To νέο «ick» στις σχέσεις: Η χρήση ChatGPT προκαλεί αποστροφή
Μια γενιά που ρωτάει το ChatGPT αντί για σένα, και πώς η τεχνητή νοημοσύνη σκοτώνει τον έρωτα πριν καν ξεκινήσει.
Τις προάλλες, μια νεότερη από ‘μένα φίλη (καθαρά gen Z) αναρωτήθηκε τι είναι ένα χρωματιστό αντικείμενο που είδε στο κομοδίνο μου… Αντί να με ρωτήσει τι είναι αυτό το μακρινάρι με τα κουμπάκια, αποφάσισε να το βγάλει φωτογραφία και να ρωτήσει το chat. Σελιδοδείκτης λέει! Για φαντάσου… Μέχρι τότε δεν είχα συνειδητοποιήσει πραγματικά πόσο διαδεδομένη ήταν η χρήση του ChatGPT μεταξύ των νέων παιδιών. Δεν λέω, κι εγώ το ανοίγω που και που, και πρέπει να παραδεχτώ πως το έχω χρησιμοποιήσει για να «νιώσω καλύτερα», όμως πάντα ξέρω πως το εργαλείο αυτό δεν πρόκειται να διαφωνήσει μαζί μου (το GPT εννοώ…), και πως απλώς αντανακλά λέξεις από το φράκταλ της βάσης δεδομένων του.
Παρατηρώντας λίγο καλύτερα τις ιντερνετικές τάσεις, κατάλαβα πως αυτό που από πρώτο χέρι ένιωσα όταν κάποιο κοντινό μου άτομο απέκλεισε την επικοινωνία ή την προσπάθεια έρευνας για να λύσει την απορία του, το νιώθει και πολύς κόσμος στις ερωτικές του σχέσεις.
Αυτό το συναίσθημα λέγεται ick.
Αρχικά: τι είναι το «ick»;
Ας συμβουλευτούμε το ερμηνευτικό λεξικό 20άρηδων του ΚΛΙΚ:
Ick (ικ): αυτό το αίσθημα αηδίας που νιώθεις όταν συνειδητοποιείς ότι ο σύντροφός σου έχει μια συνήθεια που ξαφνικά σου το μπετώνει.
π.χ. Συνειδητοποίησα ότι πρέπει να μου πει ‘σ ’αγαπώ’ για να τελειώσει και από τότε έχω ick.
Αυτή η λέξη έχει προκύψει και χρησιμοποιείται ευρέως στην διαδικτυακή αργκό και αφορά τις ρομαντικές κυρίως σχέσεις. Η λέξη χρησιμοποιείται τόσο συχνά που το 2024 μπήκε σαν επίσημο λήμμα στο λεξικό του Cambridge.
Τώρα που το ξεκαθαρίσαμε, συνεχίζουμε με το…
ChatGPT-ick
Μέχρι πρόσφατα, τα red flags στον μαγικό κόσμο των σχέσεων ήταν πάνω-κάτω τα γνωστά: «χωρίσαμε γιατί ήταν κακή η επικοινωνία», «το χιούμορ του είναι εφάμιλλο του Τσουκαλά», «έχουμε διαφορετικά θέλω, αυτός θέλει τη μαμά του, εγώ θέλω την ησυχία μου». Ήξερες τι να περιμένεις. Τώρα όμως, η χρήση της τεχνολογίας επηρεάζει τις σχέσεις και δεν μένει μόνο στα μηνύματα και τα αποτυχημένα ραντεβού μέσω dating apps. Τώρα, το να μάθεις ότι το άλλο άτομο χρησιμοποιεί AI για τα πιο basic πράγματα μπορεί να σε ξενερώσει πιο γρήγορα κι απ’ το «θα δούμε».
Πρώτη εντύπωση
Δεν μιλάμε για κάτι τρανταχτό. Μπορεί να είναι ένα bio σε dating app που «ζέχνει» AI από χιλιόμετρα ή ένα μήνυμα τόσο άψογα διατυπωμένο που λες «δεν παίζει να το έγραψε μόνος του αυτό». Οριακά καλύτερο το «here to explore»… Πώς να μην ξενερώσεις αν καταλάβεις πως κάποιος δεν μπορεί να σκεφτεί για τον εαυτό του. Πίσω από την ευκολία, πολλοί βλέπουν απλώς έλλειψη αυθεντικότητας. Σαν να μην μπαίνει καν στη διαδικασία να σκεφτεί, να εκφραστεί, να εκτεθεί λίγο, όλα αυτά δηλαδή που κάνουν έναν άνθρωπο ενδιαφέρον.
Μέσα σε όλο αυτό, έχει αρχίσει να ακούγεται και ένας νέος όρος, το chatfishing. Δηλαδή, όταν κάποιος χρησιμοποιεί AI για να χτίσει μια πιο «περιποιημένη» εκδοχή του εαυτού του, είτε στο προφίλ του είτε στον τρόπο που επικοινωνεί. Το πρόβλημα είναι πως όταν βρεθείτε από κοντά η φούσκα αυτή σκάει, γιατί τα δεδομένα της συνομιλίας δεν συνάδουν με τα δεδομένα των ήχων που παράγει. To rizz δεν μπορείς να το προσποιηθείς, φιλαράκι…
Μέσα στη σχέση
Το θέμα φυσικά δεν σταματά στο πρώτο στάδιο του φλερτ. Το GPT-ick προκύπτει και μέσα στις σχέσεις. Χαρακτηριστικό είναι ένα παράδειγμα που αναφέρει η βρετανική Vogue: μια γυναίκα περιέγραψε ότι ο σύντροφός της ήταν σχεδόν εθισμένος στο ChatGPT. Αυτό που την ανησυχούσε περισσότερο δεν ήταν απλώς η χρήση, αλλά η εξάρτηση. Όπως είπε, φοβόταν ότι σε κάθε καβγά εκείνος θα ρωτούσε το Chat τι να κάνει και πώς να εκτονώσει την κατάσταση, αντί να το δουλέψουν μεταξύ τους. Γιατί άλλο να χρησιμοποιείς ένα εργαλείο πού και πού, κι άλλο να γίνεται ο «σύμβουλός» σου για το πώς να μιλήσεις. Η ιδέα ότι ο σύντροφός σου μπορεί να ανοίξει το chat αντί να σου μιλήσει κατευθείαν, δημιουργεί μια περίεργη απόσταση. Αποφεύγει το δύσκολο, το ανθρώπινο κομμάτι της σχέσης και μπαίνει σε μια λούπα αυτο-επιβεβαίωσης αντί να επικοινωνήσει τα συναισθήματά του. Ταυτόχρονα, λέει η ανώνυμη πηγή, ο τύπος χρησιμοποιούσε την εφαρμογή ακόμη και για απλές ερωτήσεις, όπως το πώς να φτιάξει μια spicy margarita, κάτι που παραδέχεται ότι της προκαλούσε έντονο ick.
Όταν ένα εργαλείο είναι τόσο διαδεδομένο, είναι λογικό πολύς κόσμος αντίστοιχα να αντιδράει. Για αρκετούς είναι θέμα ίσως ανίσχυρου χαρακτήρα, αλλά και στάσης ζωής γενικότερα. Η ευκολία του «ρώτα το τζιπιτί» για τα πάντα, από το αν μπορείς να φας μακαρόνια που μυρίζουν ξινίλα, μέχρι το πού να πας για ποτό, αρχίζει να μοιάζει με παραίτηση από την ίδια τη ζωή. Πάμε από το trial and error, και την εμπιστοσύνη στους γύρω μας, στην εξάρτηση από τις μηχανές και την άρνηση κριτικής σκέψης. Όσο απλό κι αν φαίνεται, κάποιους τους χτυπάει κατευθείαν στο νεύρο.
Φυσικά, δεν είναι όλα άσπρο-μαύρο. Άλλωστε ζούμε σε αυτή την εποχή, είναι σχεδόν αδύνατο να αποφύγουμε την επαφή με το γλωσσικό μοντέλο. Υπάρχουν περιπτώσεις που το ChatGPT όντως βοηθάει· για παράδειγμα, στο να καταλάβεις καλύτερα ένα μήνυμα ή να βάλεις σε σειρά τις σκέψεις σου. Εκεί λειτουργεί σαν εργαλείο και όχι τόσο σαν υποκατάστατο, αρκεί να έχουμε ξεκάθαρη πρόθεση. Άλλο να το χρησιμοποιείς, κι άλλο να βασίζεσαι σε αυτό για να υπάρξεις.
Τελικά, το GPT-ick δεν είναι μόνο θέμα εξάρτησης από την τεχνολογία, άλλωστε αν κάτσουμε να συγκρίνουμε τα screen times μας, την βάψαμε ομαδικώς. Είναι όμως θέμα φάσης. Είναι αυτό το περίεργο συναίσθημα όταν καταλαβαίνεις ότι το άλλο άτομο δεν μπαίνει καν στον κόπο να σκεφτεί, να νιώσει, να κάνει τα δικά του λάθη. Σε μια εποχή που όλα γίνονται πιο γρήγορα και πιο εύκολα, το να είσαι αυθεντικός αρχίζει να είναι επιτηδευμένο. Δηλαδή πού φτάσαμε (φασαιισμός λέγεται)…
Αυτό που ξενερώνει πιο πολύ δεν είναι το ότι χρησιμοποιεί ChatGPT, αλλά το πώς. Όταν στη μέση της κουβέντας τραβά το τζιπιτάκι και το ρωτάει ποιο έχει δίκιο, είναι λογικό να νιώθεις πως μιλάς με το μποτάκι. Και, οκ, αυτό δεν είναι καθόλου hot. Καλύτερα να μαλλιοτραβηχτούμε.
