Το Εθνικό Θέατρο πειραματίζεται! Εσύ, θα πειραματιστείς μαζί του;
Η πρώτη κρατική σκηνή της χώρας δίνει βήμα στους νέους δημιουργούς, αναδεικνύει τις καλλιτεχνικές τάσεις του μέλλοντος, επιδρά στην κοινωνική συνείδηση και φέρνει ξανά στο φως την Πειραματική Σκηνή. Ιδού, οι έξι παραστάσεις που θα μας παρουσιάσει, κατά το δεύτερο μισό της φετινής σεζόν.
Το 1996, επί θητείας Νίκου Κούρκουλου, ιδρύθηκε στο Εθνικό Θέατρο η Πειραματική Σκηνή με καλλιτεχνικό υπεύθυνό της, τον σκηνοθέτη Νίκο Περέλη. Σκοπός της ήταν να δημιουργήσει και να αναδείξει τη νέα φουρνιά ταλαντούχων σκηνοθετών και ηθοποιών του ελληνικού θεάτρου. Και αυτό έπραξε. Μέχρι που το 2008, επί Γιάννη Χουβαρδά και υπεύθυνο τον Λιβαθινό, διαλύθηκε. Για να «αναγεννηθεί» το Νοέμβριο που μας πέρασε από τις στάχτες της, χάρη στον ανανεωτικό αέρα που έφερε στην πρώτη κρατική σκηνή της χώρας ο Στάθης Λιβαθινός, διαδεχόμενος τον Σωτήρη Χατζάκη στην καρέκλα του καλλιτεχνικού διευθυντή.
«Ήρθε η ώρα να αναβαθμίσουμε τη θεατρική παιδεία, να επενδύσουμε όχι στο αύριο, αλλά στο μεθαύριο», είχε δηλώσει χαρακτηριστικά ο Λιβαθινός κατά την έναρξη της φετινής θεατρικής σεζόν, αναθέτοντας τα ηνία της νέας Πειραματικής Σκηνής, της Πειραματικής Σκηνής -1, στους Ανέστη Αζά και Πρόδρομο Τσινικόρη. Δύο σκηνοθέτες του ερευνητικού θεάτρου, που έχουν επηρεαστεί από τις αρχές και τη μέθοδο εργασίας της πρωτοποριακής γερμανικής κολεκτίβας, Rimini Protokoll για ένα «θέατρο της πραγματικότητας».
Στόχος τους με την ανασύσταση της Πειραματικής Σκηνής, όπως οι ίδιοι έχουν τονίσει, «είναι να δημιουργήσουν ένα εξωστρεφές θέατρο που να συνδιαλέγεται με το ευρύτερο κοινωνικό, πολιτικό και οικονομικό μας περιβάλλον, να το κρίνει και να κρίνεται από αυτό». Επιθυμία τους είναι «το θέατρο αυτό να λειτουργήσει ως πλατφόρμα διαλόγου για τα ιστορικά, πολιτικά και ηθικά ζητήματα που απασχολούν την κοινωνία μας, αξιοποιώντας όσο το δυνατόν περισσότερο την αισθητική, παιδαγωγική και κοινωνική του λειτουργία».
Από τις αρχές του περασμένου Νοεμβρίου, η Πειραματική Σκηνή έχει κατηφορίσει στο «-1» του Rex, στην ανακαινισμένη σκηνή της Κατίνας Παξινού. Στο υπόγειό του έχει παρουσιάσει με επιτυχία τρεις παραστάσεις: «Στη μέση του δρόμου» του Πρόδρομου Τσινικόρη, «Υπόθεση Φαρμακονήσι ή το Δίκαιο του νερού» του Ανέστη Αζά και «Το γήρας – Ένα χορικό» της Γεωργίας Μαυραγάνη.
Αυτή την περίοδο παρουσιάζει την «Ισορροπία του Nash» της Πηγής Δημητρακοπούλου, που παίζεται κάθε Πέμπτη έως Κυριακή στις 21:30 -μέχρι τις 31 Ιανουαρίου-, με τους Ελισσαίο Βλάχο, Αγγελική Μαρίνου, Νίκο Ντάλλα, Κώστα Παπακωνσταντίνου και Σήφη Πολυζωίδη να πρωταγωνιστούν. Πρόκειται για ένα έργο της για τους αξιακούς κώδικες των ανθρώπων, τη δικαιοσύνη, την αυτοδικία και την τρομοκρατία στην πρόσφατη ελληνική ιστορία, που γράφτηκε με αφορμή τους «Δίκαιους» του Αλμπέρ Καμύ, λογοτεχνικά κείμενα, αλλά και την υπόθεση της 17 Νοέμβρη.
Οι επόμενες παραστάσεις που θα δούμε στην Πειραματική Σκηνή -1 είναι ακόλουθες:
«Ο Αδαής και ο Παράφρων»: Μια μεγάλη ντίβα της όπερας ετοιμάζει να τραγουδήσει τον «Μαγεμένο Αυλό» του Μότσαρτ για διακοσιοστή εικοστή δεύτερη φορά. Εξαντλημένη από την πειθαρχία που έχει επιβάλλει στον εαυτό της και από την επαναλαμβανόμενη έκθεση της στην κρίση του κοινού, αποφασίζει να ματαιώσει τις προγραμματισμένες εμφανίσεις της και να αποσυρθεί με τον τυφλό πατέρα της στην εξοχή. Εκείνος όμως, αλκοολικός και φιλοχρήματος, έχει εναποθέσει όλη του τη ζωή στην τραγουδιστική καριέρα της κόρης του… Ο Γιάννος Περλέγκας ανεβάζει την άγρια κωμωδία του Τόμας Μπέρνχαρντ για την τραγωδία της τέχνης, της επιστήμης και της γονεΐκής χειραγώγησης. Παίζουν: Ανθή Ευστρατιάδου, Γιάννης Καπελέρης, Χρήστος Μαλάκης, Γιάννος Περλέγκας. (12 Φεβρουαρίου)
«Ο Μαιτρ και η Μαργαρίτα»: Μια τολμηρή σάτιρα με στόχο τους γραφειοκράτες της σταλινικής Μόσχας, ένα ονειρικό ταξίδι από τα γκρίζα κτίρια της Κα Γκε Μπε στις πεδιάδες της Ιουδαίας και το λόφο του Γολγοθά, και ένας παράφορος έρωτας ανάμεσα στη Μαργαρίτα και τον απόκληρο Μαιτρ, συνθέτουν το εμβληματικό έργο του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ που κινείται ευέλικτα ανάμεσα στην πραγματικότητα και τη φαντασία, την Καινή Διαθήκη και τον σοσιαλιστικό ρεαλισμό. Ένα σύνθετο έργο που με τον διάβολο επί σκηνής, πραγματοποιεί ένα μαγικό πήγαινε – έλα, στην πολιτική, τη θεολογία και τον έρωτα, σε σκηνοθεσία Μαρίας Πανουργιάς. Παίζουν: Κωνσταντίνος Αβαρικιώτης, Γιάννης Κλίνης, Θεανώ Μεταξά, Ηρώ Μπέζου, Blaine Reininger. (18 Μαρτίου)
«Some use for your broken clay pots»: Μετά από μια ενδελεχή έρευνα, σε συνεργασία με συνταγματολόγους και πολιτικούς επιστήμονες, ο Ελβετός περφόρμερ Christophe Meierhans συνθέτει ένα σύνταγμα 350 άρθρων με στόχο να ξανακάνει τον πολίτη κοινωνικά και πολιτικά ενεργό. Δίνει μια διάλεξη – περφόρμανς, καλώντας το κοινό να φανταστεί μια καινούργια κοινωνία βασισμένη σε νόμους διαφορετικούς, που θα απορρέουν από ένα νέο Σύνταγμα. Το δυτικό σύστημα διακυβέρνησης αναθεωρείται και αντικαθίσταται από ένα πολίτευμα που θέλει να καλύψει τις ανάγκες και τις ιδιομορφίες του σήμερα. (6 Απριλίου)
«Please, continue (Hamlet)»: Ο Άμλετ βρίσκεται κατηγορούμενος για τη δολοφονία του Πολώνιου. Κάθε φορά εκδικάζεται μια μοναδική δίκη, με πραγματικούς νομικούς λειτουργούς, που θα δικάζουν, θα καταγγέλλουν και θα υπερασπίζονται τον ήρωα και με ηθοποιούς στους ρόλους του κατηγορούμενου Άμλετ και των μαρτύρων Οφηλίας και Γερτρούδης. Το κοινό, σε ρόλο ενόρκων, εκφέρει την τελική κρίση και αποφασίζει κάθε φορά για τη μοίρα του πρίγκιπα της Δανίας. Ο Ελβετός περφόρμερ Yan Duyvendak και ο Καταλανός σκηνοθέτης Roger Bernat στήνουν κάθε βράδυ μια καινούργια παράσταση – δίκη, μετατρέποντας το θεατή σε συνεργό και υπεύθυνο για την ετυμηγορία. (9 Απριλίου)
«Η γλυκιά τυραννία του Οιδίποδα»: Βασισμένη στον «Οιδίποδα Τύραννο» του Σοφοκλή, η Μαρία Πρωτόπαππα παρουσιάζει, σε διασκευή και σκηνοθεσία δική της, μία παράσταση που με άξονα την ιστορία του Οιδίποδα, επιχειρεί να προσεγγίσει τη δύσβατη περιοχή του Μύθου, ακροβατώντας σε ακραίες κλίμακες, αντικαθιστώντας τα αλλότρια με οικεία και οξύνοντας τις αντιθέσεις ανάμεσα σε επεισόδια απόκοσμα και σε ατμόσφαιρες εγκόσμιες. Μια «ιδιωτική» ερμηνεία για την «αφύσικη» ιστορία ενός ανθρώπου που ακολουθώντας την επιθυμία του για γνώση και εξουσία, εκδιώχθηκε από τον ασφαλή παράδεισο της ηδονικής μητρικής αγκαλιάς και σήκωσε μέχρι τέλους το φορτίο του πραγματικού του «εγώ». (6 Μαΐου)
Αξίζει να σημειωθεί ότι στην Πειραματική Σκηνή -1 διοργανώνονται κάθε Τετάρτη δράσεις, συζητήσεις και παρουσιάσεις νέων καλλιτεχνών, ενώ μεταξύ 30 Μαρτίου και 3 Απριλίου θα πραγματοποιηθεί θεματικό φεστιβάλ για τον ελληνικό εμφύλιο πόλεμο, με αφορμή την επέτειο των 70 ετών από την κήρυξή του.
