Άκης Καπράνος: «Όταν αγαπάς τον κινηματογράφο, είναι σίγουρο ότι από κάποια πράγματα θα αρρωστήσεις»
Ο κριτικός κινηματογράφου και εμπνευστής του Midnight Express Άκης Καπράνος μιλά για τις μεταμεσονύχτιες προβολές που κλείνουν σχεδόν μια δεκαετία.
Περιεχόμενα
Η πρώτη φορά που βρέθηκα σε προβολή του Midnight Express -εντελώς τυχαία- ήταν λόγω των αποχαιρετιστήριων εκδηλώσεων στο Ιντεάλ, το ‘23. Εκεί, είδαμε το «Πολύ Σκληρός για να Πεθάνει» σε μια πολύ χαβαλετζίδικη συνθήκη, που ομολογώ ότι δεν είχα συνηθίσει. Πολύ γρήγορα ανακάλυψα ότι, πάνω-κάτω, αυτό είναι το κλίμα του film club που έχει δημιουργήσει ο κριτικός κινηματογράφου Άκης Καπράνος.
Έχει περάσει σχεδόν μια δεκαετία από την πρώτη προβολή του Midnight Express, το οποίο ξεκίνησε άτυπα από μια ομαδική στο Facebook. «Μου έλειπαν οι μεταμεσονύχτιες προβολές στην Αθήνα» εξηγεί ο Άκης Καπράνος για την ιδέα πίσω από το εγχείρημα. «Τις είχα προλάβει μικρός και μου άρεσε που είχαν τη δική τους ατμόσφαιρα και κοινό, μιας και γίνονταν μια ώρα που όλα τα υπόλοιπα σινεμά ήταν κλειστά. Ήταν δύσκολο να πείσω αιθουσάρχες να επενδύσουν σε αυτή την ιδέα. Σκέφτηκα, λοιπόν, να κάνω ένα γκρουπ στο Facebook και να το ονομάσω Midnight Express: αρχικά, επειδή θα ήταν μεταμεσονύχτιες οι προβολές και με την έννοια ενός προσωπικού εξπρές, μια γραμμή που την παίρνουν οι άνθρωποι συχνά για να πάνε κάπου».
Διαβάστε επίσης
Πολύ γρήγορα, μαζεύτηκαν διακόσια άτομα που συζητούσαν διαδικτυακά για παλιές ταινίες και cult κινηματογράφο, γεγονός που έδωσε το κίνητρο στον Άκη να πείσει κάποιον αιθουσάρχη να ξεκινήσουν προβολές σε σινεμά. Τελικά, η αρχή έγινε τη μέρα που πέθανε ο Ντέιβιντ Μπόουι. Η Πέγκυ Ρίγγα (ιδιοκτήτρια των Ριβιέρα, Βοξ, Ααβόρα) ρώτησε τον Καπράνο αν είχε κάποια ιδέα για προβολή με αφορμή τον θάνατο του θρυλικού καλλιτέχνη. Η δωρεάν προβολή που πραγματοποιήθηκε στην Ααβόρα ήταν sold out και το κόνσεπτ ενθουσίασε τόσο την ιδιοκτήτρια του σινεμά, που αυτό έγινε το επίσημο στέκι του Midnight Express. Το πρότζεκτ δεν άργησε να επεκταθεί και στη Θεσσαλονίκη, στο Βακούρα, όπου φιλοξενήθηκε η πρώτη διαδραστική προβολή του «Rocky Horror Picture Show», η οποία πλέον είναι παράδοση -και από τις πιο διασκεδαστικές κινηματογραφικές εμπειρίες.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Η post-Covid εποχή
Η καραντίνα έφερε τα πάνω κάτω στις επιχειρήσεις και, προφανώς, το κλείσιμο των κινηματογραφικών αιθουσών σήμαινε ότι το Midnight Express έπρεπε να βρει άλλους τρόπους για να επιβιώσει. Ο δημιουργός του κρατούσε ενεργή την ομάδα μέσω μιας σειράς πολύ διασκεδαστικών, διαδικτυακών live screenings, ενώ προέκυψε και ένα δισκογραφικό παράρτημα, η Midnight Express Records. Τα δύο soundtracks που επανέκδωσε μέσω αυτής, έγιναν sold out σε λίγους μήνες.
Όταν πια οι συνθήκες ήταν ευνοϊκές ώστε να επαναλειτουργήσουν τα σινεμά, το πειραιώτικο Σινεάκ έγινε η νέα έδρα του Midnight Express. Αν και ο Άκης Καπράνος το θεωρούσε ένα μεγάλο στοίχημα, αφού οι προβολές δεν θα γίνονταν πια στο κέντρο της Αθήνας, τελικά η ανταπόκριση του κοινού ήταν ενθουσιώδης. Η λέσχη απέκτησε μια δεύτερη ζωή και για τον Άκη ήταν μια πολύ ξεχωριστή περίοδος, μιας και θεωρεί πως έτσι έδωσε πίσω στο σινεμά που τον μεγάλωσε. «Τότε τα σινεμά δεν πήγαιναν πολύ καλά και είχα χαρεί που σε εμάς όλες οι προβολές ήταν sold out, ακόμα και σε περιόδους που το μετρό είχε απεργία».
Ένα νέο σινέ-ταξίδι παρέα με το Cinobo
Το Midnight Express είναι one man show, υπό την έννοια ότι ο εμπνευστής του αναλαμβάνει μόνος του όλα τα έξοδα, την εξασφάλιση των δικαιωμάτων για την ταινία, τον υποτιτλισμό κ.λπ., και τα πράγματα είναι πολύ πιο απλά κατ’ αυτόν τον τρόπο. «Για τα πρώτα οκτώ χρόνια δεν είχαμε χορηγό και το έκανα με μεγάλη χαρά να το χρηματοδοτώ μόνος μου» παραδέχεται ο Άκης.« Οι χορηγοί με έψαξαν αργότερα γιατί δεν ήμουν σίγουρος πού έπρεπε να απευθυνθώ. Πάντως, αν θέλεις να προβάλλεις μια ταινία που ξέρεις ότι δεν θα έχει τρομερή απήχηση, μπορείς την προηγούμενη εβδομάδα να παίξεις κάτι που σίγουρα θα ελκύσει μεγαλύτερο κοινό».
Ωστόσο, η κινηματογραφική λέσχη μεγάλωσε με αφορμή τη νέα συνεργασία που προέκυψε το φθινόπωρο του ’24 με το Cinobo Πατησίων: ο Άκης Καπράνος ανέλαβε την επιμέλεια των προβολών στο σινεμά, το οποίο έγινε και το μόνιμο σπίτι του Midnight Express. «Ήταν κι αυτό ένα μεγάλο στοίχημα, γιατί, όπως και με το film club, πολλοί δεν πίστευαν ότι η ιδέα θα πιάσει τόπο. Ήταν πολύ αγχωτικό, γιατί ήθελα να ριζώσουν στην ελληνική συνείδηση όσα είχα δει στο Prince Charles του Λονδίνου και τη Γαλλική Ταινιοθήκη. Είναι δύσκολο να φέρεις ένα νέο μοντέλο σκέψης πάνω στο θέαμα, που δεν έχει καλλιεργηθεί ακόμα στην Ελλάδα». Όπως γρήγορα αποδείχτηκε, ο κόσμος διψούσε για τέτοιου είδους εμπειρίες. Το Cinobo Πατησίων έκανε ρεκόρ εισιτηρίων την πρώτη χρονιά λειτουργίας του και φέτος τα πήγε ακόμη καλύτερα.
Διαβάστε επίσης
Πριν περίπου έναν μήνα, το Cinobo ανακαίνισε το Cine Νέα Μασκώτ στο Πάρκο Ηρώων Εθνικής Άμυνας του Ταύρου, το οποίο μετονομάστηκε σε Cinobo Μασκώτ. Το πρόγραμμα προβολών επιμελείται η ομάδα της streaming πλατφόρμας με τη συμμετοχή του Άκη. «Είναι μια πολύ ευχάριστη σχέση μέσα από την οποία κερδίζουμε και οι δύο» τονίζει ο ίδιος, μιας και η συνεργασία με το Cinobo σύστησε σε ένα ευρύτερο κοινό το Midnight Express.
«Όταν αγαπάς τον κινηματογράφο, είναι σίγουρο ότι από κάποια πράγματα θα αρρωστήσεις. Σε όσους ανθρώπους γνωρίζω που είναι βαθιά σινεφίλ, τους αρέσει να παίρνουν ρίσκα. Ο συγχωρεμένος Γιώργος Τζιώτζιος είχε πει ότι ‘αν ζεις για το σινεμά, στο τέλος θα ζήσεις και από το σινεμά’. Δεν περίμενα την επιτυχία που έχει πλέον η λέσχη, ούτε την ξεκίνησα με αυτή την πρόθεση, αλλά ήταν σαν δώρο το πώς εξελίχθηκε». αναφέρει ο Άκης.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Το σινεμά δεν είναι μόνο για την ελίτ
Τα «film club» αλλά και γενικά η ιδέα μιας λέσχης είναι κάπως παρεξηγημένη, ίσως επειδή παλιότερα περιέγραφε κοινωνικές ομάδες που ήταν κάπως σνομπ. Αν βρεθείς, όμως, σε μια προβολή του Midnight Express, θα καταλάβεις ότι δεν ισχύει κάτι τέτοιο. Εξαρχής το πρότζεκτ στόχευε να χτίσει μια ανοιχτή κοινότητα, που δεν στοχεύει σε αποκλεισμούς ή κινηματογραφικό ελιτισμό.
Επιπλέον, ο κόσμος γοητεύεται και αποζητά πλέον περισσότερο την εμπειρία του θεάματος, παρά να παρακολουθήσει απλώς μια ταινία. Εκεί θα λέγαμε ότι οφείλεται η επιτυχία του Midnight Express. Ο Άκης θυμάται ότι, όταν πρωτοείδε τον «Κυνόδοντα» του Γιώργου Λάνθιμου στις Κάννες, όλοι είχαν ξεκαρδιστεί με τις αστείες σκηνές του έργου. «Όταν το ξαναείδα σε ελληνική αίθουσα και γέλασα, μου έκαναν παρατήρηση. Τότε σκέφτηκα ‘γιατί να μην υπάρχει ένα σινεμά όπου μπορούμε να αντιδράμε ελεύθερα σε ό,τι μας δίνει η ταινία -και δεν εννοώ για να τη γλεντήσουμε;’. Μετά συνειδητοποιείς ότι, παλιά, υπήρχε η διαδραστικότητα και ο σχολιασμός κατά τη διάρκεια μιας προβολής, στοιχείο που αφορά και τη λαϊκότητα του κινηματογράφου ως θέαμα. Όταν πρόβαλλα π.χ. την «Ευδοκία» ή το «Husbands» του Κασσαβέτη, το έκανα για να αποδείξω ότι οι ταινίες απευθύνονται σε όλον τον κόσμο».
Διαβάστε επίσης
Προβολές εκτός έδρας και επετειακές εκπλήξεις
Παράλληλα, εκτός των προβολών που διοργανώνει στη συμπρωτεύουσα, το εγχείρημα συχνά ταξιδεύει και σε άλλες ελληνικές πόλεις. Για παράδειγμα, την 1/8 προβλήθηκαν τα «Μάτια Χωρίς Πρόσωπο» στα Χανιά. Σειρά έχουν τα «Last Action Hero» (1993), «Ο επαγγελματίας» (1981) και «Evil Dead» (1981), στην Αθήνα. Από ό,τι μας είπε ο Άκης, μετά το Midnight Express θα κάνει ένα διάλειμμα, καθώς κλείνει δέκα χρόνια και ο εμπνευστής του ετοιμάζει αρκετές εκπλήξεις για το 2027.
Διαβάστε περισσότερα παρόμοια άρθρα ΕΔΩ.
Δείτε τι παίζουν τα σινεμά ΕΔΩ.
