ελέγχου απειλήσει την ψυχή μας;
Μέσα από την εξέλιξη του ποινικού συστήματος και της τιμωρητικής τους τελευταίους αιώνες, όπως τη δίνει ο Μισέλ Φουκώ και μέσα από την αποκάλυψη των πιο μύχιων και τρυφερών σκέψεων του ανθρώπου, όπως τη ζωγραφίζει ο Γιώργος Χειμωνάς, ο Κωνσταντίνος Χατζής και η ομάδα «Χρώμα» δημιουργούν μια παράσταση για την τιμωρία, από τα σωματικά βασανιστήρια του Μεσαίωνα μέχρι τις σύγχρονες μεθόδους σωφρονισμού που χρησιμοποιεί είτε άμεσα, είτε έμμεσα η κοινωνία. Τίτλος της, «Damiens / Φουκώ – Χειμωνάς». Ήρωάς της, ο Damiens.
«Είμαι ένα υπάκουο υποκείμενο. Έχω υποταχθεί σε συνήθειες, σε κανόνες, σε εντολές, σε μια αυθεντία που ασκείται γύρω μου και λειτουργεί μέσα μου. Δεν εκτιμάω καθόλου τον εαυτό μου και έχω μία προσωπικότητα ασπόνδυλη. Με χαρακτηρίζει κυρίως η επιπολαιότητα. Στο παραμικρό, τυχαίο αίσθημα χάνω το λόγο μου και υποδουλώνομαι. Η κρίση μου είναι υποτυπώδης, σπάνια τη χρησιμοποιώ…», ακούγεται να λέει στο τρέιλερ της παράστασης, κατά τη διάρκεια της οποίας θα τον δούμε πίσω στο 1757 να καταδικάζεται να ομολογήσει την ενοχή του γυμνός και να βασανίζεται δημόσια ακολουθώντας λεπτομερείς κανόνες. Να ταξιδεύει στη συνέχεια στο 1901 και να καταδικάζεται σε ισόβια κάθειρξη, υποχρεωτική 9ωρη εργασία, υποχρεωτική 2ωρη εκπαίδευση και προσευχή για να καταλήξει στο 1998, αφηγούμενος την ιστορία του, γιατί αυτό που έχει ανάγκη ο νόμος πια είναι η προσωπική βιογραφία του καθενός μας και η συσσώρευση της γνώσης των πιο κρυφών πτυχών του χαρακτήρα μας.
Damiens / Φουκώ – Χειμωνάς / σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Χατζή from haris germanidis on Vimeo.
Μπρος στα μάτια μας θα ξετυλιχθεί μία βαθιά προσωπική ιστορία ενός άνδρα, που ζει τη σύγχρονη εποχή, όπου η εξουσία έχει καταλάβει πλέον ότι η πειθαρχία χτίζει την κοινωνία και τα πειθήνια σώματα δημιουργούν την ψυχή. «Αυτή η πολυπρισματική ψυχή είναι πλέον ο στόχος και το σώμα δεν αποτελεί παρά ένα εργαλείο για τον κάθε “δικαστή” γύρω μας, τον δάσκαλο, τον γονιό, τον προϊστάμενο», αναφέρεται χαρακτηριστικά στο σημείωμα της παράστασης, το οποίο καταλήγει με το ερώτημα: «Μπορεί όμως ποτέ κανείς να φτάσει πραγματικά μέχρι την ψυχή; Το παραμικρό παράπτωμα συνιστά έγκλημα στα άπειρα ποινικά συστήματα γύρω μας: οικογένεια, σχολείο, εργασία, στρατός, φυλακή. Η εξουσία μέσα στα χρόνια έχει μάθει να εκμεταλλεύεται και να γεννάει την εγκληματικότητα. Όλοι είμαστε επιτηρητές και όλοι είμαστε διαρκώς επιτηρούμενοι. Και, σε πείσμα της κάθε πειθαρχικής εξουσίας, όλοι κρατάμε τελικά και κάτι δικό μας. Μόνο δικό μας».
Λίγο πριν την πρεμιέρα του «Damiens / Φουκώ – Χειμωνάς» στις 24 Φεβρουαρίου στον ειδικά διαμορφωμένο υπόγειο χώρο του Ιδρύματος Μιχάλης Κακογιάννης, ο Κωνσταντίνος Χατζής, σκηνοθέτης και ιδρυτής της ομάδας «Χρώμα», μοιράζεται μαζί μας μερικές σκέψεις του πάνω στο έργο:
«Η ζωή είναι μια τόσο μεγάλη λέξη, που όλοι προσπαθούμε πάντα να της δώσουμε ένα νόημα. Να την ορίσουμε. Να τη συναντήσουμε. Να την καταλάβουμε. Να δημιουργήσουμε μια δυνατότητα μέσα σε αυτήν. Σκέφτομαι πως όταν έρχεσαι αντιμέτωπος με τα μεγάλα ιστορικά θέματα, όπως αυτό της τιμωρητικής, οφείλεις να είσαι, όσο γίνεται, πιο ανοιχτός, πιο έτοιμος, να παραμερίζεις το προσωπικό, να βρίσκεις τη σύνδεση του θέματος σου με τη σύγχρονη ζωή, να βλέπεις πως όλα περιέχουν ένα σύστημα και προέρχονται από ένα σύστημα, πως η ελεύθερη βούληση του ανθρώπου είναι ένας ρομαντικός μύθος. Τελικά, σε τι βοηθάει να υπενθυμίσεις στους ανθρώπους, αλλά και στον εαυτό σου, μια τόσο μη διαχειρίσιμη αλήθεια; Όταν γύρω η ζωή φαίνεται να εξαθλιώνει κάθε δημιουργία, δυνατότητα, αξιοπρέπεια. Και τότε σκέφτομαι τον Damiens να λέει: “Όταν έχεις χάσει πια την ελπίδα και οι δρόμοι είναι ερημικοί και χάνονται μέσα στα βουνά και δεν υπάρχει θάλασσα, δεν υπάρχει να βλέπεις τα πρόσωπα των ανθρώπων και να ξέρεις πως δεν έρχονται για σένα και δεν έρχονται για κανέναν και ποτέ δεν ήρθαν… Έρχονται με φωνές, πόσες φωνές Θεέ μου στα τεντωμένα τους χέρια, χαίρεσαι και χαίρεσαι και σφίγγεσαι να αντέξεις την ένωσή σας με τα ανθρώπινα πρόσωπα, θα αναπαυτείς πάνω στις γροθιές τους με εμπιστοσύνη… Ναι, τα ανθρώπινα πρόσωπα”».
Ερμηνεία: Βασίλης Τσιγκριστάρης. Φωνή: Αγλαΐα Παππά. Διασκευή: Βασίλης Τσιγκριστάρης – Κωνσταντίνος Χατζής . Σκηνοθεσία-Φωτισμοί: Κωνσταντίνος Χατζής. Διαμόρφωση Σκηνικού Χώρου: Ομάδα Χρώμα. Επιμέλεια Κίνησης: Χριστίνα Βασιλοπούλου. Ηχητικός σχεδιασμός-προγραμματισμός: Violet Louise & Studio 19. Φωτογραφίες -Βίντεο: Χάρης Γερμανίδης. Βοηθός σκηνοθέτη: Γεωργία Λένη.
Info: 24, 25, 26, 27, 28 Φεβρουαρίου και 2, 3, 4, 5, 6 Μαρτίου στις 21:30. Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης: Πειραιώς 206, Ταύρος. Τιμές εισιτηρίων: 12 ευρώ (κανονικό), 10 ευρώ (Προπώληση), 8 ευρώ (φοιτητικό- ανέργων). Προπώληση: Εισιτήρια προπωλούνται στα ταμεία του Ιδρύματος (Πειραιώς 206, Ταύρος) Δευ-Παρ 11:00 – 14:00 και τα απογεύματα μία ώρα πριν την παράσταση. Αγορά με πιστωτική κάρτα: Τηλεφωνικά στο 210 3418579 Δευ-Παρ 11:00-14:00 & στην ιστοσελίδα του Ιδρύματος www.mcf.gr. Εισιτήρια προπωλούνται και Πανεπιστημίου 39 (Στοά Πεσμαζόγλου),Ticket Services: Ωρ. λειτουργίας: Δευ. & Τετ. 09:00 – 17:00, Τρ., Πεμ. & Παρ. 09:00 – 20:00, Σαβ. 10:00 – 14:00 και στα καταστήματα Forthnet.
