Η Πόλη Unplugged: Είδα το Εθνικό τσίρκο της Κούβας στο Λαύριο και σου προτείνω να πας με χίλια

Δεν το φανταζόμουν ποτέ ότι μια Κυριακή του Πάσχα, μετά το καθιερωμένο ελληνικό φαγοπότι που συνήθως βουλιάζεις στον καναπέ ή το πολύ-πολύ πας για έναν καφέ, θα βρισκόμουν να παρακολουθώ τσίρκο από την Κούβα. Τι πιο ωραίο να σπας τα καθιερωμένα, όμως, και να τη βλέπεις αλλιώς πού και πού και δίνω τα εύσημα στη φίλη που το σκέφτηκε. Και που ενώ όλοι την κοιτούσαν περίεργα, μπουκωμένοι με αρνί και κοκορέτσι, όταν είπε «Πάμε στο τσίρκο μετά;», εκείνη δεν μάσησε και έκλεισε για όλους εισιτήρια.

Για την ιστορία να πω ότι ήμασταν στο Λαύριο κι εκεί έχει κατασκηνώσει και το Εθνικό Τσίρκο της Κούβας, το Bonaccini. Για την ιστορία και πάλι, να πω ότι ιδρύθηκε το 1968, είναι το διασημότερο τσίρκο της Κούβας και περιλαμβάνει παραστάσεις που συνδυάζουν εντυπωσιακά ακροβατικά, μουσική, χορευτικά με κουβανέζικους ρυθμούς, ζογκλερικά και κωμικά νούμερα. Η ομάδα των καλλιτεχνών του έχει εκπαιδευτεί στην Εθνική σχολή τσίρκου της Κούβας (ναι, υπάρχει τέτοια σχολή εκεί) και, για να μην τα πολυλογώ, όλο το πράγμα φωνάζει κουβανέζικη κουλτούρα από την αρχή μέχρι το τέλος.

Περιττό να πω πόσο υπέροχη αντίθεση κάνει ο συνδυασμός ελληνικό Πάσχα με κουβανέζικο τσίρκο, έτσι; Πόσο έξω από τα συνηθισμένα είναι το να περνάς από το τελετουργικό της σούβλας με ραδιόφωνο να παίζει λαϊκά και κλαρίνα, χέρια λαδωμένα και το «πιάσε λίγο ακόμα πετσούλα» σ’ ένα πολύχρωμο σύμπαν, με σώματα που αιωρούνται και ρυθμούς που σε κάνουν να νιώθεις ότι διακτινίστηκες στην Αβάνα.

Ένα τσίρκο με κουβανέζικη ενέργεια

Είχα χίλια χρόνια να πάω τσίρκο και θα ξεκινήσω απ’ αυτό. Και το είχα στο μυαλό μου κάπως αλλιώς, ότι είναι ένα θέαμα που απευθύνεται κυρίως σε παιδιά και που, από κάποιο σημείο και μετά, ο ενήλικος είναι μοιραίο να βαρεθεί. Με άλλα λόγια, εμένα το τσίρκο δεν μ’ ενδιαφέρει, δεν θα πήγαινα ποτέ. Μέχρι που πέρασα το κατώφλι του τσίρκου από την Κούβα.

Να πω για τα ακροβατικά; Εκεί που εμείς νωρίτερα παλεύαμε να σηκωθούμε από την καρέκλα μετά το τρίτο πιάτο, αυτοί έκαναν την τούμπα στον αέρα να μοιάζει ευκολάκι. Και τα κωμικά τους νούμερα ήταν καλά σχεδιασμένα, με μια πιο σωματική κωμικότητα που λειτουργούσε σε παγκόσμια γλώσσα.

Εγώ όμως δεν θέλω να σταθώ μόνο στα ακροβατικά και στους ανιματέρ, που είναι εύλογο να είναι εντυπωσιακά σ’ ένα τσίρκο. Εγώ θέλω να μιλήσω για το κλίμα, το ρυθμό, τη μουσική, την ανεξήγητη ενέργεια των Κουβανών που έχει τη μαγική ικανότητα να σε τραβάει από το έδαφος και να σε κάνει να κουνιέσαι. Έπιασα τον εαυτό μου να χαμογελάει χωρίς λόγο, να πηγαίνει πάνω-κάτω στην καρέκλα, να θέλει να σηκωθεί και να χορέψει εδώ και τώρα. Και συνειδητοποίησα ότι η μετάβαση από την έθνικ καλτίλα της σούβλας με συνοδεία κλαρίνων σε κουβανέζικους χορούς και ακροβατικά νούμερα δεν ήταν τόσο παράλογη όσο φαινόταν αρχικά. Αντιθέτως, ήταν το καλύτερο πράγμα που έκανα την Κυριακή του Πάσχα.

Κουβανοί ανάμεσα σε σούβλες

Κάποια στιγμή σκέφτηκα πώς βρέθηκαν αυτοί οι άνθρωποι εδώ; Πώς είναι, αλήθεια, να δουλεύεις σε τέτοιο μπουλούκι, να ταξιδεύεις από την Κούβα σε όλο τον κόσμο και να τυχαίνει να κατασκηνώνεις σε ελληνικό έδαφος, μέσα σε μια γιορτή τόσο φορτισμένη και τόσο συγκεκριμένη; Το ελληνικό Πάσχα έχει κανόνες, έχει προσδοκίες, έχει σενάριο που επαναλαμβάνεται και μοιάζει, εκ πρώτης όψεως, να μην σηκώνει παρεμβολές.

Να όμως που μια χαρά τους σήκωσε το κλίμα. Ίσως γιατί, τελικά, αυτό που κουβαλάνε αυτοί οι άνθρωποι είναι κάτι εξίσου δυνατό. Έχουν μια κουλτούρα που βασίζεται στην έκφραση, στη μουσική και στην κοινότητα. Δεν ήρθαν να αντικαταστήσουν τίποτα, ήρθαν να προστεθούν. Κι έτσι, η μια έθνικ καλτίλα ενώθηκε με την άλλη και δεν ένιωθες ούτε στιγμή ότι ήταν παράταιρη η συνύπαρξη. Αντίθετα, είχε κάτι απελευθερωτικό. Σαν να σου έδινε την άδεια να επαναπροσδιορίσεις το «έτσι γίνεται» το Πάσχα.

Δεν μπορώ να σας περιγράψω πώς ήμασταν όλοι φεύγοντας από εκεί. Όχι απλώς χαρούμενοι, όχι απλώς ικανοποιημένοι, ξεσηκωμένοι εντελώς ήμασταν. Αν υπήρχε δηλαδή κι ένα κουβανέζικο μπαρ εκεί γύρω, θα είχαμε πάει να χωνέψουμε το αρνί με χορό και τεκίλες.

Κουβανέζικο μπαρ στο Λαύριο δεν θα βρεις, αλλά θα βρεις ένα σωρό άλλα μαγαζιά να κάτσεις, να φας να πιεις και μετά να δεις και το τέλειο κουβανέζικο τσίρκο. Αν ήταν ό, τι κι ό, τι δεν θα σου το πρότεινα, γιατί όπως κατάλαβες, είχα να πάω τσίρκο από τα δώδεκα. Το κουβανέζικο vibe, όμως, μου άλλαξε όλη την τσιρκοθεωρία. Και πιστεύω ότι θα αλλάξει και τη δική σου.

Το Εθνικό Τσίρκο της Κούβας θα βρίσκεται στο Λαύριο και θα δίνει παραστάσεις έως τις 19 Απριλίου.