ΚΛΙΚ, Choose Life: Μια βραδιά στο O2 Brixton Academy για την επετειακή συναυλία των Underworld

Είναι Φεβρουάριος του 1996 και στα σινεμά βγαίνει η ταινία του Danny Boyle, Trainspotting. Έμελλε να είναι ένα από τα πιο εμβληματικά και προκλητικά φιλμ της δεκαετίας του ’90, ένα ορόσημο του σύγχρονου βρετανικού κινηματογράφου. Με μια νέα κινηματογραφική γλώσσα, με γρήγορο μοντάζ και έντονα χρώματα, συνδύασε βία, χιούμορ, πολιτικό σχόλιο και ποπ κουλτούρα χωρίς φίλτρα. Έδωσε φωνή σε μια χαμένη γενιά νέων των ’90s σε ολόκληρο τον πλανήτη.

Στο τέλος της ταινίας, ο ήρωάς μας, ο Mark Renton, φεύγει με τα χρήματα, προδίδοντας την παρέα του, και ενώ ακούγεται ο εσωτερικός του μονόλογος «πέφτει» ένα τραγούδι που παραμένει μέχρι σήμερα η πιο επική μουσική σε φινάλε ταινίας, μαζί με το Where is My Mind των Pixies στο Fight Club. Είναι το Born Slippy των Underworld, ένα κομμάτι που έχει ταυτιστεί με μια ολόκληρη γενιά και την αλητεία μας. Είδα την ταινία την Πέμπτη εκείνη που κυκλοφόρησε στην Ελλάδα και την ξαναείδα την Κυριακή.

Δεν ξέρω αν ήθελα να ξαναδώ την ταινία ή να ξανακούσω το τραγούδι στο τέλος, αλλά η ζημιά είχε γίνει και οι ήχοι των Underworld με ακολουθούν μέχρι σήμερα. Οι Underworld στη συνέχεια έγιναν ένας από τους πιο επιδραστικούς εκπροσώπους της progressive house και της techno, με ήχο που συνδυάζει υπνωτικούς ρυθμούς, επαναληπτικά μοτίβα και ποιητικά, σχεδόν spoken-word φωνητικά. Δεν έγιναν ποτέ mainstream, αλλά ποτέ δεν χάθηκαν, και αυτό λέει τα πάντα για το ποιοι είναι.

Και γυρνάμε στο σήμερα. Όταν κανονίζεις να πας ταξίδι στην Αγγλία, το πρώτο που κάνεις είναι να δεις τι συναυλίες έχει εκείνες τις ημέρες. Έναν μήνα πριν πάμε, βλέπω ότι 5, 6 & 7 Φεβρουαρίου στο ιστορικό Brixton Academy παίζουν οι Underworld. Μπαίνω να κλείσω εισιτήρια και είναι και οι τρεις ημέρες sold out. Αφού σιχτιρίζω, το ξεχνάω.

Όμως, περίπου μια βδομάδα πριν πετάξω, έρχεται ένα email από τους Underworld που λέει ότι λόγω της τεράστιας ζήτησης το συγκρότημα θα διαθέσει τα εισιτήρια που είχε κρατήσει για friends and family αποκλειστικά για μέλη του fan club, και μέσα στα επόμενα 30 δευτερόλεπτα είχα κλείσει δύο εισιτήρια, ένα για μένα και ένα για τον δωδεκάχρονο γιο μου, ο οποίος θα πήγαινε στην πρώτη του συναυλία.

Οι Underworld όμως δεν υπήρξαν ποτέ μπάντα νοσταλγίας. Δεν αναμασούν το παρελθόν τους ούτε επαναπαύονται σε «greatest hits» περιοδείες. Κι όμως, για τα 30 χρόνια του «Born Slippy Nuxx» έκαναν μια συνειδητή εξαίρεση — όχι για να τιμήσουν απλώς ένα τραγούδι, αλλά για να υπενθυμίσουν πώς ένα τραγούδι μπορεί να αλλάξει την ποπ κουλτούρα.

Τον Μάρτιο του 1996, καβάλα στην ορμή του Second Toughest In The Infants, οι Underworld βρέθηκαν στο Brixton σε μια στιγμή καμπής. Το «Born Slippy» είχε ήδη αρχίσει να ξεφεύγει από τα όρια της μπάντας και είχε μετατραπεί σε ύμνο μιας ολόκληρης γενιάς. Η dada-ική απαγγελία του Karl Hyde – «lager lager lager», «mega mega white thing» – έγινε σύνθημα της εποχής, soundtrack μιας Βρετανίας που αναζητούσε διέξοδο πέρα από το Britpop. Μάλιστα, όταν κάποτε ρωτήθηκε ο Robbie Williams ποιο τραγούδι θα ήθελε να γράψει, η απάντησή του ήταν «lager lager lager», «mega mega white thing»!

Ένα ακόμη στοιχείο καταλυτικό για την βραδιά είναι και η σχέση τους με το Brixton, που είναι σχεδόν οργανική. Από το live άλμπουμ του 2008, ηχογραφημένο εκεί, μέχρι τις πιο πρόσφατες εμφανίσεις, το venue λειτουργεί σαν τόπος επιστροφής. Όταν στην οθόνη προβάλλεται το «From Romford To Brixton» κατά τη διάρκεια του «Dark Train», η αίσθηση είναι ξεκάθαρη: οι Underworld δεν παίζουν απλώς μια επετειακή συναυλία αλλά επιστρέφουν στο σπίτι τους.

Το κοινό είναι πολυσυλλεκτικό — βετεράνοι ravers, γονείς που μεγάλωσαν με το «Nuxx», αλλά και Gen Z ακροατές που γνώρισαν τον ήχο τους μέσα από σύγχρονες αναφορές. Η πρόσφατη χρήση του «Dark & Long (Dark Train Mix)» από την PinkPantheress (σ.σ. Βρετανίδα τραγουδίστρια, τραγουδοποιός και παραγωγός, που αναδείχθηκε μέσα από το TikTok το 2021 και εξελίχθηκε σε ένα από τα πιο hot ονόματα της σύγχρονης ποπ και electronic σκηνής) αποδεικνύει ότι οι Underworld δεν ανήκουν στο παρελθόν αλλά παραμένουν επίκαιροι, επιδραστικοί, σχεδόν απαραίτητοι.

Μουσικά, το set «δεν παίζεται». Από το παραμορφωμένο groove του «Jumbo» μέχρι το καταιγιστικό «King Of Snake» και τις νεότερες στιγμές από το Strawberry Hotel, η προτεραιότητα είναι μία: να μας αφήσουν αποσβολωμένους.

Το απίστευτο light show δεν λειτουργεί ως εντυπωσιασμός, αλλά ως προέκταση της μουσικής. Κατά τη διάρκεια του «King Of Snake», πράσινα ψηφιακά σωματίδια αιωρούνται σαν τεχνολογική σκόνη — ένα οπτικό ισοδύναμο του μπάσου που διαπερνά το σώμα με την έντασή του.

Ο Karl Hyde, στα 69 του, κινείται με ενέργεια ενός  εφήβου. Ο Rick Smith, λιτός και αφοσιωμένος στα μηχανήματα, χειρίζεται τον ήχο με χειρουργική ακρίβεια.

Ο γιος μου λέει «αυτός είναι πιο low profile από τον άλλον, αλλά μάλλον είναι επειδή κάνει περισσότερη δουλειά». Δεν έχει δίκιο, αλλά θα μάθει. To βασικό είναι ότι η πρώτη συναυλία του Ιάσονα είναι αυτή και ότι αυτό καταγράφεται στις αναμνήσεις του ως το πρώτο λάιβ, βλέποντας την κορυφαία electro μπάντα όλων των εποχών!

Πάνω από τέσσερις δεκαετίες συνεργασίας – από την εποχή των Freur – και συνεχίζουν να αλληλοπροκαλούνται δημιουργικά. Η χημεία τους δεν είναι απλώς επαγγελματική· είναι υπαρξιακή.

Το φινάλε με το «Born Slippy Nuxx» δεν είναι μια εύκολη κορύφωση. Είναι μια συλλογική έκρηξη. Κομφετί στον αέρα, φωνές που συγχρονίζονται, μια τελετουργική κάθαρση. Για λίγα λεπτά, ο χρόνος συμπυκνώνεται: 1996 και 2026 συνυπάρχουν στην ίδια συχνότητα. Μια από τις σπουδαιότερες στιγμές που έχω βιώσει σε συναυλία. Και πιθανότατα η πιο αξιομνημόνευτη.

Φεύγοντας σκέφτομαι ότι οι Underworld δεν γιορτάζουν το παρελθόν τους. Το επαναδιαπραγματεύονται, το ανασυνθέτουν και το εκτοξεύουν ξανά στο παρόν. Και αυτό, τριάντα χρόνια μετά, δεν είναι απλώς εντυπωσιακό. Είναι σπάνιο.