Η Μαίρη Μαρκογιαννάκη ζει ένα δράμα

Σε μια εποχή όπου το θέατρο εξακολουθεί να αποτελεί χώρο ζωντανού διαλόγου, υπάρχουν άνθρωποι που λειτουργούν ως γέφυρα ανάμεσα στη σκηνή και το κοινό. Η Μαίρη Μαρκογιαννάκη είναι μία από αυτούς. Φιλόλογος και καθηγήτρια, αλλά και αθεράπευτα θεατρόφιλη, αποφάσισε πριν τρία χρόνια να δημιουργήσει μαζί με τον Γεράσιμο Αρτελάρη την ομάδα «Ζω Ένα Δράμα» στο Facebook. Μια ψηφιακή συνάντηση ανθρώπων, 25.000 χιλιάδες μέλη μέχρι στιγμής, που αγαπούν το θέατρο όχι ως κοινωνικό event, αλλά ως βιωμένη εμπειρία.

Στην καρδιά της ομάδας βρίσκονται οι ίδιοι οι θεατές. Όπως εξηγεί η Μαίρη, πρόκειται για ένα καθαρά θεατρόφιλο κοινό: άνθρωποι που επιστρέφουν από μια παράσταση με την ανάγκη να μιλήσουν γι’ αυτό που είδαν, να μοιραστούν εντυπώσεις, να συμφωνήσουν ή να διαφωνήσουν. Άλλοι συμμετέχουν πιο διακριτικά, παραμένοντας σιωπηλοί αναγνώστες των αναρτήσεων και των σχολίων, χρησιμοποιώντας την ομάδα ως πυξίδα για τις θεατρικές τους επιλογές. Και οι δύο τρόποι παρουσίας είναι εξίσου αποδεκτοί, γιατί το «Ζω Ένα Δράμα» δεν απαιτεί άποψη, απλώς τη φιλοξενεί.

Ο στόχος της ομάδας δεν είναι η παραγωγή επαγγελματικών ή ακαδημαϊκών κριτικών. Δεν φιλοδοξεί να αντικαταστήσει τον θεατρικό Τύπο ούτε να λειτουργήσει ως αυθεντία. Οι γνώμες που κατατίθενται είναι προσωπικές, συχνά συναισθηματικές, γραμμένες «από την καρδιά». Κι όμως, ακριβώς γι’ αυτό έχουν τη δύναμή τους. Είναι αναμενόμενο, λέει η Μαίρη, κάποιος να επηρεαστεί διαβάζοντάς τις αναρτήσεις, όχι γιατί αποτελούν τελεσίδικη κρίση, αλλά γιατί συνυπάρχουν με δεκάδες επώνυμες κριτικές που είναι προσβάσιμες με μια απλή αναζήτηση. Μέσα σε αυτό το μωσαϊκό απόψεων, ο θεατής διαμορφώνει τη δική του κρίση.

Με τα χρόνια, έχει δημιουργηθεί και κάτι ακόμα πιο ενδιαφέρον: μια άτυπη «αισθητική συγγένεια» ανάμεσα στα μέλη. Παρότι τα προφίλ είναι ψηφιακά, η επαναλαμβανόμενη παρουσία και ο τρόπος γραφής έχουν χτίσει μια αίσθηση οικειότητας. Πολλοί γνωρίζουν πια ποιων οι απόψεις τους ταιριάζουν, και αυτό παίζει ρόλο στην τελική επιλογή μιας παράστασης.

Η επιρροή της ομάδας έχει αποδειχθεί και στην πράξη. Υπήρξαν παραστάσεις σχεδόν αόρατες στο ευρύ κοινό, χωρίς διαφήμιση, χωρίς επικοινωνιακό μηχανισμό, που μέσα από τις συζητήσεις εκεί βρήκαν τον δρόμο τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η παράσταση «Μια άλλη Θήβα»: περιορισμένος αριθμός παραστάσεων, μηδενική προβολή, αλλά θερμή ανταπόκριση από τα μέλη. Από στόμα σε στόμα, από κριτική σε κριτική, η παράσταση απέκτησε τη θέση που της άξιζε. Το ίδιο συνέβη και με την έγκαιρη αναγνώριση του ταλέντου του Δημήτρη Καπουράνη, τον οποίο τα μέλη τίμησαν με το Βραβείο Καλύτερης Ανδρικής Ερμηνείας πριν ακόμη έρθει το Βραβείο Χορν. Ακολούθησαν παρατάσεις και sold out.

Φυσικά, υπάρχει και η άλλη όψη, παραστάσεις με ισχυρή διαφημιστική παρουσία που αντιμετωπίστηκαν πιο χλιαρά από το κοινό της ομάδας. Όμως η Μαίρη Μαρκογιαννάκη σπεύδει να ξεκαθαρίσει κάτι ουσιώδες, ότι σκοπός του «Ζω Ένα Δράμα» δεν είναι να αποθαρρύνει κανέναν. Το θέατρο είναι βαθιά υποκειμενική εμπειρία: «αυτό που για κάποιον είναι άνθρακας, για κάποιον άλλον μπορεί να αποδειχθεί διαμάντι», αναφέρει.

Και τι προτιμά τελικά το ελληνικό κοινό; Δράμα ή κωμωδία;, τη ρωτάω. Η απάντησή της έρχεται με χαμόγελο και ειλικρίνεια: «Νομίζω ότι τα μέλη μας ταυτίζονται απόλυτα με το όνομα της ομάδας. Δράμα, δράμα και πάλι δράμα!». Ίσως γιατί εκεί, μέσα στο σκοτάδι της πλατείας, κάπου ανάμεσα στη σκηνή και τη σιωπή, συνεχίζουμε να ψάχνουμε τον εαυτό μας.

Και επειδή η ίδια πέρσι παρακολούθησε τουλάχιστον 80 παραστάσεις, της ζητήσαμε να μοιραστεί μαζί μας το δικό της top10 της χρονιάς που πέρασε.

Το Top10 της Μαίρης Μαρκογιαννάκη

Ανεξάρτητα κράτη

Για το πρωτότυπο έργο των Αντώνη Τσιοτσιόπουλου και Γιώργου Παλούμπη, που φωτίζει με όρους δημοσιογραφικού θρίλερ τα σκοτεινά πλέγματα κρατικής διαπλοκής. Δεν είναι τυχαίο ότι τα μέλη του «Ζω Ένα Δράμα» την ανέδειξαν ως παράσταση της χρονιάς για τη θεατρική περίοδο 2024-2025.

Λεωφορείο ο πόθος

Για την αποπνικτική, σχεδόν υπνωτιστική ατμόσφαιρα που δημιούργησε ο Δημήτρης Καραντζάς. Για το τρεμάμενο χέρι της Αλεξίας Καλτσίκη στην πρώτη της εμφάνιση και για τη φωνή της που ραγίζει όταν ψιθυρίζει: «Τι είναι καρδιά μου; Έχασες τον δρόμο σου;».

Το συνέδριο για το Ιράν

Γιατί, μέσα από το απαιτητικό και αντισυμβατικό κείμενο του Ivan Vyrypaev, γεννήθηκε μια βαθιά πολιτικοφιλοσοφική συζήτηση γύρω από την ψευδαίσθηση της ελεύθερης επιλογής. Η Ορχήστρα των Μικρών Πραγμάτων, υπό τη διεύθυνση του Χρήστου Θεοδωρίδη, μετέτρεψε το κοινό σε ενεργό μέρος ενός διανοητικού πειράματος που κατέληξε σε απρόσμενη συναισθηματική έκρηξη.

Οι Σπυριδούλες

Για το κείμενο της Νεφέλης Μαϊστράλη που μεταπλάθει το σύγχρονο δράμα της συγκαλυμμένης δουλείας σε σύγχρονη τραγωδία. Για τη σκηνοθεσία των Θανάση Ζερίτη και Χάρη Κρεμμύδα, που έδωσαν στον χορό πρωταγωνιστικό ρόλο. Και φυσικά, για τη δυναμική μουσική των Θραξ Πανκc.

Η ζωή και ο θάνατος του Καραβέλα

Γιατί η ομάδα Αυτή και Αυτοί ανεβαίνει στη σκηνή με απόλυτη αφοσίωση. Και γιατί ο Ανδρέας Ψύλλιας προσεγγίζει την ελληνική λογοτεχνία με έναν τρόπο απρόβλεπτο και βαθιά διεισδυτικό.

Νεκρές Ψυχές

Για τη σκηνοθεσία της Σοφίας Καραγιάννη, ακριβή σαν χειρουργικό εργαλείο. Για τον γοητευτικά παράδοξο αντιήρωα του Ιωσήφ Ιωσηφίδη. Και για την ομάδα GAFF, που λειτουργεί ως μια άψογα συγχρονισμένη θεατρική μηχανή.

Φάουστ

Για το μεθυστικό σκηνικό του Πάρι Μέξη. Και γιατί, όταν ο Άρης Μπινιάρης σκηνοθετεί, η Αθήνα αποδεικνύει ότι μπορεί να σταθεί ισάξια δίπλα σε μεγάλες διεθνείς σκηνές, ακόμη και του Broadway.

Άνθρωποι και ποντίκια

Για την απόλυτα ρεαλιστική αξιοποίηση του βιομηχανικού χώρου Cartel. Και για τη συγκλονιστική ερμηνεία του Θοδωρή Σκυφτούλη, που άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα.

Ο εχθρός του λαού

Για τη διασκευή του Thomas Ostermeier, που συνομιλεί ουσιαστικά με το πνεύμα του Ίψεν. Γιατί τολμά να θέσει τα ερωτήματα χωρίς εκπτώσεις. Και γιατί ο Μιχάλης Οικονόμου ενσαρκώνει με ανατριχιαστική ακρίβεια τον πολιτικό που φοβόμαστε πως μας κυβερνά.

Τζόνι Μπλε

Για τη σκληρά ρεαλιστική, αλλά βαθιά ανθρώπινη ματιά του Γιωργή Τσουρή, που φωτίζει με ευαισθησία τις μύχιες σκέψεις όσων κουβαλούν το βάρος της ευθύνης για τους άλλους.

Δείτε τη σελίδα «Ζω Ένα Δράμα» εδώ: https://www.facebook.com/groups/zwenadrama