Παπανώτας, Βουλγαράκη και πώς η τηλεόραση ΔΕΝ αγαπά τις γυναίκες

Η Ελένη Βουλγαράκη αποφάσισε να αφήσει την τηλέοραση και να ακολουθήσει τον εκλεκτό της καρδιάς της, ποδοσφαιριστή, Φώτη Ιωαννίδη στη Λισαβόνα. Ο Δημήτρης Παπανώτας, που συχνά πυκνά έχει βρεθεί στο μάτι του κυκλώνα για δηλώσεις, σχόλια και θέσεις μισογυνικές, πήρε θέση -αν και δεν του είχε ζητηθεί- για τη ζωή των Βουλγαράκη και Ιωαννίδη και όχι για κάποιες ιδέες, δημόσιες επιλογές ή πράξεις τους. «Είμαι εγώ τώρα αθλητής, έχω μια καριέρα που ξέρω ότι θα διαρκέσει λίγα χρόνια» σχολίασε, «γιατί λίγα χρόνια διαρκούν οι καριέρες. Πόσα χρόνια έχει, 10; Νερό περνάνε. Και έχω να αλλάξω χώρα, και σέρνω και από πίσω έναν άνθρωπο που έχει την καριέρα του και την παρατάει και σου φορτώνει και όλο αυτό, ενώ έχεις τα δικά σου. Πάρε μια οικιακή βοηθό να σε βοηθάει, τσιλιμπούρδισε και δεξιά-αριστερά. Έχει και κούκλες η Πορτογαλία…». Η Ελένη Βουλγαράκη απάντησε εύγλωττα και δικαίως οργισμένα, τα social media τοποθετήθηκαν και άλλο που δεν ήθελαν υπέρ της και η ελληνική τηλεόραση άρχισε έκπληκτη να σχολιάζει τον ίδιο της μισογυνισμό της. Και δεν ήταν η πρώτη φορά, ούτε φυσικά η τελευταία!

Το πριν, το νυν και -προφανώς- το αεί

Φτηνά αστεία για σεξουαλικές επιθέσεις. Εκφρασμένες σεξιστικές ελεεινότητες και χυδαιότητες. Κίτρινο – ροζ υπονοούμενα για τα άτομα, που κίνησαν το Me too και οδήγησαν σε καταδίκες κάποιους υπεράνω, αυτάρεσκους σταρ. Ακατάσχετο κουτσομπολιό για γυναίκες, που είναι με νεότερους άνδρες, μεγαλύτερους άνδρες, γενικά άνδρες ή και γυναίκες (αυτό με υπόνοια, όχι φανερά), ή κάνανε πλαστικές, ή δεν κάνανε πλαστικές, ή αδυνατίσανε πολύ, ή δεν αδυνατίσανε και είναι αφράτες…

Εις το όνομα του αντί – woke και της απελευθέρωσης από την πολιτική ορθότητα

Μπουρδολογίες για άνδρες που μπορούν να πάνε όσο οι γυναίκες τους είναι λεχώνες σε εργάτριες του σεξ γιατί boys are boys και δε κρατιούνται bro μου! Τηλετραμπουκικές κριτικές για κάθε plus size μοντέλο που τολμούσε να εμφανιστεί ή να «ξεφτιλιστεί» κατά τον πανελικό ανδρικό λόγο στο GNT και παρομοιώσεις των γυναικών με φάλαινες σε διαφήμιση της Greenpeace. Υστερικές κορώνες και φιλιππικοί της σειράς, διότι αν πεις μια γυναίκα χοντρή είναι κακό, ενώ αν πεις έναν άνδρα δεν πειράζει και ας πληγώνεται κι αυτός διότι άνθρωπος είναι, άσχετα που συνήθως ο πληγωμένος είναι ο ίδιος που λέει τους άλλους όλους χονδρούς, κοντούς, στραβοκάνηδες, κοντοπόδαρους και κυρίως τις γυναίκες, που δεν μοιάζουν με την Σκάρλετ Γιόχανσον, όχι τώρα, αλλά στα 25 της. Μη ξεχνάμε πως υπάρχει πάντα το ageism, άλλωστε!

Οι διάσημες κυρίες που έμεναν έγκυοι αν δεν διατηρούσαν τα κιλά τους και έβγαιναν από το μαιευτήριο χωρίς να φοράνε το τζιν με το οποίο πήγαν 5ημερη στο Λύκειο, λοιδορούνταν και δέχονταν χαρακτηρισμούς από θηλυκά θηλαστικά, που δεν θεωρούνται κομψά σαν τις γαζέλες στο ζωικό βασίλειο, γιατί ακόμα και αν υπάρχεις στις σαβάνες της Αφρικής αλλά δεν ανήκεις στα ισχυρά αρσενικά του είδους θα κριθεί η χάρη σου, καλή μου ελεφαντίνα! Στα νέα και στο σχολιασμό οι γυναίκες είναι αντικείμενα πόθου, υποτακτικές ή τοξικές μητέρες. Αυτός ήταν ο απροκάλυπτος, προσβλητικός, χυδαίος μισογυνισμός της ελληνικής ιδιωτικής τηλεόρασης των περασμένων χρόνων. Και όχι! Την εποχή που μας φταίει το woke, η πολιτική ορθότητα, ή η συμπερίληψη διότι το «παράκαναν», η τηλεόραση συνεχίζει ύπουλα και μασκαρεμένα να συρίζει τον μισογυνισμό της, χωρίς ντροπή και συναίσθηση της ευθύνης του δημόσιου λόγου και ρόλου της. Και το διαδικτυακό περιβάλλον ευνοεί κάθε επίθεση κατά των γυναικών της τηλεόρασης, που σαν να είναι αναγκαίο κακό της εικόνας και όχι επαγγελματίες, κακοί ή καλοί, τέλος πάντων.

Με τον παλιό κινηματογράφο να βρέχει χαστούκια

Η τηλεόραση ήρθε και ακούμπησε διαθέσεις, αντιλήψεις, χιούμορ ενώ συχνά φιλοξενεί ταινίες της λεγομένης χρυσής εποχής του εμπορικού ελληνικού κινηματογράφου, όπου οι γκέι παρουσιάζονταν ως καρικατούρες και το αστείο ήταν κράξιμο (με τις περιπέτειες του κάθε Φίφη), οι παχύσαρκες είχαν άγριο body shaming (όπως το και καλά ξεκαρδιστικό με χτυπήματα στο σώμα του «Σούζυ και ψεύδεσαι και τρως»), οι εκτός αισθητικών προτύπων της εποχής ήταν «κάμπιες» και άξιες χλευασμού. Είναι η ίδια περίοδος στη χώρα, που ο Γιώργος Μούτσιος περνιέται με φούμο και ο Λάμπρος Κωνσταντάρας τον αποκαλεί «σκυλάραπα», ενώ ο Ζαμπέτας τραγουδά στη ταινία «Ο ουρανοκατέβατος», πως «ενώ το ταμ-ταμ το χτυπάει ο αράπης, ο μαύρος, ο σκύλος, ο μπλακ, ταμ, ταμ, ταμ, χτυπάει ο σκυλάραπας».

Μα όλα αυτά μπροστά στον σεξισμό και μισογυνισμό της εποχής που «το ξύλο βγήκε από το παράδεισο» και που κάθε γυναίκα, ειδικά κακομαθημένη, όπως η Λάσκαρη στο «Οι θαλασσιές, οι χάντρες», ή η Καρέζη και η Αρώνη στο «Μια τρελή, τρελή οικογένεια», στρώνουν και ξεσπούν σε δάκρυα ευτυχίας κραυγάζοντας «αγάπη μου». Σ’ αυτές τις περιπτώσεις βέβαια υπάρχει μια κάποια δικαιολογία που έχει να κάνει με την εποχή και που η νοσταλγία κάνει την τηλεόραση να αρμέγει ανοσοποιημένα σεξισμό και μισογυνισμό, αφήνοντας αυτά τα μπαγιάτικα στερεότυπα να μπαίνουν και στις σειρές, στη κωμική μυθοπλασία της. Επιλέξαμε να παραβλέψουμε θεωρώντας αμελητέα την επιρροή στο δικό μας, ατομικό κοσμικό σύμπαν, ώσπου ο συντηρητισμός και η διαιώνιση των στερεοτύπων με ξεδιαντροπιά «Τραμπίστικη», ήρθε και παγιώθηκε γύρω μας και στη μικρή μας οθόνη. Για όποιον βλέπει ακόμα…

… μόνο σύζυγοι, δίπλα στον παρουσιαστή, ή χαϊδεύοντας τα πολυμίξερ

Όσο κι αν η τηλεόραση είναι «γένους θηλυκού» που λέει και το κλισέ, υπάρχει πάντα η στερεοτυπική καχυποψία για τις ωραίες. Θα πρεπει να είναι όλες ακριβώς στα αισθητικά στάνταρ του mainstream, αλλά τότε θα θεωρούνται μικρής νοητικής ικανότητας. Ή βέβαια δεν θα είναι επαρκείς στη δουλειά, όχι τίποτα σούπερ ταλέντα όπως οι άνδρες, αλλά λόγω της εμφάνισης τους να υπάρχουν. Θα πρεπει να είναι υποστηρικτικές στη ανδρική αυθεντία και να γυρίζουν στα τηλεπαιχνίδια τα γράμματα ή να χαϊδεύουν το δώρα. Στις δε ενημερωτικές εκπομπές, ντυμένες πάντα με κοστούμια ή ταγιέρ ανδρικής γραμμής, θα πρεπει να είναι ένα βήμα πίσω από τον ειδησάρχη ή τον εκπομπάρχη, που τα ξέρει όλα και δεν δέχεται συμπλήρωση και επ’ ουδενι αντίθετη γνώμη. Είναι συμπληρωματικές και υπάρχουν για να τονίζεται πως είναι ωραίες, αλλά ο άρρεν δημοσιογράφος έχει την εκπομπή, την επαγγελματική επάρκεια και το αλάθητο! Φυσικά και πλανάται παντού και πάντα ένα υπονοούμενο πως ένας ισχυρός, παντοδύναμος άνδρας τις στηρίζει, για τις ερωτικές τους χάρες.

Α! Εκτός κι αν μιλάμε για συζύγους. Αν η δημοσιογράφος – παρουσιάστρια πληροί τις προδιάγραφες να είναι στο πλευρό του συζύγου της τηλεοπτικά, τότε είναι κυρία και τίποτα δεν της αμφισβητείται. Αν, απ’ την άλλη ο γάμος της είναι με προβεβλημένο πολιτικό αυτόματα θα της χρεωθεί πως τίποτα στη ζωή της δεν έχει καταφέρει μόνη της, πως δεν αξίζει μία και όλα πάλι για χάρη του ισχυρού συζύγου της χαρίστηκαν! Φυσικά και οι λοιποί δημοσιογράφοι των εντύπων, των σάιτ, των σχολίων, της τηλε – κριτικής εκτός και κυρίως εντός εισαγωγικών συνηγορούν στοχοποιώντας ως ευκολάκια, αυτές τις γυναίκες.

Η Κατερίνα και η εμφάνιση της, η αποκατάσταση της Ελεονώρας και η μητρότητα της Μαρίας

Έτσι, η Κατερίνα Καινούργιου δεν κρίνεται για την αρκετών δεκαετιών πορεία της στη παρουσίαση ή τη θητεία της στο ρεπορτάζ, ούτε της αναγνωρίζεται πως οι εκπομπές της σκοράρουν -ακόμα και στις χωρίς τηλεθέαση μέρες μας,- στη κορυφή πάντα της Nilsen. Της Κατ Καιν θα μετρήσουμε τις αισθητικές επεμβάσεις και θα κρίνουμε πως δείχνει τώρα και πως στα 17 μισό της, ενώ θα χρεώσουμε τις υψηλές τηλεθεάσεις της στο ό,τι είναι έγκυος και οι τηλεθεατές παρακολουθούν σαν γυναικολόγοι την πορεία της εννιάμηνης εγκυμοσύνης.

Παλαιότερα βέβαια, τόσο για αυτήν, όσο και για την Ελεονώρα Μελέτη θεωρούσαν πως οι ικανότητες τους αφορούσαν μόνο στο αν θα βρουν σύντροφο και αν θα αποκατασταθούν λες και αυτές δεν είχαν πορείες και επιτεύγματα και προσόντα παρα μόνο τα προικιά στοιβαγμένα σε γίκο και περίμεναν το κελεπούρι – τσέλιγκα να τις κάνει κυρές και αφέντρες. Η Μαρία Μπεκατώρου πάλι, έπρεπε σε κάθε μικρόφωνο που στέκονταν μπροστά της να δίνει λόγο για το αν, πότε και πόσο θέλει να γίνει ή όχι μητέρα, λες και η πολύχρονη πορεία της, με συνέπεια και χωρίς να θίγει συνομιλητές και κοινό, δεν αρκούσαν για να βαθμολογηθεί η πληρότητα της ως τηλεοπτικής προσωπικότητας, που μόνο χαμογέλα έχει προσφέρει.

Η Στάη για το ageism και ζυγίζοντας τη Σίσσυ

Η Έλλη Στάη, κορυφαία δημοσιογράφος, εκπομπάρχισσα και παρουσιάστρια κεντρικών δελτίων ειδήσεων του παρελθόντος, δεν κρίθηκε για τη δουλειά της, αλλά περισσότερο για την ηλικία της. Είχε η ίδια απαντήσει σε δημοσιεύματα και τηλεοπτικά σχόλια που αναφέρονταν στην ηλικία της, απορώντας, πως παρά την εξέλιξη της κοινωνίας, υπάρχουν ακόμη τέτοιες διακρίσεις, τονίζοντας πως θεωρούσε ότι «το αυγό του ρατσισμού» είχε εκλείψει για γυναίκες που έχουν αποδείξει την αξία τους. Η πικρή διαπίστωση και έκπληξη της Στάη, που δήλωνε «εμβρόντητη» έχει να κάνει όχι με μεμονωμένα πρόσωπα, αλλά με όλη την κουλτούρα εξουσίας στα ΜΜΕ, όπου η ηλικία των γυναικών, σε αντίθεση με εκείνη των ανδρών, χρησιμοποιούνταν ως πρόσχημα αποκλεισμού. Ακόμη, η Σίσσυ Χρηστίδου, από τις ωραιότερες γυναίκες της τηλεόρασης, είχε να αντιμετωπίσει σχόλια για το βάρος της και υπονοούμενα, ενώ όταν αδυνάτισε, είχε να δεχτεί κριτική και για αυτό και για το πρόσωπο της και πόσο άλλαξε ή αν το παράκανε.

Η Μαλέσκου, που δεν είναι «κοριτσάκι» ή «κούκλα» κανενός

Τις γυναίκες στη τηλεόραση τις μετράνε σε ύψος, τις ζυγίζουν, τις κρίνουν λες και ο φακός της κάμερας είναι μεγεθυντικός μόνο για ψεγάδια στην εμφάνιση. Η ύπαρξη της Ιωάννας Μαλέσκου, δε, δείχνει την ευρηματικότητα του μισογυνισμού όταν δεν υπάρχουν τα προφανή της έκφρασης του. Είναι εκθαμβωτικά ωραία σύμφωνα με κάθε καταπιεστικό ή και απάνθρωπο κανόνα της σύγχρονης αισθητικής της βιομηχανίας της μόδας, του θεάματος, των αγοραστικών τάσεων. Είναι ευφυής στο λόγο της, με κανονιστική γνώση μιας και έχει πτυχία και μεταπτυχιακά, αλλά και ουσιαστική κοινωνική ενσυναίσθηση και άψογη γνώση της ελληνικής γλώσσας, την οποία χειρίζεται, αλλά και προσέχει με σεβασμό. Δεν έχουν να της προσάψουν, δε, πλάτες και υποστήριξη από τους ισχυρούς, ούτε και φαβοριτισμούς! Κι όμως είναι ο εύκολος στόχος, για όποιο θέλει να κάνει μια σκληρή κριτική για να έχει τίτλους στα σάιτ.

Γιατί; Διότι μιλάει πολύ και κάνει μακροσκελείς προτάσεις, εντάσσοντας σ’ αυτές και σύνθετες, παρενθετικές, συμπερασματικές, μεταγλωσσικές, αναφορικές, επαναληπτικές, αντιθετικές και ελλειπτικές! Δηλαδή στο φαινόμενο Μαλέσκου ο μισογυνισμός μετατρέπει τα προσόντα και τη γνώση σε κακό! Την κατηγορούν επίσης διότι κάποτε στον ΣΚΑΪ άνοιξε τα μαλλιά της χωρίς άδεια και πως δεν ακούει όσους -άνδρες!- την συμβουλεύουν, για το καλό της, που φυσικά ως ώριμη, καλλιεργημένη, έμπειρη επαγγελματίας η ίδια δεν το γνωρίζει! Και φυσικά μένει αξέχαστη η παρουσία της σε παλιότερη εκπομπή της του Τάσου Χαλκιά που είχε δυσφορήσει γιατί περίμενε και την αποκαλούσε «κούκλα μου» και «κοριτσάκι μου»! Η Μαλέσκου ψύχραιμα του είχε πει πως την λένε Ιωάννα για να την κατακεραυνώσουν τα μέσα διότι …δεν έδειξε σεβασμό!

Γαβ…

Πέρα και πάνω από τα ίδια πρόσωπα, η τηλεόραση στη χώρα συνεχίζει να αντιμετωπίζει τις ειδήσεις γυναικοκτονιών με τρόπο που μπορεί να δικαιολογεί τον θύτη ή να κάνει victim-blaming. Οι σχολιαστές, δε, ξετσίπωτα εστιάζουν ακόμα στο να δαιμονοποιούν τη λέξη «γυναικοκτονία» και όχι στο ουρλιάζουν κατά της έμφυλης βίας, να θλίβονται για τα θύματα, που δεν έχουν τελειωμό και να συναισθάνονται το πόνο όσων τις αγάπησαν.

Φυσικά ωςτηλεοπτικά πάνελ, τα στερεότυπα καλά κρατούν και οι γυναίκες κρίνονται, πάντα, αυστηρότερα από τους άνδρες. Και νυν και αεί διότι τίποτα δεν αλλάζει, η Ζαμάνη θα καταδικάζεται από τα πάνελ γιατί δεν επιτρέπεται να βγάλει το πουκάμισο της όποτε γουστάρει επειδή έχει κιλά και η Βανδή, που δεν έχει, να μη το βγάζει στις πίστες, διότι δεν είναι και μπεμπέκα και έχει παιδιά μεγάλα. Και η Τούνη θα κρίνεται πως ντύνεται τώρα που είναι μάνα και πριν που δεν ήταν. Και η Όλγα Λαφαζάνη θα απομακρύνεται μόνο αυτή από ένα δίδυμο παρουσίασης με άνδρα συνάδελφο της, για τα χαμηλά νούμερα της κοινής τους εκπομπής. Κατά τ’ άλλα, για όλες και παντού ισχύει εκείνη η πικρή διαπίστωση της Μπέτυ Ντέιβις πως «Όταν ένας άντρας λέει τη γνώμη του είναι άντρας. Όταν μια γυναίκα λέει τη γνώμη της είναι σκύλα».