Οι 20 καλύτερες ταινίες του 2025

Πέρυσι, τέτοιες μέρες μάλιστα, ο σινεφιλικός κόσμος πενθούσε συλλογικά την απώλεια του Ντέιβιντ Λιντς. Ενός σκηνοθέτη που παρέμεινε ευρέως αναγνωρίσιμος και αγαπητός ως το τέλος, κυρίως εξαιτίας του τρόπου που έσμιγε τις περίπλοκες αφηγήσεις με ένα αυθεντικό, σκοτεινό και γοητευτικό κινηματογραφικό ύφος. Ένα χρόνο μετά, η ίδια η έννοια της δημιουργικότητας βρίσκεται υπό απειλή ενόψη της προβλεπόμενης εξαγοράς της Warner Bros. από το Netflix. Η εν λόγω εξέλιξη μπορεί να είναι δυσοίωνη και δικαιολογημένα ανησυχητική, ωστόσο, μεταξύ των δύο παραπάνω γεγονότων πέρασαν δώδεκα μήνες στους οποίους είδαμε πολύ και σπουδαίο σινεμά.

Παράλληλα, εάν χρειαζόταν να δώσουμε ένα συγκεκριμένο χαρακτηρισμό στο κινηματογραφικό 2025, αυτός θα ήταν ο ανταγωνισμός. Ιδιαίτερα στα καθ’ ημάς οι εξελίξεις «έτρεχαν» μέχρι τα τέλη της χρονιάς, με νέα «μέτωπα» να ανοίγουν σε μηνιαία βάση. Από την ολόσωστη καταγγελία της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου για τη γενοκτονία στην Παλαιστίνη, περάσαμε στο «άκυρο» που έριξε Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ) στην παραγωγή της «Βουγονίας» του Γιώργου Λάνθιμου, αποτρέποντας από το να γυριστεί μια σκηνή με φόντο τον Παρθενώνα που θα άφηνε εποχή. Έπειτα, εκδηλώθηκε η μαζική πρωτοβουλία Ορατότης Μηδέν, η οποία έφερε σε αντιπαράθεση τους επαγγελματίες του χώρου με το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου, Οπτικοακουστικών Μέσων και Δημιουργίας (ΕΚΚΟΜΕΔ), με την εμπιστοσύνη μεταξύ των δύο μερών να μην έχει αποκατασταθεί πλήρως.

Τώρα, όσον αφορά την εγχώρια σινεφιλική εμπειρία, τρεις ήταν οι εξελίξεις που ξεχώρισαν την περασμένη χρονιά. Αφενός, τα εγκαίνια της πρώτης IMAX οθόνης στην Αθήνα από τα Village Cinemas και η πλήρης ανακαίνιση του Αθήναιον που πλέον αποτελεί αξιόπιστη επιλογή για λουξ και υψηλής ποιότητας προβολές. Αφετέρου, τη θέσπιση νόμου κατά της διαδικτυακής πειρατείας, ο οποίος άλλαξε πλήρως τις συνήθειες θέασης και κατανάλωσης οπτικοακουστικού υλικού στο σπίτι. Πλέον όλοι οι κάτοχοι ελληνικής IP είναι υποχρεωμένοι να συμμορφωθούν, ειδάλλως το πρόστιμο που κόβεται είναι εξαιρετικά τσουχτερό. Είναι ακόμα νωρίς για να δούμε κατά πόσο το συγκεκριμένο νομοθετικό πλαίσιο οδηγεί σε αύξηση της προσέλευσης στους κινηματογράφους. Όμως, είναι δεδομένο ότι τα τελευταία χρόνια η αγορά «κρατιέται» αλλά και… συζητιέται, αφού μετά την πανδημία τείνει να παγιωθεί ένα στιβαρό σώμα σινεφίλ που έχει βάλει για τα καλά την κινηματογραφική έξοδο στην εβδομαδιαία ρουτίνα του. Μετά τη μίνι αναδρομή, λοιπόν, ας δούμε ποιοι τίτλοι που ξεχωρίσαμε πέρσι.

Οι καλύτερες ταινίες του 2025:

20. «Εμείς» – Μια Ταινία για τον Bloody Hawk (Ορέστης Πλακιάς & Στέλιος Κοτιώνης)

Τώρα που αναγνωρίζεται καθολικά το ελληνικό hip-hop ως μια υπολογίσιμη καλλιτεχνική δύναμη, η οποία δεν εκπλήσσει πως γεμίζει ποδοσφαιρικά γήπεδα σε όλη τη χώρα, το συγκεκριμένο άψογο μουσικό ντοκιμαντέρ αποκτά ακόμα περισσότερη αξία. Διότι ναι μεν συνιστά ένα άρτιο πορτραίτο του Bloody Hawk, εκ των καλύτερων ράπερ της γενιάς του, αλλά παράλληλα δεν αμελεί να αποτυπώσει πώς μια ολόκληρη σκηνή πέρασε με κόπο από τις συναυλίες σε πηγμένα υπόγεια και τα εκατοντάδες ιντερνετικά views στο να γίνεται πρώτη είδηση.

19. Απρίλης («April», Ντέα Κουλουμπεγκασβίλι)

Σε μια χρονική συγκυρία όπου τα σώματα όσων έχουν μήτρα βάλλονται από παντού, η ανερχόμενη Ντέα Κουλουμπεγκασβίλι παραδίδει μια ωμή κοινωνική καταγγελία υπερασπίζοντας το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση. Η αυστηρή φόρμα της δε, η οποία θυμίζει ψυχολογικό τρόμο και σοκαριστικό ρεαλισμό, σε συνδυασμό με την παρουσία μιας κινηματογραφικής ηρωίδας που δεν έχουμε δει ξανά στο σύγχρονο σινεμά, κρατούν σφιχτό το στομάχι ως το τέλος.

18. Καμία Άλλη Επιλογή («No Other Choice», Παρκ Τσαν-γουκ)

«Παράσιτα» meets Κώστα Γαβρά σε ένα οξύ αντικαπιταλιστικό δράμα, έμπλεο μαύρου χιούμορ, βίαιων εξάρσεων και απροσδόκητου ρομαντισμού («Δεν μπορούν οι άνεργοι να αγαπάνε;»), το οποίο στα χέρια του εμβληματικού Παρκ Τσαν-γουκ αποκτά, επιπλέον, διαστάσεις απεγνωσμένης πλην λυσσασμένης ταξικής αντεπίθεσης.

17. Νοσφεράτου («Nosferatu», Ρόμπερτ Έγκερς)

Θέλει πραγματικό θράσος να πιστεύεις πως μπορείς να αναμετρηθείς με ένα διαχρονικό αριστούργημα, το οποίο εν προκείμενω ενέπνευσε ένα ολόκληρο κινηματογραφικό είδος, όμως αλίμονο, ο Ρόμπερτ Έγκερς δεν είναι και κανένας δειλός. Για αυτό και το δικό του «Νοσφεράτου» δεν προσπαθεί να συγκριθεί με το φιλμ του Φ. Β. Μουρνάου, αλλά να παραδοθεί στις πιο παθιασμένες πτυχές του «Δράκουλα» στο οποίο αμφότερα βασίζονται. Το αποτέλεσμα είναι μια ακαταμάχητα γοτθική, ερωτική και ζοφερή απόδοση που αξίζει να μνημονεύεται στο μέλλον.

16. Σκιές στο Σκοτάδι («Black Bag», Στίβεν Σόντερμπεργκ)

Ο ως είθισται ακούραστος Στίβεν Σόντερμπεργκ παρέδωσε δύο ταινίες φέτος, ένα ψυχολογικό θρίλερ («Presence») και την κατασκοπική περιπέτεια με γερές rom com δόσεις «Σκιές στο Σκοτάδι», αποδεικνύοντας ξανά πως απολαμβάνει το παιχνίδι με τα genres όσο ελάχιστοι συνάδελφοί του. Στην τελευταία περίπτωση, μάλιστα, σκαρφίστηκε ένα από τα πιο αγνά ψυχαγωγικά action movies που έχουν κυκλοφορήσει πρόσφατα, με τους πρωταγωνιστές Μάικλ Φασμπέντερ – Κέιτ Μπλάνσετ σε ένα ασυναγώνιστο ματσάρισμα.

15. September Says (Αριάν Λαμπέντ)

Ένα στοιχειωμένο παραμύθι με το προσωπείο μιας ιστορίας ενηλικίωσης είναι το υποβλητικό μεγάλου μήκους ντεμπούτο της Αριάν Λαμπέντ, η οποία αποδεικνύεται εξαιρετική τόσο ως ηθοποιός όσο και σκηνοθέτρια. Διότι θέλει ένα ειλικρινές κινηματογραφικό βλέμμα ώστε να συνυπάρξουν στο ίδιο σύμπαν το υπερβατικό με το ρεαλιστικό, όπως επίσης η σκληρότητα ενός τραύματος με την επουλωτική ισχύ της ανθρώπινης φροντίδας.

14. Ένα Απλό Ατύχημα («It Was Just An Accident», Τζαφάρ Παναχί)

Μόλις έπεσαν οι τίτλοι τέλους, η πρώτη σκέψη μου ήταν πως κάπως έτσι θα έδειχναν οι αποστομωτικοί «Ανθρωποφύλακες» του Περικλή Κοροβέση, εάν τους μετέφερε στο σινεμά ο Εμίρ Κουστουρίτσα. Διότι ο Ιρανός σκηνοθέτης Τζαφάρ Παναχί, ο οποίος απέσπασε Χρυσό Φοίνικα φέτος, σμίγει τη ξεσηκωτική ιδιοσυγκρασία των συμπατριωτών του με τις αφοπλιστικές μαρτυρίες πολιτικών κρατουμένων που έχουν υποστεί σαδιστικούς κρατικούς βασανισμούς. Το θεραπευτικό χιούμορ, το οποίο ενίοτε αγγίζει το παράλογο, συνδυάζεται με την αφιλτράριστη αναφορά σε αδιανόητες πράξεις πολιτικής βίας. Ο Παναχί διατηρεί την προσοχή του στο βασικό στόχο του, ο οποίος είναι η ευαισθητοποίηση και η κατάργηση της αποσιώπησης, παρά τα πολλά προσωπικά ρίσκα που παίρνει. Δεν είναι τυχαίο, εξάλλου, πως χρειάστηκε να φτάσει μυστικά στις Κάννες για την πρεμιέρα ενώ, πριν από μερικές εβδομάδες, καταδικάστηκε σε ένα χρόνο φυλάκισης από το ιρανικό καθεστώς.

13. Βουγονία («Bugonia», Γιώργος Λάνθιμος)

Πανέξυπνη διασκευή του «Save the Green Planet!» (Τζανγκ Τζουν-γουάν, 2003), η οποία χαμηλώνει τις βίαιες εντάσεις του νοτιοκορεατικού έργου και φέρνει στο προσκήνιο ακριβώς εκείνες τις ποιότητες που κάνουν επίκαιρη τη συγκεκριμένη αφήγηση. Ιδιώς, τις συνέπειες της αδιέξοδης μοναχικότητας, τις εγγενείς ανθρώπινες αδυναμίες που μπορούν να οδηγήσουν στη συνωμοσιολογία και τη σημαντική (πεσιμιστική) υπενθύμιση πως μάλλον είμαστε άξιοι της μοίρας μας.

12. Αμαρτωλοί («Sinners», Ράιαν Κούγκλερ)

Οι βιαστικοί σινε-κριτικοί υποτίμησαν τους «Αμαρτωλούς» χαρακτηρίζοντάς τους ως απλή ανανέωση της αφηγηματικής συνταγής του «From Dusk ‘Till Dawn» (Ρόμπερτ Ροντρίγκεζ, 1996), στην πραγματικότητα βέβαια δεν είναι ακριβώς έτσι τα πράγματα. Οι «Αμαρτωλοί» έχουν περισσότερα κοινά με τη μεταφυσική φαντασία της Οκτάβια Μπάτλερ και την πολιτική οξυδέρκεια του Τζέιμς Μπόλντουιν, παρά εξαντλούνται στο πλαίσιο μιας άσκησης ύφους. Ο Ράιαν Κούγκλερ δίνει σάρκα και οστά σε ολόκληρη την Αφροαμερικανική ιστορία απεικονίζοντας ως αλληλένδετα την πολιτισμική με τη φυλετική παράδοση και στο ενδιάμεσο, παρουσιάζει ένα από τα αμίμητα crowdpleasers της χρονιάς.

11. Κράτα την Ψυχή σου στο Χέρι και Περπάτα («Put Your Soul on Your Hand and Walk», Σεπιντέ Φαρσί)

Φέτος ο κινηματογράφος έριξε το βλέμμα του ενεργά στη γενοκτονία των Παλαιστινίων, οδηγώντας σε τουλάχιστον δύο σπουδαία αποτελέσματα. Το ένα ανήκει στη Σεπιντέ Φαρσί, η οποία κινηματογραφώντας λιτά την πολύμηνη επικοινωνία με της με τη φωτογράφο Φατιμά Χασούνα, αποκάλυψε γλαφυρά την κυνική πολιτική της εξόντωσης που εφαρμόζουν στην περιοχή οι ισραηλινές δυνάμεις. Το τραγικό τέλος της Χασούνα το επιβεβαιώνει.

10. Harvest (Αθηνά Ραχήλ Τσαγγάρη)

Σε ένα κόσμο παράδοξης οικειότητας, ο οποίος μοιάζει να βρίσκεται στο μεταίχμιο του Μεσαίωνα και της Βιομηχανικής Επανάστασης, η Αθηνά Ραχήλ Τσαγγάρη εφεύρει από την αρχή την αισθητική της και σμιλεύει έναν κόσμο βγαλμένο, θαρρείς, από κάποιο αναγεννησιακό πίνακα. Η εικαστική αρτιότητα του «Harvest» συμπληρώνεται από ένα αφήγημα το οποίο απηχεί τις λαϊκές παραδόσεις καθώς καταδύεται στις πιο σκοτεινές πτυχές του ανθρώπινου ψυχισμού.

9. Η Φωνή της Χιντ Ρατζάμπ («The Voice of Hind Rajab», Κάουτερ Μπεν Χανία)

Απλούστατα, η πιο καθηλωτική κινηματογραφική στιγμή του 2025 με αντίκτυπο που θα ηχεί για πολλά χρόνια ακόμα. Μια εμπειρία που σε αφήνει παροπλισμένο στη θέση της σκοτεινής αίθουσας και ισοπεδωμένο από ένα αίσθημα ανημπόριας. Δε θα μπορούσε να συμβεί διαφορετικά, αφού η Κάουτερ Μπεν Χανία δεν κάνει τίποτα άλλο παρά να φέρει αντιμέτωπη την ανθρωπότητα με την πιο στρεβλή στιγμή της στην πρόσφατη ιστορία: την ανικανότητά της να αποτρέπει τη γενοκτονία του παλαιστινιακού λαού.

8. Βερμίλιο: Η Νύφη του Βουνού («Vermiglio», Μάουρα Ντελπέρο)

Τα δείγματα ουσιαστικού ποιητικού σινεμά σπανίζουν στις μέρες μας, ωστόσο, όταν προκύπτουν είναι συγκλονιστικά. Η Μάουρα Ντελπέρο κλείνει το μάτι στον ιταλικό νεορεαλισμό και επιδεικνύει μια ζηλευτή ικανότητα στην κατασκευή αξέχαστων εικόνων με κύριο εργαλείο το εκτυφλωτικό χιόνι, την αναδρομή σε επώδυνες πληγές του παρελθόντος, όπως επίσης την εκφορά ενός υπόκωφου ρομαντισμού. Ο οποίος συμπυκνώνεται σε διαλόγους λιτής ομορφιάς όπως ο παρακάτω: «Και τι κάνετε όταν είστε μαζί; Τίποτα. Κρατάμε τα χέρια σφιχτά».

7. Κιούκα, Πριν το Τέλος του Καλοκαιριού (Κωστής Χαραμουντάνης)

Οι millennial σκηνοθέτες, ειδικά οι πρωτοεμφανιζόμενοι όπως ο τρομερά ταλαντούχος Κωστής Χαραμουντάνης, συχνά δέχονται επίπληξη για την εμμονή με την οποία ψυχογραφούν τους εαυτούς τους ανακατεύοντας στις ταινίες το βίωμα με τη μυθοπλασία. Αν και αναγνωρίζω πως σαν τάση τείνει να κορεστεί, προσωπικά τη βρίσκω πηγαία συγκινητική, αν σκεφτούμε πως μιλάμε για μια γενιά μεγαλωμένη με home videos, webcams και κάθε λογής καταγραφέα αναμνήσεων. Στην περίπτωση του Χαραμουντάνη δεν έχουμε να κάνουμε απλά με νοσταλγία, αλλά με αναπόληση που στοχεύει στη συμφιλίωση με τα περασμένα. Και ταυτόχρονα, ο δημιουργός υιοθετεί μια κινηματογραφική γλώσσα όμοια με χάδι ή αγκαλιά, μια τρυφερότητα που σήμερα όχι απλώς δεν ενθαρρύνεται, αλλά κοντεύει να ξεχαστεί.

6. Αν Είχα Πόδια θα σε Κλωτσούσα («If I Had Legs I’d Kick You», Μέρι Μπρόνστιν)

Στην καλύτερη ερμηνεία της καριέρας της, η Ρόουζ Μπερν ενσαρκώνει μια μητέρα παγιδευμένη σε ένα φαύλο κύκλο ματαίωσης και συνεχούς διεκπεραίωσης υποχρεώσεων με αποτέλεσμα να φτάνει στα πρόθυρα της κατάρρευσης. Σε αυτό το πλαίσιο, η Μπρόνστιν καινοτομεί όχι μόνο επειδή αφουγκράζεται με τρυφερότητα μια μάνα μάλλον ανεπαρκή, αλλά επιπλέον γιατί δίνει υπόσταση σε μια μορφή υπερκόπωσης που μόνο κάποιος με στοιχειώδη επαφή με τη γονεϊκότητα μπορεί να αντιληφθεί.

5. Όλα Όσα Φανταζόμαστε ως Φως («All We Imagine as Light», Παγιάλ Καπάντια)

Χρειαζόμαστε καλλιτέχνες που εμπνέονται από την αφανή γοητεία της καθημερινότητας, όχι γιατί πρέπει να ωραιοποιούμε τη ρουτίνα ώστε να την παλεύουμε, αλλά περισσότερο για να εκτιμάμε όλα όσα μοιάζουν μας ρυθμίζουν εσωτερικά. Όπως ένας στίχος ποιήματος που γράφτηκε κρυφά για μια αγάπη και λέει: «Σου στέλνω φιλιά μέσα από τα σύννεφα. Μόλις βρέξει, τα χείλη μου θα αγγίξουν τα πάντα».

4. Weapons (Ζακ Κρέγκερ)

Horror από το πρώτο ράφι, με κύρια εργαλεία τα πιο πρωτόλεια υλικά του είδους. Δηλαδή, μια ψαρωτική ιδέα, έξυπνες ανατροπές και έναν μπαμπούλα ο οποίος δε βρίσκεται εκεί απλώς για να σε τρομάξει, αλλά για να μεγεθύνει τις διαστάσεις του εφιάλτη που εκτυλίσσεται στη μεγάλη οθόνη. Πόσω δε μάλλον όταν πρόκειται για μία παρουσία στοιχειωτική, παρανοϊκή και μυστήρια, βγαλμένη από αρχέγονες φολκ αφηγήσεις.

3. Sorry, Baby (Εύα Βίκτορ)

Εξομολογητικό και ατόφιου κουράγιου ντεμπούτο, με την πολλαπλή παρουσία της Εύα Βίκτορ ως σκηνοθέτριας, πρωταγωνίστριας και σεναριογράφου να υπογραμμίζει τη μοναδική ικανότητα του κινηματογράφου να μετατρέπει το προσωπικό σε καθολικό. Ειδικά όταν στον πυρήνα βρίσκεται μια πληγωτική εμπειρία την οποία για να την ξεπεράσεις πρέπει πρώτα να έχεις τη δύναμη να εκτεθείς εκ νέου, χωρίς ανασφάλειες.

2. Μια Μάχη Μετά την Άλλη («One Battle After Another», Πολ Τόμας Άντερσον)

Ό,τι πιο κοντινό σε πολιτικό σινεμά είχε να επιδείξει το Χόλιγουντ εδώ και δεκαετίες, το οφείλει στον πεισματικά αλάνθαστο Πολ Τόμας Άντερσον. Ο οποίος, διασκευάζοντας εδώ τον Τόμας Πίντσον, κρατάει περίτεχνα τις ισορροπίες μεταξύ της σάτιρας, της περιπέτειας και του πολιτικού θρίλερ, την ίδια ώρα που απεικονίζει τον μοντέρνο αμερικανικό παραλογισμό σε όλο το ξεκαρδιστικό μεγαλείο του.

1. Άγριες Πληγές («Caught by the Tides», Τζία Ζανγκ-Κε)

Συνήθως το σινεμά του ρεαλισμού επιβραβεύεται για την ικανότητά του να αποδίδει τη βιωμένη εμπειρία στην «πραγματική διάστασή του». Υπάρχει, όμως, και η άτυπη υποκατηγορία του στην οποία ο κινηματογράφος φέρνει στην επιφάνεια τη συναισθηματική λογική της ανθρωπότητας, μια μορφή αλήθειας που είναι πιο κοντά στο πώς οργανώνει το μυαλό τις στιγμές, τις αναμνήσεις, τις αισθήσεις. Οι «Άγριες Πληγές», με αφορμή τη πολύχρονη οδύσσεια μιας γυναίκας που αναζητά για δεκαετίες τον άντρα που έχει ερωτευτεί, διογκώνουν ακριβώς αυτό το υποκειμενικό συναίσθημα που θέλει τη ζωή να είναι ένα άθροισμα έντονων συνειρμών, οι οποίοι βάζουν σημεία στίξης στο αμείλικτο πέρασμα του χρόνου. Ο Τζία Ζανγκ-Κε προσθέτει στο φόντο τις σαρωτικές αλλαγές που συνέβησαν στην Κίνα από την αυγή του 21ου αιώνα ως σήμερα και έτσι, προκύπτει ένα εντελώς πρωτότυπο ψηφιδωτό που είναι αδύνατο να μη σε συνεπάρει.