Όταν ο Τζιμάκος είχε μπιφ με τον Νταλάρα, aka όταν ο Τζίμης Πανούσης μιλούσε στο ΚΛΙΚ

Στο άλμπουν (και όχι άλμπουμ) «Υγιεινή Διαστροφή» που έχει εκδώσει ο Τζιμάκος αυτοβιογραφείται λακωνικά: «Όνομα: Τζίμης Πανούσης. Περιφέρεια στήθους: 324. Μέσης: 98. Γοφών: 106. Ύψος: 1,74. Βάρος: 96 και. Γεννήθηκα: Στην Αθήνα. Φιλοδοξίες: Να γίνω ένας σωστός άνθρωπος. Τι με ξετρελαίνει: Το αχαλίνωτο σεξ. Τι με απωθεί: Ο καπιταλισμός. Αγαπημένοι μου καλλιτέχνες: Λουίς Μπουνιουέλ, Μπιλ Κλίντον. Αγαπημένα μου σπορ: Ρακέτες, μπάσκετ, τηλεόραση. Κρυφή μου λαχτάρα: Η επανάσταση». Το ξεφυλλίζω και σταματώ στην αφιέρωση του βιβλίου: «Στον Άρη, τον κόκκινο πλανήτη». Άρης είναι και το όνομα του οκτάχρονου γιου του. Στο εξώφυλλο, μια φωτογραφία της γαμήλιας βέρας του γκρο πλαν, έτσι που να διαβάζεται καθαρά το όνομα της γυναίκας του: Λίλη. Αυτοί που τον γνωρίζουν από σκηνής δεν μπορούν να συνδυάσουν πως αυτό το «εκκεντρικό εκκρεμές» που δεν αφήνει τίποτα όρθιο, που προκαλεί μπελάδες και μεγάλα πάθη μπορεί να βρίσκει το τέλειο ταίρι του στην ασωτία μέσα σε μια μεγάλη οικογενειακή αγκαλιά. Αλλά ποια λογική να ζητήσεις από τον Πανούση; Με τον Τζιμάκο βρίσκεσαι συνεχώς σε απρόβλεπτες καταστάσεις. Μια τέτοια έμελλε να ζήσω κι εγώ πριν από μερικούς μήνες. Η γνωριμία μου με τον Τζίμη Πανούση έγινε την περασμένη άνοιξη, όταν ένα βράδυ, κάτω από απίστευτα σουρεαλιστικές συγκυρίες, βρεθήκαμε πρόσωπο με πρόσωπο έξω από τον θάλαμο εντατικής του Ευαγγελισμού. Ήταν μια νύχτα τρόμου που, πιστεύω, θα τη θυμάται σε όλη του τη ζωή. Είχε μεταφερθεί επειγόντως στο νοσοκομείο ύστερα από ένα βαρύ καρδιακό επεισόδιο που δεν του στοίχισε ευτυχώς τη ζωή, του πρόσθεσε όμως ένα μπαλονάκι στη θέση της καρδιάς. Γνωρίζεις στη ζωή σου ανθρώπους κάτω από περίεργες συνθήκες. Αλλά ότι μπορεί να κάνεις γνωριμίες και στην εντατική ενός νοσοκομείου, αυτό μόνο ο Πανούσης μπορεί να σ’ το εξασφαλίσει. Τώρα, μετά από μήνες, ξαναβρισκόμαστε στο περιοδικό. Φοράει τα ίδια κόκκινα αθλητικά παπούτσια, το ίδιο μαύρο κολάν και την ίδια φαρμακερή γλώσσα που του χαρίζει περισσότερες αντιπάθειες απ’ όσες πραγματικά αξίζει. Μιλάμε, γελάμε, κουβεντιάζουμε. Δορυφόρος του σιναφιού, ο Τζιμάκος μπήκε μέσα σ’ αυτό το σινάφι και κατάφερε να μείνει απ’ έξω. Τώρα σαρκάζει αυτό που απέφυγε. Φύση αναρχική, δεν τον ενδιαφέρει η πολιτική, αντίθετα παθιάζεται με το μέλλον των κηπουρών των βορείων προαστίων και των Φιλιππινέζων νταντάδων. Στην προσπάθειά του να μεταθέσει τα δρώμενα, περιγράφει με αδρά χρώματα αυτή την κοινωνία που τον καταβροχθίζει χωρίς να τον απορροφάει ποτέ εντελώς. Στο μαγαζί που δίνει φέτος παραστάσεις, το «Κεντρί» της Αγίου Μελετίου, δεν πέφτει καρφίτσα. Το πρόγραμμα είναι τόσο ισοπεδωτικό, που κυκλοφορεί έντονα μεταξύ των θαμώνων η ατάκα «αν καταφέρεις να επιβιώσεις μαζί του μέχρι την αυγή, θα ζήσεις και μέχρι το βράδυ».

Στο «Κεντρί» που δίνεις τις παραστάσεις σου, είδα ότι έχεις μετατρέψει την είσοδο σε θάλαμο εντατικής. Προσπαθείς να συνδυάσεις τις περιπέτειες της ζωής μ’ εκείνες της τέχνης; Έτσι κάπως είναι. Προ μηνών είχα μια περιπέτεια υγείας πρώτης προβολής, αλλά δεν ήρθε και τόσος κόσμος στο νοσοκομείο. Ήταν το παράπονό μου και σκέφτηκα να βάλω τον θάλαμο στο πρόγραμμα για να ‘χω πλούσιο επισκεπτήριο. 

Αναρωτιέμαι τι σκεφτόσουνα εκείνη την ώρα της αληθινής περιπέτειας μέσα στην εντατική. Δεν σκεφτόμουν τίποτα, ήμουνα πολύ κουρασμένος. Κούραση από τη ζωή, κούραση από το διήγημα, από την αϋπνία, ήταν μια υπερβολική κούραση και το μόνο που ήθελα εκείνη την ώρα ήταν να ησυχάσω. 

Και βρήκες έναν πολύ ενδιαφέροντα τρόπο για να ησυχάσεις. Ακριβώς. 

Πώς νιώθεις τώρα με ένα μπαλονάκι στην καρδιά; Είναι το ίδιο μπαλονάκι που κρατάς όταν είσαι μικρός. Όταν μεγαλώσεις, γίνεται εσωτερικού χώρου. Με αέριο. Η κατάσταση εκεί ήταν λίγο περίεργη, αλλά τώρα στο μαγαζί είναι πιο θεατρική, την έχω κάνει «σκηνή». Έχω βάλει ένα κανονικό αντίσκηνο του Ερυθρού Σταυρού και δέχομαι τον κόσμο στο τέλος της παράστασης. 

Γιατί αυτό; Βασικά για να δεχτώ καμιά βυσσινάδα, γλυκά, λουλούδια. Κι όλα αυτά, βέβαια, για κάποιο σκοπό, γιατί πάντα όλα όσα κάνω τα κάνω για κάποιο σκοπό. 

Ποιος είναι ο συγκεκριμένος; Δεν έχω συγκεκριμένο, αλλά γενικά είναι της μόδας τελευταία να γίνονται όλα για κάποιο σκοπό. Και βέβαια, πάντα αφού βγουν πρώτα τα έξοδα! Αυτό είναι το σημαντικό. Βγαίνουν τα έξοδα και τα άλλα πάνε αφιλοκερδώς. Εμείς οι καλλιτέχνες πρέπει να ακολουθούμε αυτό το καινούργιο αμερικάνικο κόλπο. Αφιλοκερδώς Α.Ε. 

Το λες κάποια στιγμή και στην παράσταση, ότι δηλαδή «τα έσοδα πάνε για Ίμβρο, Τένεδο, Ίμπιζα…» Πρόσεξε, όχι τα έσοδα, τα κέρδη! Αυτό είναι το πολύ λεπτό σημείο και πρέπει να το διευκρινίσουμε. Σε όλες τις φιλανθρωπικές συναυλίες βγαίνουν τα έξοδα και τα κέρδη μετά πάνε… Ποια είναι τώρα αυτά τα κέρδη και ποια είναι τα  έξοδα, αυτό δεν ελέγχεται ποτέ. Εγώ μπορώ να έχω ό,τι έξοδα θέλω. Μπορώ να δώσω όσα λεφτά θέλω στους μουσικούς, στις κονσόλες, και βέβαια το μεγαλύτερο κέρδος σ’ αυτές τις υποθέσεις είναι ότι δίνεις λίγα λεφτά και βγάζεις πάρα πολλά, από διαφήμιση κυρίως. Μπορώ να σου δώσω και ένα παράδειγμα, γιατί μ’ αρέσει να μιλάω με παραδείγματα, αν μου επιτρέπεις… 

Παρακαλώ! Αν εγώ τώρα, τελειώνοντας αυτή τη συνέντευξη, βγω έξω και συναντήσω έναν Κύπριο αδελφό που έχει πρόβλημα, που θα πάει φυλακή και δεν έχει να δώσει εκατό χιλιάδες και βγάλω και του τις δώσω, έχω κάνει μια καλή πράξη και είμαι φιλάνθρωπος. Αν όμως πάρω τηλέφωνο τον κουμπάρο μου στην «Ελευθεροτυπία» και του πω να έρθει να με φωτογραφίσει και την επομένη είμαι δύο σελίδες στην εφημερίδα, με τίτλο «Ο Τζίμης Πανούσης βοηθάει Κύπριο αγωνιστή», έχω με εκατό χιλιάδες εξασφαλίσει μια διαφήμιση δεκάδων εκατομμυρίων. Αυτό είναι που στηλιτεύω και στην παράσταση. 

Είναι ένα είδος μάρκετινγκ κι αυτό κι έτσι πρέπει να το δεις και να μην έχεις τέτοιο μένος. Δεν έχω μένος γι’ αυτό το πράγμα, έχω μένος για τον καπιταλισμό γενικότερα. Είμαι σε μια σύγκρουση με αυτό το σύστημα, το μεταβλητό, το περίεργο, το οποίο το σιχαίνομαι, είναι αντιφεμινιστικό, φαλλοκρατικό, είναι ενάντια στα παιδιά, εγώ είμαι παιδόφιλος και μ’ αρέσουν και οι γυναίκες. Μπορούμε να πούμε για πολλές ανωμαλίες που έχω. Πλατωνικά πάντα. Αν και τον Πλάτωνα δεν τον γουστάρω, είμαι πιο κοντά στον Ζήνωνα. Το όνειρό μου είναι να πεθάνω σαν τον Ζήνωνα, γι’ αυτό και τότε στο καρδιακό επεισόδιο ήμουνα σίγουρος ότι δεν θα πεθάνω, γιατί έχω κανονίσει να πεθάνω σαν αυτόν. 

Πώς πέθανε αυτός; Μόνος του! Σκόνταψε στην αγορά, έπεσε, έσπασε το μικρό του δαχτυλάκι και Πώς πέθανε αυτός; και τσαντίστηκε τόσο πολύ για την ατυχία αυτή, που έκλεισε τη μύτη του και πέθανε από ασφυξία. Αυτό είναι το όνειρό μου. Νομίζω ότι είναι ο τέλειος θάνατος. Πού είχαμε μείνει όμως πριν; 

Διαβάστε επίσης

ΚΛΙΚ VINTAGE

Η απόλυτη λίστα εθνικού εκνευρισμού

Δεν έχει καμιά σημασία. Πρέπει να έχει κάποιο ειρμό η κουβέντα μας; Ναι, βέβαια, πρέπει. Α, έλεγα για τη φιλανθρωπία… Πιστεύω, λοιπόν, ότι η φιλανθρωπία είναι η γεροντική ασθένεια του καπιταλισμού. Πεθαίνει ο καπιταλισμός κι αυτό είναι το ευχάριστο, για να μη λέμε μόνο δυσάρεστα. Πεθαίνει ο καπιταλισμός, δεν πρόκειται να συνεχιστεί αυτό το απαράδεκτο που συμβαίνει τώρα, πιστεύω ότι θα αλλάξουν πολύ σύντομα τα πράγματα, θα γίνει ένα μπαμ και θα ‘ρθουν τα πάνω κάτω. 

Τι σε κάνει να το πιστεύεις αυτό; Το βλέπω γιατί καθημερινά συναναστρέφομαι με κόσμο. Ο κόσμος καταλαβαίνει, δεν είναι ηλίθιος, το μόνο του πρόβλημα είναι ότι είναι απληροφόρητος και απαίδευτος, δεν έχει καμιά ευθύνη, αλλά στην ουσία καταλαβαίνει και ποιος τον κοροϊδεύει και πόσο τα πράγματα θα αλλάξουν. Αυτό το παραμύθι που πάνε να μας περάσουν με τη λεγόμενη σύγκλιση είναι ένα γελοίο πράγμα. Βάζουν κάποιους αριθμούς τους οποίους ποιος τους βάζει και γιατί τους βάζει δεν ξέρουμε. Το να πάει ο πληθωρισμός στο τρία ή στο δύο δεν μας ενδιαφέρει, εμάς μας ενδιαφέρει να περνάμε καλά. Τα νούμερα είναι αυθαίρετα. 

Μια χαρά περνάμε, εσύ έχεις παράπονο; Μια χαρά περνάμε, το θέμα είναι ότι μας φθονούνε γι’ αυτό. Ωστόσο, παρ’ όλο που θέλουμε να είμαστε αισιόδοξοι, βλέπω ότι μερικά πράγματα περνάνε. Όχι όπως θα θέλανε, αλλά έχουνε τον τρόπο να τα περάσουν. Τώρα με τα δάνεια, τα εορτοδάνεια. Μας βάζουν στο λούκι να είμαστε χρεωμένοι, να δουλεύουμε συνέχεια, να ‘χουμε τρία αυτοκίνητα. Είναι ένας τρόπος ζωής που δεν μας πάει. Αλλά δεν θα τα καταφέρουν μέχρι τέλος, γιατί είναι αντιανθρώπινα αυτά, θα αντιδράσει ο κόσμος. 

Είσαι τυχερός, πάντως, αυτή την περίοδο, γιατί συμβαίνουν πράγματα για να σατιρίσεις. Αυτό μου λένε όλοι, αλλά δεν είναι έτσι. Πάντα ίδια είναι τα πράγματα σε διαφορετική συσκευασία. 

Τώρα έχεις τον Χριστόδουλο. Πάντα έτσι ήταν. Παλιά υπήρχε ο Παττακός, δεν τίθεται θέμα. 

Ο Χριστόδουλος, ωστόσο, κρατάει τη μερίδα του λέοντος στη φετινή παράσταση. Είναι το κεντρικό πρόσωπο. Μ’ έχει εκνευρίσει αυτό το «φαινόμενο», γιατί περνάει ως must για τη νεολαία στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης κυρίως, απασχολεί τα γκάλοπ ως πρόσωπο. 

Βγήκε το δημοφιλέστερο πρόσωπο. Δεν νομίζω όμως ότι είναι. Τι είδους γκάλοπ είναι αυτά; Αν σε ρωτήσω τώρα εσένα σ’ ένα γκάλοπ αν προτιμάς τον Χριστόδουλο ή τον Χίτλερ, θα πεις τον Χριστόδουλο. Ανάλογα με την ερώτηση που κάνεις και τα πρόσωπα που βάζεις μέσα στο γκάλοπ είναι απαντήσεις. Αν σε ρωτήσουν τον Σημίτη ή τον Τζακ τον Αντεροβγάλτη, ο Σημίτης θα βγει με 99%. Δεν νομίζω ότι έχει σχέση αυτό το πρόσωπο. Αρκεί να πας μια βόλτα ένα πρωί στις εκκλησίες. Δεν υπάρχει ψυχή, όχι νεολαία που λένε. Δεν περνάει αυτό το πράγμα, απλώς είναι ένα παιχνίδι, ένα θέμα στα δελτία ειδήσεων: Πυρκαγιές, καταστροφές, πολιτικά και Χριστόδουλος.  

Εσύ τι γνώμη έχεις γι’ αυτόν; Είναι ένα πρόσωπο απ’ αυτά που γνωρίζουμε πως κάνουν σουξέ. Σαν τον Ακατονόμαστο, σαν τον Πανταζή. Ένα πρόσωπο μέτριο το οποίο με διάφορους φανφαρονισμούς ανεβαίνει επάνω και λέει ακατάληπτα και άσχετα πράγματα. Τι έχει κάνει μέχρι τώρα; Ανέλαβε την Εκκλησία και, υποτίθεται, βγήκε λάβρος ότι μας πολεμάνε, μας κάνουν, μας δείχνουν, χωρίς να τον ενοχλήσει κανένας. Και όχι μόνο δεν τον ενόχλησαν, αντίθετα είχε μια τεράστια υποστήριξη από τη Δεξιά κυρίως, την οποία ανταποδίδει κι αυτός. Η μόνη πράξη που έχει κάνει είναι να μοιράζει Διαθήκες και σταυρουδάκια στα παιδιά και να ζητά να αποχαρακτηριστούν τα οικόπεδα που έχει η Εκκλησία στην Κηφισιά και από δασικά να γίνουν μεζονέτες. Μένω εκεί και έχω αρκετές μεζονέτες της Εκκλησίας κοντά μου. Θα μπορούσαν να φτιάξουν ένα νοσοκομείο. Νοσοκομείο δεν φτιάχνουν γιατί θα ανταγωνιστούνε τα ιδιωτικά κέντρα. 

Tι έχεις πάθει με τη φιλανθρωπία; Στη χώρα μας τα πράγματα γίνονται όχι ακριβώς όπως πρέπει, αλλά με τον ελληνικό τρόπο. Στο περίπου. Το οποίο το γουστάρω, βέβαια, αλλά μέχρι ενός σημείου. Όταν έξω κάνουνε αυτό το κόλπο της φιλανθρωπίας, κρατάνε τα προσχήματα. Θα δώσω ένα παράδειγμα: ο Μπομπ Γκέλντοφ που οργάνωσε τη μεγάλη συναυλία για τα παιδιά στην Αφρική (σιγά μη θέλει η Αφρική τη βοήθεια των λευκών για να πάει καλά), δεσμεύτηκε ότι τα επόμενα πέντε χρόνια δεν θα βγάλει δίσκο. Έτσι δεν φάνηκε ότι εκμεταλλεύτηκε έστω και στο ελάχιστο τη φήμη και τη διαφήμιση που πήρε απ’ αυτή την ιστορία. 

Λένε, όμως, ότι η φιλανθρωπία πρέπει να διαφημίζεται για να υπάρξουν μιμητές. Σωστά, είναι κι αυτό μια άποψη. Αλλά το να διαφημίζεις μια συναυλία που θα δώσεις π.χ. στην Αμερική, για τα παιδάκια με καρκίνο, σε τηλεοπτικά περιοδικά στην Ελλάδα, με τη φάτσα σου είναι λιγάκι περίεργο. Γελάμε, αλλά είναι απαράδεκτο να παίζεις με τον πόνο τόσο χοντρά. 

Εσύ, δηλαδή, δεν θα έδινες ποτέ παράσταση για φιλανθρωπικό σκοπό; Όχι, είμαι αριστερός εγώ, έχω ελαττώματα! Όχι, τέτοια δεν κάνω. Να βοη θήσουμε κάποιους συνανθρώπους μας με συναυλίες ναι. Έχω παίξει για τον Μπαλάφα, για τον Σκυφτούλη… Η συνεργασία μου δεν μπορεί να γίνει με φορείς της εξουσίας. Αν μου πει αύριο το Υπουργείο Εξωτερικών να πάω στην Κούβα να παίξω, θα πάω! Ξέρεις γιατί θα πάω; Γιατί θέλω να βάλω στο χέρι τους αλήτες-ρουφιάνους-δημοσιογράφους. Είναι κι αυτό κόλπο. Αν πάω στην Κούβα αύριο με λεφτά του υπουργείου, δηλαδή του Έλληνα φορολογούμενου, βγαίνει κι ένα κονδύλι που καλύπτει τα έξοδα των δημοσιογράφων, δηλαδή θα σε πάρω κι εσένα, θα πάρω κι άλλους δέκα και θα σας κάνω ένα δώρο που αξίζει αρκετά εκατομμύρια, το οποίο μάλλον δύσκολα θα το κάνατε με τον μισθό που παίρνετε. Και δεν μπορείς να γράψεις και κακά. Αν το αμφιθέατρο στην Κούβα δεν είχε κανέναν μέσα, εσύ θα γράψεις ότι ήταν γεμάτο. Τα λέω όλα αυτά όχι αστεία, γιατί τον Σεπτέμβρη βγήκε μια απόφαση για τη γνωστή υπόθεση να πληρώσω 15 εκατομμύρια πρωτόδικα στον… Θα πω όνομα και δεν θέλω. 

Ισχύει ακόμα το όνομα και εκατομμύριο;Αυτά είναι μαλακίες, ο ίδιος τα λέει, ό,τι θέλει μπορεί να ζητήσει ο καθένας. Πάντως, έχω πληροφορίες ότι σύλλογοι πολυτέκνων από τη Βόρειο Ελλάδα θα του κάνουνε μήνυση και θα του ζητήσουν πεντακόσια εκατομμύρια για το «Με λένε Πόπη». Είναι τραβηγμένο, αλλά είναι γεγονός. Δεν ξέρω ποιοι είναι, μπορεί να είναι φαν δικοί μου! Αλλά θα την κερδίσουν τη δίκη και τα λεφτά θα πάνε στα παιδιά των φαναριών. 

Με τη δική σας υπόθεση τι γίνεται; Ακούστηκε ότι η περιπέτεια της υγείας σου είχε σχέση με μια δίκη που εκκρεμούσε, Ισχύει; Ήταν ακριβώς τις μέρες που εκδικάστηκε η αγωγή για τα εκατό εκατομμύρια. Είχα πάει να βρω τον Λαζόπουλο στο θέατρο για να συζητήσουμε για τη δίκη που θα γινόταν την επόμενη μέρα. Ήταν μια ολόκληρη ιστορία. Αλλά πριν πω τι καλός χαρακτήρας και τι ακέραιος ως άνθρωπος είναι ο Ακατονόμαστος, να διευκρινίσω ότι δεν μ’ ενδιαφέρει ως πρόσωπο αλλά ως φαινόμενο που έχουμε μια αντιπαράθεση. Και την αντιπαράθεση αυτή δεν την έχουμε τώρα. Η αντιπαράθεση που έχω εγώ και πολλοί άλλοι σαν κι εμένα είναι ενάντια σ’ αυτό που λέει ο σύντροφος Μανώλης Ρασούλης «Νταλαροπανταζιστάν». Ενάντια σ’ αυτούς τους δύο πόλους, όπου ο ένας έχει πιάσει τον «φιλελεύθερο» χώρο και ο άλλος τον «προοδευτικό» σε εισαγωγικά. Καμιά σχέση με τέχνη. Πλασάρουν τον εαυτό τους ως προϊόν. Γιατί αυτές οι μηνύσεις που μου έχει κάνει είναι σαν να μου της έκανε κάποιος βιοτέχνης που τον κατηγόρησα ότι η παρτίδα που πουλάει στην Κύπρο είναι χαλασμένη. Τα μπλουζάκια είναι ελαττωματικά, έτσι φέρεται. Υπάρχουν, όμως, κάποιοι κανόνες. Ένας καλλιτέχνης ποτέ δεν μπερδεύει το πάλκο με την ιδιωτική ζωή. Γι’ αυτό όταν ήρθε στο σπίτι μου και μου είπε διάφορα, εγώ έπεσα απ’ τα σύννεφα. 

Σε επισκέφτηκε κιόλας, τι άλλο θες; Όχι μόνο ήρθε στο σπίτι μου, έχουν γίνει πολλά. Για να σου δώσω πάλι παράδειγμα, γιατί μ’ αρέσει να μιλάω με παραδείγματα. Είναι σαν να είμαστε δυο επαγγελματίες ποδοσφαιριστές, ο ένας παίζει στον Ολυμπιακό και ο άλλος στον Παναθηναϊκό, κι εγώ να του βάλω γκολ ή να του κάνω φάουλ κι αυτός να μου κάνει μήνυση εκτός γηπέδου. Είναι γελοίο. Άλλο το πάλκο, άλλο η ζωή, δεν μπερδεύονται αυτά τα δύο. Αλλά ο άνθρωπος αυτός δεν είναι καλλιτέχνης, πλασάρει τον εαυτό του, κάνει μάνατζμεντ στον εαυτό του, δεν έχει καμιά σχέση με τέχνη, είναι ένας μέτριος τραγουδιστής. 

Γιατί, αφού δεν είναι καλλιτέχνης, δεν έχει πολύ ωραία φωνή, τόσος κόσμος τον αγαπάει και τον ακούει και γεμίζει τα στάδια που παίζει; Όταν λέω καλλιτέχνης, εγώ δεν εννοώ αυτό. Και με τον Σφακιανάκη και τον Πανταζή συγκινούνται, και μάλιστα πολύ περισσότεροι. Ο Σφακιανάκης έχει δεκαπλάσια εμπορική επιτυχία, αλλά δεν μετράει έτσι. Το «Χαμόγελο της Τζοκόντα» του Χατζιδάκι έχει πουλήσει πολύ λιγότερα από του Σφακιανάκη ή από τα «Πάνινα παπούτσια», αλλά δεν σημαίνει ότι μετράνε αυτά ποιοτικά. Το θέμα είναι ότι, όταν εγώ λέω καλλιτέχνης, εννοώ δημιουργός. Αυτά τα παιδιά που εκφράζουν τον Νταλαροπανταζισμό, όπως τον λέει ο Ρασούλης, κατά τη γνώμη μου είναι δυο μέτριοι τραγουδιστές. Επιπλέον, ο Ακατονόμαστος παίζει και λίγο μπουζουκάκι. Όσον αφορά το θέμα το δικό μου, μ’ έχει ενοχλήσει γιατί μπερδεύτηκε στην προσωπική μου ζωή. Έπαιρνε τηλέφωνο τη γυναίκα μου και την έβριζε, απειλούσε ότι θα κάψει τα σπίτια, πράγματα περίεργα, που ξεφεύγουν πια από την κοινή λογική. 

Γιατί πιστεύεις ότι ενοχλήθηκε με σένα ειδικά τόσο πολύ;Βασικά, τον έμπλεξε αυτός ο δικηγόρος από την Καπερναούμ. Ο Ακατονόμαστος είναι ένα αγράμματο παιδί εγκλωβισμένο στα Αρμάνι του κι αντιδρά σπασμωδικά. Όλοι γνωρίζουμε πόσο έχει βοηθήσει τους αδελφούς, το Κυπριακό κοντεύει να λυθεί εξαιτίας του, το ‘χει πει και ο Λαζόπουλος, εξάλλου, «η διχοτόμηση έγινε για να κάνει συναυλίες ο Νταλάρας». Πάντως, αν τον ενδιέφερε το Κυπριακό, όχι μόνο τον Ακατονόμαστο αλλά και τους άλλους που ασχολούνται με την Κύπρο, θα έπρεπε να θυμούνται ότι απόλυτη ευθύνη για την κατάντια της Κύπρου έχει η ελληνική Χούντα, δεν φταίνε οι Τούρκοι, οι Τούρκοι τη δουλειά τους κάνουνε. 

Τον ενοχλεί η άγρια σάτιρά σου.Όλοι αυτο λένε και δεν βγαίνει κάποιος να πει ότι η σάτιρα έχει όρια, όρια σαφέστατα, και τα όρια τα βάζει ο κόσμος, το κοινό. Αν ήμουνα χυδαίος και υβριστής, δεν θα πλήρωνε ο άλλος επί είκοσι χρόνια να γεμίζει τα μαγαζιά που εμφανίζομαι. Δεν είναι μαζοχιστής ο κόσμος, ούτε ηλίθιος. Ούτε όταν έρχεται σε μένα είναι χαμηλού επιπέδου κι όταν πάει στον άλλο είναι ποιοτικού. Ο ίδιος κόσμος είναι. Λοιπόν, υπάρχουν όρια σαφέστατα και τα όρια τα βάζει ο κόσμος, όχι τα δικαστήρια. Έγινε και μια μήνυση πριν από μένα για 100 εκατομμύρια στον Κραουνάκη, η οποία αποσιωπήθηκε κάποια στιγμή. Δεν ξέρω τι έγινε μ’ αυτή την υπόθεση, μπορεί αύριο να δούμε ένα δίσκο του Κραουνάκη, με τη Μαλβίνα Κάραλη στους στίχους και να τραγουδάει ο Μπρέγκοβιτς. Κανείς δεν ξέρει τι του ξημερώνει… 

Στη δίκη γιατί δεν πήγες; Θα πω μια σημαντική λεπτομέρεια. Την ημέρα που έπαθα το καρδιακό επεισόδιο και ήμουνα σε πολύ άσχημη κατάσταση στην εντατική στον Ευαγγελισμό, και ο Ακατονόμαστος κήδευε τη μητέρα του, έστελνε τον δικηγόρο απ’ την Καπερναούμ να μου πάρει 100 εκατομμύρια. Δεν δέχτηκε την αναβολή. Τέτοια ευαισθησία! Όχι μόνο την Κύπρο, αλλά νομίζω ότι όλα τα νησιά θα τα βοηθάει! Κοίταξε, επειδή θα γίνουν πολλές δίκες θέλω να πω ότι παρόλο που έχω πάει αρκετές φορές στα δικαστήρια –πάντα κατηγορούμενος από το κράτος και ποτέ από πολίτη– δεν έχω καμιά καταδικαστική απόφαση. Όλες οι αποφάσεις είναι αθωωτικές, έτσι αν είναι να μου λερώσει το ποινικό μητρώο ο Ακατονόμαστος, χαλάλι του! 

Θα συνεχιστεί αυτό το βιολί για πολύ καιρό; Μα ήδη τώρα έχει κάνει το εξής κόλπο. Έχει επιδικαστεί πρωτόδικα να του δώσω 15 εκατομμύρια, τα οποία δεν μου τα ζητάει ακόμα γιατί προσαυξάνονται καθημερινά. Έτσι θα πάρει περισσότερα. Είναι απίστευτος ο άνθρωπος. Νομίζει ότι όλα λύνονται με τα λεφτά. Πιστεύει ότι, αν μου πάρει εμένα 20-30 εκατομμύρια, θα μου κάνει κακό. Καλό θα μου κάνει, δεν θα φτιάξω και την πισίνα κι έτσι θα γλιτώσει και το περιβάλλον από τη μόλυνση. 

Γιατί, ετοιμαζόσουν να φτιάξεις πισίνα; Ναι, αυτό πρέπει να το πω, ναι, ετοιμαζόμουν! Μου είπε ο γιατρός ότι πρέπει να κολυμπάω, θέλει κίνηση το μπαλονάκι. Πάντως, θα συνεχιστεί αυτό, έχουμε την έφεση, μου έχει κάνει άλλη μήνυση για εξύβριση, αλλά το ‘χω πάρει λίγο περίεργα, έχω μιλήσει με κάποιους υπεύθυνους συλλόγους ανθρωπίνων δικαιωμάτων και μουσικοσυνθετών στο Παρίσι και το Λονδίνο, οι οποίοι το ‘χουν πάρει κι αυτοί πάρα πολύ ζεστά το θέμα και θα ‘ρθουν στις δίκες. Θέλω να πω ότι αυτή τη διεθνή καριέρα που προσπαθεί τόσο καιρό να κάνει, θα την κάνει, αλλά όχι ως τραγουδιστής, ως λογοκριτής. 

Έχεις και την υποστήριξη του Λαζόπουλου.Ναι, και θέλω να τον ευχαριστήσω και δημοσία που ήρθε στη δίκη με δική του πρωτοβουλία. Γιατί εἰναι σημαντικό ανεξάρτητα από μένα, δεν προσωπικό το θέμα. Εγώ και όλοι που κάνουμε είναι σάτιρα σε κάθε παράσταση σατιρίζουμε 500 πρόσωπα . Σκέφτεσαι, λοιπόν, τώρα να βγει η Άννα Βίσση, ο Ρουβάς, ο Καρβέλας, η Γαρμπή, όλοι αυτοί και να ζητάνε 500 εκατομμύρια; Είναι θέμα δουλειάς πια. Αν δώσουμε εμείς δικαίωμα στη Δικαιοσύνη να μπει στην τέχνη και να κανονίζει ποιος είναι και ποιος δεν είναι και ποιος λέει και ποιος δεν λέει, την πατήσαμε. Το θέμα είναι ουσιαστικό και γι’ αυτό τον λόγο, παρ’ όλο που δεν μ’ αρέσει, θα πάω στα δικαστήρια. Επειδή πουλάει κι ένα αντριλίκι ο Ακατονόμαστος, θα ‘θελα να δηλώσω ως αριστερός και ως άνθρωπος ότι οι άντρες οι πραγματικοί δεν πάνε στο δικαστήριο παρά μόνο ως κατηγορούμενοι. Οι κότες ζητάνε εκατομμύρια. Γιατί πες ότι του δίνω 30 εκατομμύρια, θα παραγραφεί ότι τον έβρισα; Πώς θα ευχαριστηθεί; Αυτό είναι κι ένα από τα βασικά επιχειρήματα της υπεράσπισής μου, όταν ζητάς λεφτά, σημαίνει ότι δεν έχεις θιχτεί. 

Τον τίτλο της φετινής σου παράστασης «Με λένε Πόπη», πώς τον εμπνεύστηκες;Τον έχω πάρει από το ομώνυμο τραγούδι, που το βρίσκω συγκλονιστικό γιατί διέπεται από μια λανθάνουσα παιδεραστία. Επειδή είναι και Μπρέγκοβιτς, συγκινήθηκα 

Νομίζω ότι, όπως το κινητό θέλει τον Γερμανό του, κι εσύ θέλεις τον Ακατονόμαστό σου για να λειτουργήσεις… Μιλάς γενικά, ελπίζω, δεν μιλάμε για πρόσωπα. 

Οπωσδήποτε. Θα μου πεις, όμως, τι είναι για σένα σάτιρα; Να πω κάτι μπανάλ. Είναι σαν τη βαλβίδα ασφαλείας στις χύτρες ταχύτητας. Είναι αυτό που σε κρατάει να μην εκραγείς. Εγώ εκείνη την ώρα αισθάνομαι εντελώς μόνος μου, εκείνο που σκέφτομαι και γελάω στην τουαλέτα του σπιτιού μου μπορώ και βγαίνω και το λέω και στον κόσμο. Αισθάνομαι πολύ τυχερός που μπορώ να κάνω το κέφι μου και ζω απ’ αυτό το πράγμα. 

Την αντέχεις τη σάτιρα, σου έχουν κάνει ποτέ; Βέβαια, σε μια επιθεώρηση που με έδειχναν χάλια. Την είδα, με ενόχλησε, αλλά με ενόχλησε ανθρώπινα. Γέλασα βέβαια, δεν έκανα μήνυση. 

Ήρθαν αυτοί που σατιρίζεις; Βέβαια, έρχονται όλοι. Ένας φυσιολογικός άνθρωπος ξεχωρίζει την εικόνα του από τη δημόσια εικόνα. Και μπορεί να γελάσει μ’ αυτό που βλέπει, που μπορεί να το έκανε κι αυτός για κάποιον άλλο. 

Οπότε κάποιος που δεν καταλαβαίνει τη σάτιρα τι είναι, ένας άνθρωπος χωρίς χιούμορ; Όχι χωρίς χιούμορ απλώς, αλλά ένας άνθρωπος που κάτι θέλει να κερδίσει. Υπολογιστής και επικίνδυνος, σε τελευταία ανάλυση. 

Στο φετινό σου πρόγραμμα υπάρχουν κι άλλα «θύματα». Δεν είναι θύματα. Στη σάτιρα, αυτός που την κάνει δεν διαλέγει «το θύμα» του, όπως λες, αλλά το πρόσωπο το ίδιο αυτοεπιλέγεται. Θα πω πάλι ένα παράδειγμα: Πρόεδρος της Δημοκρατίας είναι ο Κωστής Στεφανόπουλος, πρόεδρος ήταν και ο Σαρτζετάκης. Ο Στεφανόπουλος δεν υπάρχει σε καμιά επιθεώρηση. Το «θύμα» το ίδιο προκαλεί, γι’ αυτό και είναι συγκεκριμένα τα πρόσωπα που σατιρίζονται κάθε φορά απ’ όλους χωρίς να υπάρχει οποιαδήποτε συμφωνία. Αρχιεπίσκοπος ήταν και ο Σεραφείμ. Ο Χριστόδουλος προκαλεί τη σάτιρα, το ζητάει ο οργανισμός του, Η σάτιρα δεν έχει ευθύνη, γι’ αυτό όταν τη στέλνεις στα δικαστήρια για συκοφαντική δυσφήμηση, είσαι απαράδεκτος. 

Εντάξει όλα αυτά, αλλά ο Σαββόπουλος τι σου έφταιξε φέτος; Δεν μου ‘φταιξε φέτος. Τον Σαββόπουλο τον αγαπάμε γιατί έχουμε μεγαλώσει με τα τραγούδια του και είναι φυσικό να απογοητεύεσαι με κάποιες κινήσεις του. Νομίζω ότι αυτοί που τον αγαπάνε πρέπει να του πούνε την αλήθεια. 

Επίσης, είναι φανερό ότι εκστασιάζεσαι με τους στίχους του Καρβέλα. Όλα αυτά τα τραγούδια έχουν ένα βασικό προσόν, που το λέω και στο πρόγραμμα, είναι ερεθιστικά, σε καυλώνουν. Ειλικρινά το πιστεύω αυτό. Καψουροεπίπεδο όπως οι τσόντες, αλλά δεν έχει σημασία. Αισθάνομαι συνάδελφος με πολλούς απ’ αυτούς που γράφουν αυτά τα τραγούδια, όπως και με τις κοπέλες που παίζουν στις τσόντες. 

Πού έγκειται η συναδελφικότητα; Στη ματαιότητα της τέχνης, ένα αίσθημα που το αισθάνομαι βαθύτατα. Αν με ψυχαναλύσεις την ώρα που είμαι πάνω στη σκηνή, αυτό που κυριαρχεί είναι το αίσθημα του τι κάνω εγώ εδώ, δηλαδή ποιος έχει βρει αυτή τη μαλακία να είναι κάποιος τύπος επάνω και κάτι τύποι από κάτω και να μιλάνε οι από πάνω και να πληρώνουν οι από κάτω. Το σκέφτομαι συνέχεια, κι αυτό με κάνει να λέω, θα το πολεμήσουμε, γι’ αυτό κατεβαίνω κάτω, δεν θέλω να ‘χω καμιά σχέση με τα πάνω. Προσπαθώ να μιλήσω με τον κόσμο, να τους βάλω στο πρόγραμμα, πάντα θέλω να γίνεται μια απομυθοποίηση του πράγματος, το οποίο δεν είναι τίποτα. 

Αυτοσχεδιάζεις πάνω στη σκηνή; Όλα αυτοσχεδιασμός είναι. Δεν γράφω κείμενα καθόλου. Τα τραγούδια είναι στάνταρ. Κάνουμε πέντε πρόβες τα τραγούδια, κι από κει και πέρα δεν κάνω καμιά πρόβα. Η πρώτη φορά είναι πάντα με τον κόσμο. Γι’ αυτό τις πρώτες μέρες το πρόγραμμα είναι χάλια, είμαι κι εγώ τρακαρισμένος, φοβισμένος, κάθε μέρα είμαι φοβισμένος. 

Σ’ επηρέασε καθόλου η αρρώστια σου;Μου άλλαξε λίγο τη ζωή, γιατί πιστεύεις ότι είσαι άτρωτος, ότι δεν θα πάθεις ποτέ τίποτα, τους πρώτους έξι μήνες θέλει ξεκούραση, πρέπει να ‘σαι τεμπέλης, να μην κάνεις τίποτα. Ξεκουράστηκα πέντε. Ο γιατρός μου δεν με έχει δει να παίζω, και μου λέει ότι όταν κουράζεσαι, να παίζεις λίγο πιάνο. Αγνοεί ότι αγνοώ το πιάνο. 

Οι μέρες στο νοσοκομείο; Α, ήταν υπέροχα, τον Ευαγγελισμό δεν τον αλλάζω με τίποτα. Είχα τους καλύτερους γιατρούς και την καλύτερη φροντίδα. Κι αυτό συστήνω στον κόσμο. Είμαι υπέρ της δημόσιας υγείας και της δημόσιας παιδείας. Τον γιο μου τον στέλνω σε ιδιωτικό. 

Ειδήσεις βλέπεις; Θέλω περισσότερες ειδήσεις με Ανατολή. Γιατί είμαστε στη μέση. Μη κοιτάμε μόνο τη Δύση. Δεν με ενδιαφέρει αν ο τυφώνας Μόνικα έφτυσε το σπέρμα του τάδε. Έχουμε μπουχτίσει πια… 

Πρέπει κάπου να είμαστε. Τώρα μας πάνε προς Δύση. Μα δεν πρόκειται να πάμε. Πήγα στη Γερμανία και τους είδα. Έλληνες εργάτες και Τούρκοι τρώγανε κάτω. Τους έχουν στα εργοστάσια τα καλύτερα εστιατόρια κι αυτοί παίρνουν τα μαντίλια και τα στρώνουνε στα γκαζόν και τρώνε. 

Τι ψήφισες στις τελευταίες εκλογές; ΚουΚουέ ψηφίζω πάντα. Η Αλέκα είναι η Τσιτσιολίνα μας. 

Το νέο ελληνικό φαινόμενο με τους μετανάστες, τις διάφορες μείξεις, πώς το βλέπεις; Είναι πάρα πολύ καλό. Ξέρεις ποιο είναι το καλό; Εγώ έχω τον Αλβανό και μου πλένει το αμάξι μου, ο Αλβανός φτιάχνει τον κήπο, και τελικά το αμάξι, το σπίτι θα γίνει του Αλβανού, όπως θα γίνει και η γυναίκα μου του Αλβανού κάποια στιγμή, διότι αυτός θα ξέρει και να την πάει για ψώνια και να οδηγήσει το αυτοκίνητο, εγώ θα έχω γίνει τόσο χοντρός πια… Έτσι όπως κάνουν όλες τις δουλειές οι Αλβανοί, μοιραία, έτσι έχει πει ο Μαρξ, τα μέσα παραγωγής θα περάσουν στα χέρια τα δικά τους. Δηλαδή, αν το αυτοκίνητο το πλένει αυτός και δεν το πλένω μόνος μου, θα μου το πάρει. Κι αν μου το πάρει, με γεια του με χαρά του, δεν το θέλω. Δεν βλέπεις οι Φιλιππινέζες πώς εκδικούνται; Τα παιδιά δεν μαθαίνουν ελληνικά. Μιλάνε μια περίεργη γλώσσα όλα τα παιδιά των βορείων προαστίων. 

Ζεις εκεί, άρα έχεις κάνει και σημειολογία της περιοχής. Γιατί ζεις εκεί; Στο ρέμα του Κοκκιναρά μένω, είναι ήσυχα. Είναι πολύ βαθύ ρέμα, δεν έχω πρόβλημα… Μένω εκεί που είναι μια παραδοσιακή αριστερή περιοχή. Έχει κήπους, μποστάνια… Έχω πλημμυρίσει δυο φορές, είναι η αλήθεια. 

Έχεις κι εξωλέμβιο στο πάρκινγκ; Όχι, έχω στο εξοχικό. Τώρα όσον αφορά τους γείτονές μου, αυτοί φοβούνται, δεν κυκλοφορούν, δεν βγαίνουν έξω, μ’ αρέσει πάρα πολύ. Μ’ έκλεψαν και μένα. Έγινε Παρασκευή, η Αστυνομία ήρθε τη Δευτέρα, γιατί ως γνωστόν τα γουικέντ δεν δουλεύουν. Αλλά το εκπληκτικό ήταν ότι την άλλη μέρα σε όλη τη γειτονιά γινόταν ένας οργασμός εργασιών, βάζανε κάγκελα, συναγερμούς κ.λπ. Φοβούνται με όλα αυτά και δεν κυκλοφορούν στους δρόμους. Στους δρόμους βλέπεις μόνο το υπηρετικό προσωπικό, δηλαδή Αλβανούς κηπουρούς και Φιλιππινέζες. 

Πάντως, θα μπορούσες να κάνεις κι εσύ μια φιλανθρωπική κίνηση, να οργανώσεις μια συναυλία, κάτι σαν «Άγγιγμα ψυχής»… Είναι δύσκολο, αλλά κοίτα να δεις. Εγώ έχω πρόβλημα με την καρδιά μου, ο Καζαντζίδης έχει ζάχαρο, περιμένουμε τώρα τον Άκη Πάνου να βγει από τη φυλακή να καθαρίσει για πάρτη μας. 

Μιλάμε τόση ώρα για τόσους ανθρώπους και δεν μου είπες τίποτα για τον Γιώργο Νταλάρα… Α, ο Γιώργος είναι ένα εξαιρετικό παιδί, σπάνιος δημιουργός, γενναιόδωρος, ευαίσθητος, τον θαυμάζω και τον εκτιμώ απεριόριστα. 

Συνέντευξη: Σταυρούλα Παναγιωτάκη 

Φωτογραφίες: Τάσος Βρεττός

Τεύχος 5, Περίοδος Δεύτερη, Ιανουάριος 1999