Πηνελόπη Μασσούρη | Οι πλαστικοί κάνουν κάθε απλό πρόσωπο θεαματικό…

Αν κάτι λάτρευα τη “χρυσή εποχή” των περιοδικών, εκτός από την ποιότητα -σε αντίθεση με τη σημερινή προχειρότητα-πολλών κειμένων, ήταν οι ιδιαίτερες, καλοδουλεμένες φωτογραφίσεις… Συνήθιζα, μάλιστα, να συλλέγω κάποιες φωτογραφίες που μου έκαναν εντύπωση και που μου “μιλούσαν”… Γιατί μια εικόνα έχει τη δύναμη να πει πολλά περισσότερα ακόμη κι από χίλιες λέξεις…

Από το ξεκίνημα της συνεργασίας μου στο klik, θέλησα να γνωρίσω την ιστορία του. Ο Άρης Τερζόπουλος είχε όλη την καλή διάθεση να μου διηγηθεί το παρελθόν του ιστορικού αυτού περιοδικού- που τώρα πια έχει ηλεκτρονική μορφή. Αναφέρθηκε, λοιπόν, σε πολύτιμες συνεργασίες, δίνοντάς μου να “μελετήσω” αρκετά τεύχη. Ανάμεσα στα πρώτα πρόσωπα που συνέβαλαν στην εξέλιξη του ΚΛΙΚ, είχε στο μυαλό του μια χαρισματική φωτογράφο. Χαζεύοντας της φωτογραφίες της, θα τη χαρακτήριζα “καλλιτέχνιδα”, όχι απλά φωτογράφο. Οι δημιουργίες της έχουν άρωμα μιας άλλης εποχής, νοσταλγικής, τρυφερής. Ακόμα και μοντέρνο, σύγχρονο να είναι το “θέμα”, έχει τον τρόπο να διατηρεί εκείνο το ρομαντικό “άγγιγμα” του παρελθόντος που λείπει σήμερα… Ο λόγος για την Πηνελόπη Μασσούρη. 

`Ηταν ιδιαίτερη η χαρά μου να συνομιλήσω με έναν ταλαντούχο άνθρωπο που έχει αξίες και ιδανικά. Ευγνωμονεί τη ζωή για ό,τι της έχει χαρίσει κι εκτιμά τις εξαιρετικές συνεργασίες που είχε έως τώρα. Ανάμεσά τους, η φωτογράφιση με το μοναδικό Αντώνη Σαμαράκη.

“`Έναν άνθρωπο με κρύα χέρια και ζεστή καρδιά.” όπως μου είπε χαρακτηριστικά. 

Αξίζει να διαβάζετε τις πολύτιμες σκέψεις της…

-Διαβάζοντας το υπέροχο βιογραφικό σας, μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση ο συνδυασμός των σπουδών στη φωτογραφία με τις σπουδές σας στο θέατρο και στο χορό. Το γεγονός ότι εσείς έχετε υπάρξει ηθοποιός και χορεύτρια σας δίνει ίσως  μεγαλύτερη δυνατότητα να κατανοήσετε  τον καλλιτέχνη που φωτογραφίζετε σε σχέση με άλλο συνάδελφό σας. 

Την περίοδο που ήσασταν ακόμα φοιτήτρια, πως είχατε στο μυαλό σας την επαγγελματική σας πορεία ; Ποιοί ήταν οι στόχοι σας; -Ποιά συνεργασία σας ξεχωρίζετε;

–Αυτό που εγώ επέλεξα από όλα αυτά που έμαθα για να γίνω, ήταν φωτογράφος, γιατί θεώρησα την φωτογραφία την πιο  ανθρωποκεντρική μορφή τέχνης που έχει άμεση τη δύναμη ταυτοποίησης του εκάστοτε ανθρώπου και αυτό με γοήτευε ιδιαίτερα ως φιλοσοφία.

 Η πορεία και η αναζήτηση μέσα από αρκετούς  τομείς,  με εξέλιξε σαν άτομο και σαν επαγγελματία. Αισθανόμουν όλη  την τέχνη αλληλένδετη, θέλησα να καταλάβω τη σωστή θέση του σώματος διάμεσου του χορού, τις εκφράσεις του προσώπου διάμεσου της υποκριτικής ,χάζεψα πολλά  βιβλία τέχνης κι απόκτησα  μεγάλη  βιβλιοθήκη για να ξαναβλέπω κατά καιρούς τις μονογραφίες. Παρολ` αυτά, σήμερα θα πω πως διέθετα ένα πολύ σύνθετο  μυαλό που  για να κάνω κάτι , έπρεπε να το αναλύσω στα επί μέρους και να είμαι πολύ συνειδητή. Δούλεψα  σκληρά  , μοναχικά και δεν άφησα τίποτα στη τύχη. Βεβαία, η εποχή μας έχει αναιρέσει ότι καταφέραμε τις προηγούμενες δεκαετίες.

Αρχικά γύρω στα δεκατέσσερα ήθελα να γίνω σκηνοθέτης. Όλοι οι φίλοι μου ήταν μεγαλύτεροι και καλλιτέχνες, έτσι μπήκα σε έναν εξαρχειωτικό  κύκλο  με τον Άσημο και την Γώγου. Έφυγα από το σπίτι στα δεκάξι, ταξίδευα κάθε χρόνο  στην Ινδία. Ηζωή μου και κυρίως οι εικόνες της μου φαινόντουσαν  συναρπαστικές. Θέλησα να απαθανατίσω τους  ιδιότυπους προσκυνητές των Ιμαλαίων και από εκεί άρχισαν όλα! Με μια Ζενίθ,  πήρα άνω κάτω την Ινδία και την Ευρώπη,(αργότερα και τις Ηνωμένες  πολιτείες). Συνέχισα με ενθουσιασμό για το μέσο που με εξίταρε σαν έκφραση και ουδέποτε  δεν το σκέφτηκα σαν επάγγελμα, βεβαία ήθελα η δουλειά μου πάντα να δημοσιεύεται. Ο στόχος μου ήταν  η επικοινωνία με τον άνθρωπο. Με παρέσερνε η ενέργεια της γνωριμίας με αγνώστους που τελικά γινόμαστε παρέα και από άγνωστη να γίνομαι κομμάτι της ψυχής τους και να μου αποκαλύπτουν τα μύχια λες κ μιλούσανε στον εαυτό τους. Ο αλτρουισμός και ο ετεροπροσδιορισμός  με βοήθησε πολύ στην δουλειά μου, όχι όμως στην προσωπική μου ζωή, γιατί η Δύση είναι ένας εγωιστικός κόσμος η γιατί εγώ επέλεγα πάντα  ανθρώπους πολύ λίγο  αυτοσυνηδητοποιημένους και αντίθετους με τον χαρακτήρα μου.

Κάποια στιγμή, θέλησα να γνωρίσω τις γυναίκες ηθοποιούς του κινηματογράφου που θαύμαζα μικρή έτσι άρχισα με τη Τζένη Ρουσσέα και την Ελένη Χατζηαργύρη που μου άρεσαν γιατί ήταν πολύ μελό στις ταινίες. Ο φακός ήταν μια πρόφαση. Συνεχίζοντας με τις πρωταγωνίστριες του ελληνικού κινηματογραφου  άρχισε να δημιουργείται ένα έργο, που έγινε βιβλίο, εκθέσεις…

Μαρία Καβογιάννη – φωτογράφιση στο ΚΛΙΚ

Η Πρώτη μου καλή συνεργασία ήταν με το Κλικ εποχής Γεωργελέ. Τον  Οκτώβριο του  99, έβλεπα πολλά ξένα περιοδικά. Ξεχώρισα τότε ένα editorial με ηθοποιούς και  κατοικίδια στο αμερικάνικο Interview και άρχισα να εκτελώ τη δική μου παράγωγη. Πήρα ένα σκυλάκι Δαλματίας, δανείστηκα ένα cambrio αυτοκίνητο, ζήτησα από την Εβελίνα Παπούλια  να ποζάρει, μετά από τον Κόκλα να μου κρατήσει έναν κόκορα στη Βαρβάκειο, στην `Αννα Μαρία Παπαχαραλάμπους να βάλει έναν πύθωνα στον λαιμό της… Αυτή ήταν η αρχή έκτοτε έκανα πολλά θεματικά  editorial για περιοδικά.

-Από όσα γνωστά πρόσωπα έχετε φωτογραφίσει, ποιό είναι εκείνο που θεωρείτε ότι είναι το πιο φωτογενές ;

-Η Δούκισσα Νομικού έχει την αύρα της Αλίκης. Μπορεί να μην είναι πάντα εύκολο το πρόσωπο της στις λήψεις, αλλά είναι ένα λαμπερό κορίτσι. Βέβαια τελευταία που φωτογραφίζω  νεαρά μοντέλα,  βλέπω πως τα πρότυπα αλλάζουν ,η ομορφιά γίνεται δημοκρατική και το μακιγιάζ και οι πλαστικοί κάνουν κάθε απλό  πρόσωπο θεαματικό, αλλά αυτή η επιτήδευση κατά τη γνώμη μου αρχίζει και γίνεται ίωση.

-Ποιον άντρα ή γυναίκα, Έλληνα/Ελληνίδα ή ξένο/ξένη θα θέλατε να φωτογραφίσετε και γιατί;

-Δεν έχω τέτοιες επιθυμίες. Νομίζω ότι όλοι είναι το ίδιο . Είτε είσαι στο Broadway είτε στο Παλλάς η δύναμη και η αδυναμία της φυσιογνωμίας είναι η ίδια, τα εργαλεία του ρετούς τα ίδια, οι μακιγιέρ εξίσου ταλαντούχοι, το μόνο που διαφέρει είναι οι αμοιβές…Όταν θέλησα να πάω στο φεστιβάλ της Βενετίας τον χρόνο του Shame για να  δω τον Fasbender  αντίκρισα έναν γλυκύτατο χαμογελαστό Ιρλανδό,που δεν θα τρελαινόμουν αν τον έβλεπα στον δρόμο,στη ταινία  όμως τον  είδα Θεό.

-Θα ήθελα να μου πείτε ποια φωτογράφιση θυμάστε με νοσταλγία, ποια σας δυσκόλεψε και θα προτιμούσατε ισως να μην έχετε κάνει.

–Μου άρεσε η συνάντηση μου με τον Σαμαράκη. Ήταν ένας άνθρωπος με κρύα χέρια- που έπιαναν συνεχώς τα δικά μου -και ζεστή καρδιά. σημειώνω τη συνάντησή μου με τον Σπύρο Φωκά. Μολις είχε γυρίσει από Αμερική με σχέδια,γοητεία και λέγειν για φλερτ. Με συγκίνησε η Νίτσα Τσαγανέα στα ενενήντα της   για  τη γκαρνταρόμπα της δωρεά από τη Φρειδερίκη, τη φρεσκάδα της και τη μνήμη της με τις ιστορίες της σύγχρονης Ελλάδας μέσα απ τις δικές της, ένα  ανοιξιάτικο απόγευμα στο ισόγειο της στη πάροδο της Πατησίων. Όλοι μα όλοι που συνάντησα, είχαν να μου πουν μία ιστορία.

-Έχετε ποτέ “ερωτευτεί” κάποιο πρόσωπα που έχετε φωτογραφίσει;

-Με έλκει μια χημεία, η εσωτερικότητα, αλλά ένα όμορφο πρόσωπο είναι η πόρτα για να θελήσεις να το ανακαλύψεις. Σα φωτογράφος επηρεασμένη από την ομορφιά, τα περιοδικά, τη μόδα τόσο καιρό,  είμαι δέσμια της εικόνας. Ευτυχώς μεγαλώνοντας και ενίοτε σε σύγκρουση, μαθαίνω ότι αυτό είναι μια λανθασμένη πεποίθηση μου.

-Τί είναι ο έρωτας για εσάς; Πιστεύετε πως μπορεί να έχει διάρκεια ή όλα κάποτε τελειώνουν ;

-Δεν μπόρεσα να καταλάβω ποτέ, γιατί η γενιά μας προέβαλε το σέξι σαν ερωτικό. Ο τρόπος που ντύνονταν οι γυναίκες και εγώ μαζί, οι συμπεριφορές, η οικονομική ανάπτυξη, είχαν μια άμετρη σεξουαλικότητα που απομακρύνθηκε από τον ανθρωπισμό, τις άξιες. Πάραυτα εγώ διασκεδάζω και ταυτίζομαι  εξίσου με το “Βασικό ένστικτο” όσο και με το  “Amour”. Βλέπω ζευγάρια φίλων μου να έχουν ποιότητα και διάρκειά. Πολύ θα το ήθελα και για μένα, αλλά εγώ επιλέγω αλλιώς.

-Aπό τις εμπειρίες που είχετε έως σήμερα, υπάρχει κάτι για το οποίο έχετε μετανιώσει ;

 -Δεν μου επιτρέπεται να μετανιώνω. Σαν  άτομο είμαι ευάλωτη κι έχω ανασφάλειες, άλλα κάθε πρωί που ξυπνάω κάνω ένα σάλτο και έχω μια αισιόδοξη άποψη για τη μέρα μου λέγοντας ευχαριστώ πολύ για όλα. Δεν έχω κανένα παράπονο.

Κάτια Δανδουλάκη

Χρύσα Ρώπα

Ειρήνη Νταιφά

Εβελίνα Παπούλια

Ιωάννα Παππά

Αδελφές Κεφαλογιάννη

Ιωάννα Τριανταφυλλίδου

Ariane Labed – ηθοποιός και σύζυγος του Γιώργου Λάνθιμου / μούσα του οίκου Chloe

Έκτορας Μποτρίνι

Penelope Massouri – Bio

Η Πηνελόπη  σπούδασε φωτογραφία (Focus, Φωτογραφικός Κύκλος, ICP, New York), σκηνοθεσία (Σχ. Σταυράκου), χορό (Ανάλια) και θέατρο.

Το 1999 κυκλοφόρησε το πρώτο της βιβλίο με πορτρέτα ηθοποιών από τον Α/Μ Ελληνικό κινηματογράφο (Εκδόσεις Αιγόκερως) και τότε έγινε και η πρώτη μεγάλη ατομική της έκθεση στα πλαίσια του 48ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και στην Αθήνα στον κινηματογράφο Παλλάς και στη γκαλερί Αστρολάβος.

Το 2002, σε συνεργασία με τον ιστορικό Γιάννη Σολδάτο, τυπώθηκε το λεύκωμα με τα 150 πορτρέτα Ελλήνων συγγραφέων από τις εκδόσεις Σαββάλας – Κοχλίας. Η φωτογραφική έκθεση υπάρχει μόνιμα στο βιβλιοπωλείο «Βιβλιορυθμός». Έχει κάνει φωτογραφία πλατό σε αρκετές ελληνικές ταινίες. 

Το 2009 από τις εκδόσεις Ψυχογιός κυκλοφόρησε το φωτογραφικό λεύκωμα Κρήτη: τοπία και άνθρωποι, ενώ το  2011 από τις εκδόσεις IΚΑΡΟΣ σε συνεργασία με τον κ. Νίκο Βερνίκο κυκλοφόρησε το φωτογραφικό λεύκωμα “GR-TISTS: δημιουργών εικόνες”. 

Από το 2000 έχει συνεργασίες με τον περιοδικό τύπο και κυρίως με ΚΛΙΚ, Γυναίκα, Big Fish και Down Town.