«Το swinging μάς έκανε να επικοινωνούμε περισσότερο»: Πώς είναι να είσαι swinger στην Ελλάδα
Ανάμεσα στην επιθυμία, τη διακριτικότητα και το κοινωνικό ταμπού: Η κρυφή πλευρά μιας ερωτικής επιλογής που παραμένει αόρατη στη χώρα μας.
Περιεχόμενα
- Από την «κρυφή λέσχη» στη σύγχρονη έννοια της συναινετικής μη μονογαμίας
- «Δεν ψάχναμε άλλους ανθρώπους. Ψάχναμε έναν διαφορετικό τρόπο να ζήσουμε τη σχέση μας»
- Υπάρχουν swingers clubs στην Ελλάδα;
- Η διαφορά ανάμεσα στην απιστία και στη συναινετική μη μονογαμία
- Οι χώρες όπου το swinging είναι πιο οργανωμένο
- Σε διεθνή ύδατα και όχι μόνο
- Γιατί στην Ελλάδα παραμένει δύσκολο;
Για κάποιους είναι μια μορφή ελευθερίας. Για άλλους παραμένει ένα θέμα που προκαλεί αμηχανία, απορία ή ακόμη και έντονη κριτική. Το swinging, η επιλογή δηλαδή ζευγαριών να μοιράζονται ερωτικές εμπειρίες με άλλους ανθρώπους μέσα σε ένα πλαίσιο αμοιβαίας συναίνεσης, εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις πιο παρεξηγημένες εκφράσεις της σύγχρονης σεξουαλικότητας.
Στην Ελλάδα υπάρχει, αλλά σπάνια φαίνεται. Δεν υπάρχει η δημόσια κουλτούρα που συναντά κανείς σε χώρες όπως η Ολλανδία, η Γερμανία ή η Γαλλία, όπου οι κοινότητες του λεγόμενου «lifestyle» έχουν οργανωμένους χώρους, εκδηλώσεις και μια μεγαλύτερη κοινωνική αποδοχή. Στη χώρα μας, αντίθετα, η λέξη swinger εξακολουθεί συχνά να συνοδεύεται από στερεότυπα. Πιστεύεται ότι αφορά ανθρώπους που βαρέθηκαν τη σχέση τους, ότι συνδέεται με την απιστία ή ότι κρύβει προβλήματα μέσα στο ζευγάρι.
Οι ίδιοι οι άνθρωποι που το επιλέγουν περιγράφουν μια διαφορετική πραγματικότητα. Μιλούν για ζευγάρια που έχουν ισχυρούς δεσμούς, για ανθρώπους που συζητούν ανοιχτά τις επιθυμίες τους και για μια μορφή ερωτικής εξερεύνησης που βασίζεται περισσότερο στην επικοινωνία παρά στην παρόρμηση.
Η μεγάλη αντίφαση είναι ότι ενώ η σεξουαλικότητα ανέκαθεν ξεπερνούσε τα όρια των κοινωνικών κανόνων, πολλές από αυτές τις διαφορετικές εκφράσεις παρέμεναν διαχρονικά κρυμμένες. Όχι απαραίτητα επειδή ήταν σπάνιες, αλλά επειδή οι άνθρωποι που τις ζούσαν επέλεγαν τη σιωπή.
Από την «κρυφή λέσχη» στη σύγχρονη έννοια της συναινετικής μη μονογαμίας
Το swinging δεν είναι νέο φαινόμενο. Οι πρώτες οργανωμένες κοινότητες ζευγαριών που εξερευνούσαν τη μη αποκλειστική σεξουαλική επαφή εμφανίστηκαν στις Ηνωμένες Πολιτείες ήδη από τα μέσα του 20ού αιώνα, αρχικά σε πιο κλειστούς κύκλους.
Με την πάροδο των δεκαετιών, η έννοια εξελίχθηκε. Σήμερα συχνά εντάσσεται στη μεγαλύτερη κατηγορία της «συναινετικής μη μονογαμίας» (consensual non-monogamy), έναν όρο που περιγράφει σχέσεις στις οποίες οι σύντροφοι συμφωνούν από κοινού ότι η αποκλειστικότητα δεν αποτελεί το μοναδικό μοντέλο σύνδεσης.
Οι ερευνητές που μελετούν αυτές τις μορφές σχέσεων επισημαίνουν ότι η βασική διαφορά από την απιστία βρίσκεται στη συναίνεση. Η απιστία χαρακτηρίζεται από απόκρυψη και παραβίαση συμφωνιών μέσα στη σχέση. Αντίθετα, η συναινετική μη μονογαμία προϋποθέτει συζήτηση, όρια και διαρκή επικοινωνία.
Αυτό φυσικά δεν σημαίνει ότι κάθε τέτοια σχέση λειτουργεί επιτυχημένα. Όπως συμβαίνει με κάθε μορφή σχέσης, απαιτεί ωριμότητα, εμπιστοσύνη και ξεκάθαρες προσδοκίες.
«Δεν ψάχναμε άλλους ανθρώπους. Ψάχναμε έναν διαφορετικό τρόπο να ζήσουμε τη σχέση μας»
Ο Δημήτρης και η Άννα είναι μαζί δεκαπέντε χρόνια. Παντρεμένοι, με ένα παιδί, ζουν σε μια μεγάλη ελληνική πόλη και εργάζονται σε επαγγέλματα που δύσκολα θα επέτρεπαν οποιαδήποτε δημοσιότητα γύρω από την προσωπική τους ζωή.
Για τις ανάγκες του άρθρου μιλούν ανώνυμα. Όχι επειδή θεωρούν ότι κάνουν κάτι για το οποίο πρέπει να ντρέπονται, αλλά επειδή γνωρίζουν ότι η κοινωνική αντίδραση μπορεί να είναι πολύ διαφορετική από την προσωπική τους άποψη.
«Χρειάστηκαν σχεδόν δύο χρόνια μέχρι να το πούμε καθαρά ο ένας στον άλλον. Υπήρχε ο φόβος ότι ο άλλος θα παρεξηγήσει την επιθυμία ή θα θεωρήσει ότι κάτι δεν λειτουργεί στη σχέση».
«Όταν ακούει κάποιος τη λέξη swinger, νομίζει ότι μιλάμε για ανθρώπους που βαρέθηκαν τον σύντροφό τους. Στη δική μας περίπτωση συνέβη ακριβώς το αντίθετο. Ήμασταν καλά μεταξύ μας και θέλαμε να εξερευνήσουμε μαζί μια φαντασίωση που υπήρχε και στους δύο» αναφέρει η Άννα.
Η πρώτη συζήτηση δεν έγινε εύκολα: «Χρειάστηκαν σχεδόν δύο χρόνια μέχρι να το πούμε καθαρά ο ένας στον άλλον. Υπήρχε ο φόβος ότι ο άλλος θα παρεξηγήσει την επιθυμία ή θα θεωρήσει ότι κάτι δεν λειτουργεί στη σχέση» θυμάται ο Δημήτρης.
Όπως λένε, η μεγαλύτερη πρόκληση δεν ήταν η ίδια η επιθυμία, αλλά η αποδοχή της: «Το δύσκολο ήταν να καταλάβουμε ότι μπορούμε να μιλήσουμε για κάτι που πολλοί άνθρωποι θεωρούν απαγορευμένο. Υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο να έχεις μια φαντασίωση και στο να νιώθεις ότι μπορείς να την επικοινωνήσεις στον άνθρωπό σου».
Αφού διάβασαν εμπειρίες άλλων ζευγαριών και άρχισαν να ενημερώνονται περισσότερο, συνειδητοποίησαν ότι το swinging δεν είχε σχέση με τις εικόνες που είχαν δημιουργήσει. Όπως λέει η Άννα: «Περιμέναμε κάτι πολύ διαφορετικό. Νομίζαμε ότι θα συναντούσαμε ανθρώπους που αναζητούν απλώς σεξουαλικές εμπειρίες χωρίς όρια. Αντίθετα, βρήκαμε κυρίως ζευγάρια που έδιναν τεράστια σημασία στους κανόνες και στον σεβασμό».
Ο Δημήτρης συμπληρώνει για την πρώτη φορά που το επιχείρησαν: «Το πρώτο πράγμα που μας ενδιέφερε ήταν να αισθανθούμε ασφαλείς. Μπορεί κάποιος να φαντάζεται ότι το σημαντικό είναι η πράξη, αλλά στην πραγματικότητα το σημαντικό είναι η εμπιστοσύνη».
Η Άννα περιγράφει ότι οι συζητήσεις πριν από οποιαδήποτε συνάντηση ήταν συχνά μεγαλύτερες από την ίδια την εμπειρία: «Μιλάς για όρια, για πράγματα που θέλεις και πράγματα που δεν θέλεις. Αυτό είναι κάτι που πολλές φορές ζευγάρια που έχουν μια παραδοσιακή σχέση δεν κάνουν ούτε μετά από χρόνια».
Για το ζευγάρι, το σημαντικότερο στοιχείο είναι ότι η επιλογή παραμένει κοινή: «Αν ένας από τους δύο το κάνει επειδή φοβάται να χάσει τον άλλον ή επειδή αισθάνεται πίεση, τότε δεν λειτουργεί. Δεν είναι αυτό το νόημα» λένε με μια φωνή.
Υπάρχουν swingers clubs στην Ελλάδα;
Σε αντίθεση με χώρες όπου το swinging έχει αποκτήσει μεγαλύτερη ορατότητα, στην Ελλάδα η κοινότητα λειτουργεί κυρίως σε ιδιωτικό επίπεδο. Δεν υπάρχουν μεγάλα, δημόσια φεστιβάλ ή μια ευρέως αποδεκτή κοινωνική σκηνή αντίστοιχη με αυτή που υπάρχει σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες. Οι περισσότεροι ενδιαφερόμενοι κινούνται μέσω διαδικτυακών κοινοτήτων, κλειστών ομάδων, εξειδικευμένων πλατφορμών γνωριμιών ή ιδιωτικών εκδηλώσεων.
Η ανωνυμία παίζει σημαντικό ρόλο. Σε μια μικρή κοινωνία, όπου οι προσωπικές και επαγγελματικές σχέσεις συχνά αλληλοεπικαλύπτονται, πολλοί άνθρωποι φοβούνται ότι μια τέτοια επιλογή μπορεί να επηρεάσει την εικόνα τους στον κοινωνικό ή εργασιακό τους κύκλο: «Στο εξωτερικό μπορεί κάποιος να πάει σε ένα club και να θεωρεί ότι είναι απλώς μια δραστηριότητα ενηλίκων. Στην Ελλάδα υπάρχει ακόμη η σκέψη “τι θα γίνει αν με δει κάποιος;”», λέει ο Δημήτρης.
Οι χώροι που σχετίζονται με το lifestyle συνήθως λειτουργούν με μεγαλύτερη διακριτικότητα από αντίστοιχους του εξωτερικού. Η λογική δεν είναι η μαζική προσέλευση αλλά η δημιουργία ενός ασφαλούς περιβάλλοντος όπου οι συμμετέχοντες γνωρίζονται και αισθάνονται ότι προστατεύεται η ιδιωτικότητά τους.
Αυτό αποτελεί έναν από τους βασικούς κανόνες της κοινότητας διεθνώς: η διακριτικότητα δεν θεωρείται απλώς προαιρετική, αλλά απαραίτητη προϋπόθεση. Για πολλούς swingers, το σημαντικότερο μέρος της εμπειρίας δεν είναι η ίδια η σεξουαλική επαφή αλλά η αίσθηση ότι βρίσκονται σε ένα περιβάλλον όπου μπορούν να μιλήσουν ανοιχτά χωρίς φόβο κριτικής.
Η διαφορά ανάμεσα στην απιστία και στη συναινετική μη μονογαμία
Ένα από τα μεγαλύτερα στερεότυπα γύρω από το swinging είναι η αντίληψη ότι πρόκειται απλώς για μια μορφή απιστίας με «άδεια». Οι άνθρωποι που ζουν αυτή την εμπειρία απορρίπτουν αυτή την περιγραφή. Η βασική διαφορά βρίσκεται στη συμφωνία ανάμεσα στους συντρόφους.
«Παράξενο, αλλά το swinging μάς έκανε να επικοινωνούμε περισσότερο».
Στην απιστία, το πρόβλημα δεν είναι μόνο η σεξουαλική επαφή με κάποιον τρίτο, αλλά η παραβίαση μιας συμφωνίας και η απόκρυψη. Στη συναινετική μη μονογαμία, αντίθετα, η συζήτηση προηγείται της πράξης. Πολλά ζευγάρια αναφέρουν ότι η διαδικασία τα ανάγκασε να μιλήσουν περισσότερο για τη ζήλια, την ανασφάλεια, τις επιθυμίες και τα όριά τους: «Παράξενο, αλλά το swinging μάς έκανε να επικοινωνούμε περισσότερο», λέει η Άννα.
«Αναγκάστηκα να πω πράγματα που ίσως δεν θα έλεγα ποτέ. Να μιλήσω για φόβους, για ανασφάλειες, για το τι σημαίνει για μένα η σχέση μας» συμφωνεί και ο σύντροφός της.
Οι ειδικοί που μελετούν τις μη παραδοσιακές μορφές σχέσεων επισημαίνουν ότι δεν υπάρχει ένα μοντέλο που να ταιριάζει σε όλους. Κάποια ζευγάρια λειτουργούν καλύτερα μέσα σε μια αυστηρά μονογαμική σχέση, ενώ άλλα αισθάνονται ότι η ερωτική εξερεύνηση μπορεί να συνυπάρχει με τη συναισθηματική δέσμευση. Το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι η μορφή της σχέσης αλλά το αν υπάρχει ειλικρίνεια και σεβασμός.
Οι χώρες όπου το swinging είναι πιο οργανωμένο
Μπορεί η Ελλάδα κινείται περισσότερο στη σφαίρα της ιδιωτικότητας, υπάρχουν όμως χώρες όπου το swinging αποτελεί μια πολύ πιο ορατή υποκουλτούρα.
Γαλλία: Το φαινόμενο Cap d’Agde
Όταν γίνεται διεθνώς συζήτηση για το swinging, ένα όνομα εμφανίζεται σχεδόν πάντα: το Cap d’Agde στη νότια Γαλλία. Η περιοχή έχει γίνει παγκοσμίως γνωστή για τον γυμνιστικό τρόπο ζωής της και για την παρουσία μιας μεγάλης κοινότητας ανθρώπων που ακολουθούν αυτό το lifestyle. Κατά τη διάρκεια της τουριστικής περιόδου, χιλιάδες επισκέπτες από διαφορετικές χώρες ταξιδεύουν εκεί αναζητώντας έναν πιο απελευθερωμένο τρόπο διακοπών. Υπάρχουν clubs, θεματικές βραδιές και χώροι όπου οι ενήλικες μπορούν να κοινωνικοποιηθούν μέσα σε ένα πλαίσιο που θεωρείται αποδεκτό από την τοπική κουλτούρα.
Ολλανδία: Η κουλτούρα της αποδοχής
Η Ολλανδία είναι μία από τις χώρες όπου η σεξουαλικότητα αντιμετωπίζεται γενικότερα με πιο φιλελεύθερο τρόπο. Υπάρχουν οργανωμένα clubs, εκδηλώσεις και κοινότητες που λειτουργούν ανοιχτά, ενώ η κοινωνική αντιμετώπιση απέναντι σε διαφορετικές μορφές σχέσεων είναι συχνά λιγότερο επικριτική. Το γεγονός ότι υπάρχουν περισσότεροι δημόσιοι χώροι δεν σημαίνει απαραίτητα ότι περισσότεροι άνθρωποι επιλέγουν το swinging. Σημαίνει όμως ότι όσοι το επιλέγουν έχουν μικρότερο φόβο κοινωνικής έκθεσης.
Γερμανία: Clubs με οργανωμένη λειτουργία
Η Γερμανία διαθέτει μία από τις πιο οργανωμένες σκηνές swingers στην Ευρώπη. Σε πολλές πόλεις λειτουργούν μεγάλοι χώροι που μοιάζουν περισσότερο με clubs ευεξίας ή κοινωνικής συνεύρεσης ενηλίκων, με αυστηρούς κανόνες συμπεριφοράς. Η κουλτούρα των συγκεκριμένων χώρων βασίζεται στην ιδέα ότι η ελευθερία προϋποθέτει κανόνες.
Ηνωμένο Βασίλειο: Από τις κοινότητες στα θεματικά events
Στο Ηνωμένο Βασίλειο υπάρχουν εδώ και χρόνια οργανωμένες κοινότητες, ιστοσελίδες, συναντήσεις και θεματικά weekends για ζευγάρια. Η μεγάλη διαφορά σε σχέση με την Ελλάδα είναι ότι η ύπαρξη αυτών των κοινοτήτων δεν αντιμετωπίζεται απαραίτητα ως κάτι που πρέπει να παραμείνει εντελώς κρυφό.
Σε διεθνή ύδατα και όχι μόνο
Τα τελευταία χρόνια έχουν αναπτυχθεί αρκετά διεθνή events που απευθύνονται σε ανθρώπους της κοινότητας. Εκτός από το Cap d’Agde, γνωστά είναι ορισμένα resorts στην Καραϊβική και στο Μεξικό, όπως το Hedonism II στη Τζαμάικα και το Desire Riviera Maya στο Μεξικό, τα οποία έχουν συνδεθεί με διακοπές ενηλίκων και το λεγόμενο lifestyle.
Παράλληλα, στην Ευρώπη διοργανώνονται θεματικά weekends και συναντήσεις όπου συμμετέχουν άνθρωποι από πολλές χώρες. Αυτό που χαρακτηρίζει τις περισσότερες από αυτές τις διοργανώσεις είναι οι αυστηροί κανόνες συναίνεσης και συμπεριφοράς.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Γιατί στην Ελλάδα παραμένει δύσκολο;
Επιστρέφοντας στην ελληνική πραγματικότητα, ίσως το μεγαλύτερο εμπόδιο δεν είναι η ίδια η επιλογή αλλά η κοινωνική εικόνα γύρω από αυτή. Η Ελλάδα έχει μια ιδιαίτερα έντονη παράδοση γύρω από την οικογένεια και τη δημόσια εικόνα. Για πολλούς ανθρώπους, η προσωπική ζωή εξακολουθεί να συνδέεται στενά με το πώς τους βλέπει το κοινωνικό περιβάλλον.
Ο Δημήτρης και η Άννα λένε ότι δεν θα ήθελαν απαραίτητα να γίνει η επιλογή τους δημόσιο θέμα: «Δεν ψάχνουμε αποδοχή από όλους. Δεν χρειάζεται όλοι να συμφωνούν με τον τρόπο που ζούμε. Αυτό που θα θέλαμε είναι λιγότερη κριτική».
Μάλλον εδώ βρίσκεται και η ουσία της συζήτησης. Η ανθρώπινη σεξουαλικότητα δεν ακολουθεί πάντα ευθείες γραμμές. Οι άνθρωποι έχουν διαφορετικές ανάγκες, φαντασιώσεις και τρόπους σύνδεσης. Το αν μια επιλογή θεωρείται αποδεκτή ή όχι συχνά εξαρτάται περισσότερο από την εποχή και την κοινωνία παρά από την ίδια την επιλογή.
Το swinging στην Ελλάδα υπάρχει, αλλά παραμένει κυρίως αόρατο. Υπάρχουν άνθρωποι που το επιλέγουν, αλλά πολλοί από αυτούς εξακολουθούν να αισθάνονται ότι η κοινωνία δεν είναι ακόμη έτοιμη να ακούσει χωρίς να κρίνει.
