Από τη Γη στη Σελήνη: Η περιπέτεια αρχίζει και πάλι

Το πρωί καθώς ξύπνησα και έβαλα την τηλεόραση για να δω την πρώτη αποστολή ενός διαστημοπλοίου προς την Σελήνη, μετά από περισσότερα από πενήντα χρόνια σκεφτόμουν, τι είναι αυτό που κάνει το ανθρώπινο Όν, να προσπαθεί κάθε τόσο να ξεπεράσει τα όρια του.

Περισσότερο από δύο χιλιάδες εξακόσια περίπου χρόνια πριν, ο Θαλής ο Μιλήσιος, αυτός που ο Πλάτωνας και όλοι οι μεταγενέστεροι θεωρούν ως τον πρώτο φιλόσοφο, σε ηλικία 25 ετών, άφησε το σπίτι του για να ταξιδέψει στην Ανατολή, προκειμένου να βρει τις απαντήσεις και τις γνώσεις που του έλειπαν. Και πιθανόν να βρήκε κάποιες από αυτές, στους αρχαίους παρατηρητές του Ουρανού, τους φιλόσοφους αναζητητές της αρχαίας Βαβυλώνας, που μελετούσαν τα αστρα.

Αυτά που βρήκε του επέτρεψαν στην συνέχεια, στα ταξίδια του στην Αίγυπτο, να υπολογίσει το ύψος των πυραμίδων, χρησιμοποιώντας ένα ραβδί. Και αργότερα να διατυπώσει την άποψη ότι η ζωή, όλη η ζωή προέρχεται από το νερό και ότι τα πάντα ακόμη και τα άψυχα έχουν “ψυχή”, η οποία είναι “κινητική”, σε αντίθεση με την υπόλοιπη ύλη. Ο Θαλής ανακάλυψε ακόμη τις ισημερίες και ήταν ο πρώτος που κατάφερε να υπολογίσει την πρώτη έκλειψη ηλίου το 585 π.Χ.

Είναι η ίδια περιέργεια και το “κάλεσμα” να βρούμε τις απαντήσεις στην περιέργεια που δημιουργεί το άγνωστο. Εκείνη η περιέργεια που οδήγησε το Βίκινγκ Ράγκναρ Λόθμπροκ, να ανακαλύψει τον θαλάσσιο δρόμο για την Μεγάλη Βρετανία και αργότερα σε λίγο μεταγενέστερους καιρούς οι Βίκνγκς να φτάσουν ως την Γροιλανδία, εκεί που είχε φτάσει πολλούς αιώνες πριν ο Έλληνας ερευνητής Πυθέας . Ως την Θούλη, το μέρος όπου “ο ήλιος δεν έδυε ποτέ”.

Είναι η ίδια περιέργεια που έσπρωξε τον Χριστόφορο Κολόμβο να ανακαλύψει την αμερικάνικη ήπειρο.

Η ίδια περιέργεια που μας έσπρωξε στο πρώτο ταξίδι στην Σελήνη τον Ιούλιο του 1969, ώστε ο Νηλ Άρμστρονγκ, ο πρώτος άνθρωπος που πάτησε στο φεγγάρι να πει : “Ένα μικρό βήμα για τον άνθρωπο, ένα μεγάλο άλμα για την ανθρωπότητα”.

Είναι η ακόρεστη δίψα μας για να βρούμε τις απαντήσεις που δεν έχουμε, που μας σπρώχνει προς τα άστρα.

Ίσως επειδή από εκεί προερχόμαστε.

Τα ταξίδια στην Σελήνη δεν συνεχίστηκαν τότε, αλλά η σχετική “κατάκτηση του διαστήματος” οδήγησε στη δημιουργία της σηνερινής πραγματικότητας, όπου οι χιλιάδες δορυφόροι  γύρω απο τη Γη, επέτρεψαν να υπάρχει ένας παγκόσμιος ιστός πληροφορίας, που πλέον “καθοδηγεί” σχεδόν τα πάντα.

Και μέσα στα άλλα επιτρέπει σε αυτό το κείμενο να δημοσιευτεί, το επόμενο δευτερόλεπτο μετά την ολοκλήρωση του…

«We have liftoff»: Η στιγμή που η ανθρωπότητα άφησε ξανά τη Γη

Για πενήντα τέσσερα χρόνια, η Σελήνη ήταν σιωπηλή. Όχι γιατί δεν υπήρχε. Όχι γιατί δεν την κοιτούσαμε. Αλλά γιατί δεν την αγγίζαμε.

Και ξαφνικά, μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, με μια φράση που ακούστηκε ξανά μετά από μισό αιώνα — «We have liftoff» — η σιωπή έσπασε.

Η αποστολή Artemis II ξεκίνησε.Και μαζί της, ξεκίνησε ξανά κάτι πολύ μεγαλύτερο από ένα ταξίδι.

Ξεκίνησε η επιστροφή του ανθρώπου στο άγνωστο.

Η στιγμή της φωτιάς

Η εκτόξευση δεν είναι ποτέ απλώς τεχνική διαδικασία. Είναι μια βίαιη πράξη.

Ο πύραυλος Space Launch System σηκώθηκε από τη Γη σαν να ήθελε να τη σκίσει. Φλόγες, καύσιμα, πίεση, δονήσεις.Για λίγα λεπτά, όλα είναι στο όριο. Και ευτυχώς όμως, όλα πήγαν όπως έπρεπε.

Οι ενισχυτές — που παρείχαν το 80% της ώσης — έκαναν τη δουλειά τους. Επιτάχυναν το σύστημα σε ταχύτητες που δεν ανήκουν πλέον στον ανθρώπινο κόσμο. Και μετά, όπως προβλέπεται, αποκολλήθηκαν και έπεσαν στον Ατλαντικό.

Σαν να είχε ολοκληρωθεί μια τελετουργία.

Το πρώτο «κόψιμο» με τη Γη

Οκτώ λεπτά μετά την εκτόξευση, συνέβη κάτι που μοιάζει απλό — αλλά δεν είναι.

Η κάψουλα Orion αποκολλήθηκε. Εκείνη τη στιγμή, οι τέσσερις άνθρωποι μέσα της δεν ανήκαν πια στη Γη.

Ήταν σε τροχιά.

Και αυτό είναι το πρώτο, πραγματικό βήμα προς το άγνωστο.

Οι πρώτες ώρες: η ψυχρή λογική μετά την έκρηξη

Μετά την ένταση της εκτόξευσης, έρχεται κάτι εντελώς διαφορετικό.

Σιωπή. Έλεγχος. Λεπτομέρεια.Για σχεδόν 24 ώρες, το πλήρωμα δεν «ταξιδεύει». Ελέγχει.

•  το οξυγόνο
• το νερό
• τα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα
• τα ηλεκτρικά συστήματα
• τη λειτουργία των ηλιακών πτερυγίων

Δεν υπάρχει περιθώριο ενθουσιασμού. Μόνο ακρίβεια.

Γιατί πριν φύγεις από τη Γη… πρέπει να είσαι απολύτως βέβαιος ότι μπορείς να επιστρέψεις.

Το σημείο χωρίς επιστροφή

Κάποια στιγμή — όχι δραματικά, όχι με φωνές — θα έρθει η πιο κρίσιμη απόφαση.

Να συνεχίσουν ή να γυρίσουν πίσω. Αν όλα λειτουργούν σωστά, τότε θα ενεργοποιηθεί ο κύριος κινητήρας.

Και τότε, το Orion θα φύγει από την τροχιά της Γης. Εκεί, το ταξίδι αλλάζει φύση.

Δεν είναι πια δοκιμή. Είναι δέσμευση.

Τέσσερις άνθρωποι, 384.000 χιλιόμετρα μακριά

Το πλήρωμα — Ριντ Γουάιζμαν, Βίκτορ Γκλόβερ, Κριστίνα Κοχ και Τζέρεμι Χάνσεν — δεν είναι απλώς τέσσερις αστροναύτες.

Είναι οι πρώτοι άνθρωποι μετά από 54 χρόνια που θα δουν τη Γη από αυτή την απόσταση. 384.000 χιλιόμετρα.

Χίλιες φορές πιο μακριά από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Και κάπου εκεί, αλλάζει η αντίληψη.

Η Γη παύει να είναι «ο κόσμος». Γίνεται ένα σημείο.

Η τεχνολογία ως προέκταση του ανθρώπου

Τα ηλιακά πτερύγια άνοιξαν. Χιλιάδες κύτταρα άρχισαν να συλλέγουν ενέργεια.

Η κάψουλα εκτελεί ελιγμούς — ακόμη και «αναποδογυρισμένες» περιστροφές — για να προσανατολιστεί σωστά.

Όλα λειτουργούν όπως πρέπει. Και όμως, όσο πιο τέλεια λειτουργεί η τεχνολογία, τόσο πιο εμφανές γίνεται κάτι άλλο:

Ότι δεν είναι αυτή το κέντρο. Το κέντρο είναι ο άνθρωπος που την εμπιστεύεται.

Το παράδοξο της αποστολής

Η Artemis II είναι ταυτόχρονα:

• η πιο εξελιγμένη αποστολή που έχει γίνει ποτέ
• και μια επιστροφή σε κάτι πολύ παλιό

Γιατί, στην ουσία, επαναλαμβάνει το ίδιο ερώτημα που υπήρχε και στην εποχή του Απόλλων: Μέχρι πού μπορούμε να φτάσουμε;

Αλλά αυτή τη φορά, το ερώτημα είναι διαφορετικό.Όχι «αν μπορούμε να πάμε».

 Αλλά «αν μπορούμε να μείνουμε».

Η στιγμή της Σελήνης

Αν όλα εξελιχθούν όπως σχεδιάζεται, η έκτη ημέρα θα είναι η πιο σημαντική. Το Orion θα περάσει γύρω από τη Σελήνη.

Και οι αστροναύτες θα δουν κάτι που ελάχιστοι άνθρωποι έχουν. Οι αστροναύτες το προγούμενου [προγράμματος “Απόλλων”: Την αθέατη πλευρά της.

Εκεί δεν υπάρχει ιστορία. Δεν υπάρχουν ίχνη. Δεν υπάρχουν σημαίες.

Είναι ένας κόσμος που παραμένει, ακόμη, άγνωστος.

Η σιωπή των 50 λεπτών

Καθώς το σκάφος θα περνά πίσω από τη Σελήνη, η επικοινωνία θα χαθεί. 30 έως 50 λεπτά. Καμία φωνή. Κανένα σήμα.

Τέσσερις άνθρωποι μόνοι στο Σύμπαν. Είναι ίσως η πιο καθαρή στιγμή της αποστολής. Η στιγμή που ο άνθρωπος δεν έχει καμία επιβεβαίωση ότι υπάρχει κάποιος να τον ακούσει.

Και όμως συνεχίζει.

Η επιστροφή: η πιο σκληρή δοκιμασία

Το ταξίδι πίσω είναι εξίσου επικίνδυνο. Η επανείσοδος στην ατμόσφαιρα είναι μια δοκιμασία φωτιάς.

Ταχύτητες που αγγίζουν τα 40.000 χλμ/ώρα. Θερμοκρασίες που ξεπερνούν τους 2.500 βαθμούς.

Η θερμική ασπίδα δεν είναι απλώς ένα κομμάτι τεχνολογίας.

Είναι το τελευταίο όριο μεταξύ ζωής και καταστροφής.

Γιατί το κάνουμε αυτό;

Είναι ίσως το πιο σημαντικό ερώτημα. Γιατί να στείλεις ανθρώπους τόσο μακριά; Γιατί να πάρεις αυτό το ρίσκο;

Η απάντηση δεν είναι τεχνική. Δεν είναι επιστημονική. Είναι βαθιά ανθρώπινη.

Γιατί ο άνθρωπος δεν μπορεί να μείνει στάσιμος.

Η αρχή, όχι το τέλος

Η Artemis II δεν είναι ο στόχος. Είναι η αρχή.Ανοίγει τον δρόμο για:

•  επιστροφή στη Σελήνη
• δημιουργία βάσεων
• και, τελικά, για κάτι που μέχρι πριν λίγα χρόνια έμοιαζε επιστημονική φαντασία

Το επόμενο μεγάλο βήμα:

Ο Άρης.

Το πραγματικό συμπέρασμα

Η εκτόξευση έγινε. Το ταξίδι ξεκίνησε.

Είναι ότι αποφασίσαμε, ξανά, να την αφήσουμε πίσω.

Και κάπου εκεί, πίσω από τη Σελήνη, όταν θα χαθεί το σήμα…Όταν για λίγα λεπτά δεν θα υπάρχει κανείς να τους ακούσει…

Δεν θα υπάρχει NASA.
Δεν θα υπάρχει έλεγχος αποστολής.
Δεν θα υπάρχει Γη.

Θα υπάρχουν μόνο τέσσερις άνθρωποι.

Και το Σύμπαν.

Και ίσως εκεί, μέσα σε αυτή τη σιωπή — που δεν είναι κενό αλλά κάτι πολύ πιο πυκνό από κάθε ήχο — να συμβεί αυτό που δεν καταγράφεται σε καμία αποστολή.

Να καταλάβουν…Ότι δεν πήγαν στη Σελήνη για να τη δουν. Πήγαν για να δουν… τον εαυτό τους από έξω. Και τότε, για μια στιγμή μόνο, ίσως να καταλάβουν κάτι που οι αρχαίοι το ήξεραν χωρίς να έχουν πυραύλους.

Ότι ο κόσμος δεν είναι απλώς ένα σύστημα.Είναι ένα κόσμημα. Και ότι εμείς… δεν είμαστε απλώς μέσα σε αυτό.

Είμαστε μέρος του σχεδίου του.