Η Πόλη Unplugged: Η queer ομάδα Κένταυροι θέλει να γνωρίσεις κι εσύ το ράγκμπι
Παρακολούθησα τουρνουά ράγκμπι και μίλησα με μέλη της συμπεριληπτικής ομάδας των Κενταύρων για ένα άθλημα που παραμένει παραγκωνισμένο στην Ελλάδα.
Δεν έχω ιδέα από ράγκμπι. Αν με ρωτούσες πριν από λίγες ημέρες πόσοι παίκτες βρίσκονται μέσα στο γήπεδο, πώς μπαίνει ένας πόντος ή γιατί όλοι πέφτουν ο ένας πάνω στον άλλον χωρίς να σταματάει το παιχνίδι, θα σε κοιτούσα με το ίδιο βλέμμα που κοιτάζει κάποιος τις οδηγίες συναρμολόγησης μιας ντουλάπας από το ΙΚΕΑ.
Πάντα όμως υπάρχει μια πρώτη φορά. Η δική μου ήρθε ένα σαββατοκύριακο στο Πάρκο Νεολαίας Χαϊδαρίου, εκεί όπου διεξήχθη το τουρνουά του Πανελληνίου Πρωταθλήματος Rugby Sevens. Το κίνητρο μου, βέβαια, θα πρέπει να ομολογήσω, δεν ήταν το ίδιο το άθλημα αλλά οι Κένταυροι Αθηνών RFC, η πρώτη queer και συμπεριληπτική ομάδα ράγκμπι στην Ελλάδα, που δημιουργήθηκε το 2020 με σκοπό να προσφέρει έναν χώρο όπου οποιοσδήποτε μπορεί να αθληθεί χωρίς να χρειάζεται να απολογείται για την ταυτότητα φύλου του, τον σεξουαλικό του προσανατολισμό, το σώμα ή την προηγούμενη αθλητική του εμπειρία. Η ομάδα συμμετέχει στο διεθνές δίκτυο International Gay Rugby και δηλώνει ανοιχτή σε όλους, queer και συμμάχους, αρχάριους και έμπειρους παίκτες.
Το πρώτο πράγμα που παρατηρώ είναι ότι, σε αντίθεση με άλλα αθλήματα, εδώ δεν υπάρχει ένας συγκεκριμένος σωματότυπος. Δίπλα δίπλα βρίσκονται άνθρωποι κοντοί, ψηλοί, πολύ γυμνασμένοι, πιο εύσωμοι ή λιγότερο. Δεν μοιάζουν όλοι βγαλμένοι από την ίδια αθλητική αφίσα. Ο Άγις Μπαρδόπουλος, ιδρυτικό μέλος του συλλόγου και πρόεδρος του αθλητικού σωματείου των Κενταύρων Αθηνών, μου λύνει την απορία: «Ο σκοπός μας είναι να δημιουργήσουμε ένα safe space ώστε όσοι έρχονται να αθληθούν να μπορούν να είναι άνετοι με τον εαυτό τους και το σώμα τους».
Η φράση «με το σώμα τους» θα επαναληφθεί πολλές φορές όσο μιλάω με μέλη των Κενταύρων: «Η ομάδα δίνει χώρο για όλους, χωρίς τα περιοριστικά όρια που ενδεχομένως έχουν άλλες ομάδες. Εδώ το κριτήριο μας είναι συμμετοχικό» προσθέτει ο Άγις. Όταν τον ρωτάω γιατί επέλεξαν το ράγκμπι, η απάντηση και πάλι έχει να κάνει με τη συμπεριληπτικότητα: «Γιατί είναι σπάνιο άθλημα και γιατί είναι από τη φύση του συμπεριληπτικό ως προς το σωματότυπο, αλλά και την ηλικία. Το πιο νεαρό άτομο που έχει έρθει στην ομάδα ήταν 18 ετών, ενώ ο μεγαλύτερος αυτή τη στιγμή είναι 48».
Οι Κένταυροι έχουν ήδη αρχίσει να γράφουν και τις πρώτες αγωνιστικές τους επιτυχίες: «Στο γυναικείο πρωτάθλημα έχουν έρθει τρίτοι ανάμεσα στις ενεργές ομάδες που υπάρχουν στην Ελλάδα» αναφέρει ο Άγις, αν και οι βαθμολογίες δεν είναι αυτό που τον ενδιαφέρει περισσότερο: «Θέλουμε να καλέσουμε τον κόσμο να έρθει να δοκιμάσει το άθλημα, που είναι ενδιαφέρον και φεύγει λίγο από την παράδοση του ποδοσφαίρου ή του μπάσκετ. Είναι συμμετοχικό, συμπεριληπτικό και διασκεδαστικό, δεν έχει χουλιγκανισμό, είναι ένα κοινοτικό άθλημα».
Λίγο πιο πέρα κάθεται το Νίκο, σήμερα υπαρχηγός της ανδρικής ομάδας. Η σχέση του με το ράγκμπι ξεκίνησε σχεδόν όπως η δική μου: «Η μόνη επαφή που είχα με το ράγκμπι ήταν από αυτά που μου πέταγε μπροστά ο αλγόριθμος» σημειώνει. Το Νίκο έκανε ημιπρωταθλητισμό στο βόλεϊ και πάντα αγαπούσε τα ομαδικά αθλήματα. Μάλιστα, όπως μου λέει γελώντας, τα τελευταία δύο χρόνια ήταν ανάμεσα στο να ξεκινήσει μπαλέτο ή pole dancing αλλά τελικά τον κέρδισαν οι Κένταυροι. Και να που τώρα, δύο χρόνια μετά βρίσκεται στην ηγετική ομάδα της ανδρικής ομάδας.
Διαβάστε επίσης
Κάποια στιγμή, καθώς παρακολουθούμε έναν αγώνα, αρχίζει να μου εξηγεί τι ακριβώς βλέπω. Μέσα στο γήπεδο οι παίκτες χωρίζονται σε forwards και backs. Οι πρώτοι είναι τα πιο δυνατά σώματα, εκείνοι που σηκώνουν το μεγαλύτερο βάρος των συγκρούσεων. Οι δεύτεροι είναι οι πιο γρήγοροι: «Οι κινήσεις έχουν πολύ σωματική επαφή και μοιάζουν με την ελληνορωμαϊκή πάλη. Όλα παίζονται στα γόνατα, χαμηλά. Είναι άθλημα επαφής, χρειάζεται να εμπιστευτείς το σώμα σου και τους συμπαίκτες σου, ότι θα είναι δίπλα σου».
Εμπιστοσύνη, η λέξη που ακούω ξανά και ξανά. Όχι μόνο από το Νίκο, από όλους. Ίσως γιατί το ράγκμπι είναι από τα ελάχιστα αθλήματα όπου, αν δεν εμπιστευτείς τον άνθρωπο δίπλα σου, κυριολεκτικά δεν μπορείς να παίξεις.
Το Νίκο μου εξηγεί ότι υπάρχουν δύο μεγάλα πρωταθλήματα, το rugby union και το rugby league. «Όντας άσχετη με το άθλημα, έμαθα επιτόπου ότι εγώ παρακολούθησα το rugby union», σημειώνω στο μπλοκάκι μου. Το συγκεκριμένο τουρνουά διεξαγόταν στη μορφή rugby sevens, όπου οι ομάδες αποτελούνται από επτά παίκτες και τα ημίχρονα κρατούν μόλις επτά λεπτά: «Αυτά τα εφτά λεπτά μοιάζουν με σαράντα. Είναι όλα τόσο γρήγορα, τρέχεις πάνω-κάτω», μου λέει το Νίκο.
Μπορεί να μην καταλαβαίνω ακόμη όλες τις φάσεις, όμως αντιλαμβάνομαι την ένταση. Δεν υπάρχει χρόνος να πάρεις ανάσα, μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα η μπάλα βρίσκεται από τη μία άκρη του γηπέδου στην άλλη, κάποιος πέφτει, κάποιος σηκώνεται, κάποιος κάνει ένα τάκλιν που ακούγεται μέχρι την εξέδρα και αμέσως μετά όλοι συνεχίζουν σαν να μη συνέβη τίποτα: «Στην Ελλάδα είναι πίσω το άθλημα. Το πάθος των ανθρώπων που ασχολούνται μ’ αυτό είναι δυσανάλογο με το τι προσφέρει η χώρα. Θα ήθελα να το μάθει περισσότερος κόσμος. Πρόκειται για ένα άθλημα που από τη φύση του απευθύνεται σε όλους» καταλήγει το Νίκο.
Όταν τον ρωτάω τι είναι αυτό που τον κράτησε τελικά στην ομάδα, η απάντησή του είναι ακριβώς αυτή που ήθελα να ακούσω: «Εγώ ήρθα στην αρχή για το άθλημα, αλλά έμεινα για τις μπύρες, την παρέα, τα μπάνια». Και ο Γκιόκαν βρέθηκε στην ομάδα τυχαία: «Ένα βράδυ πήγα σ’ ένα πάρτι και μιλώντας με μια φίλη μου, πείστηκα να κάνω ένα δοκιμαστικό. Έτσι ξεκίνησε η δική μου επαφή με το ράγκμπι και τους Κενταύρους που κρατάει πέντε χρόνια» θυμάται.
«Θεωρώ ότι όλοι στην εποχή μας έχουμε πολύ συσσωρευμένη ενέργεια και ένταση που δεν τη διοχετεύουμε εύκολα. Ξεκινώντας συνειδητοποίησα ότι όλη η έκρηξη που έχεις μέσα σου βγαίνει μ’ έναν ωραίο τρόπο» προσθέτει.
Η εικόνα που έχουμε για το ράγκμπι είναι ότι πρόκειται για μια διαρκή σύγκρουση. Όλοι όμως εδώ μιλούν περισσότερο για αποφόρτιση, για εκτόνωση και κυρίως, για σύνδεση: «Τελευταία έχουμε χάσει την επαφή με τους ανθρώπους. Δεν αγκαλιάζουμε τους γονείς, τους φίλους μας, και αυτό είναι ένα άθλημα που σε φέρνει κοντά με τον άλλο» λέει ο Γκιόκαν που αγωνίζεται στη θέση του φτερού. Είναι η ακριανή θέση, αυτή που απαιτεί ταχύτητα, αντίληψη και σωστή ανάγνωση του παιχνιδιού.
Δεν ξέρω αλλά μου φαίνεται σχεδόν ποιητικό να ακούς μια τέτοια κουβέντα μέσα σε ένα άθλημα που, απ’ έξω, μοιάζει τόσο σκληρό. Και όμως, ίσως ακριβώς επειδή υπάρχει τόση σωματική επαφή, να εξαφανίζεται και ένα κομμάτι της απόστασης που έχουμε χτίσει μεταξύ μας.
Το Μίμη είναι από τα πιο καινούργια μέλη της ανδρικής ομάδας: «Θέλησα να το δοκιμάσω γιατί είναι contact sport, κάτι που δεν είχα κάνει ποτέ, και μου ήταν ξένο να κρατάω αντίσταση σε κάποιον ή να εξασκώ τη σωματική μου δύναμη» μου λέει ενώ τον φωτογραφίζω γιατί το στυλ του δεν υπάρχει.
Η Βίκυ παίζει στη γυναικεία ομάδα περίπου δύο χρόνια, σε θέση άμυνας: «Δεν έψαχνα συγκεκριμένα κάτι αθλητικό ή το ράγκμπι, αλλά σίγουρα έψαχνα ένα queer περιβάλλον». Η απάντηση της θυμίζει ότι για πολλούς ανθρώπους το ζητούμενο δεν είναι μόνο να βρουν ένα άθλημα, αλλά έναν χώρο όπου δεν θα χρειάζεται πρώτα να εξηγήσουν ποιοι είναι.
«Μου αρέσει η χωρίς προσδοκία ένταξη στην ομάδα, να αγωνίζομαι και να θέτω στόχους. Φέτος ήταν η πρώτη χρονιά που συμμετείχαμε στο Pride με δικό μας πανό» προσθέτει.
Ο Ηλίας Γάτος είναι παίκτης αλλά και ένας από τους προπονητές της ομάδας. Αν κάποιος μπορεί να σου εξηγήσει γιατί το ράγκμπι δεν είναι τόσο απρόσιτο όσο φαντάζεσαι, είναι εκείνος: «Το άθλημα είναι ταχυδυναμικό, θέλει ταχύτητα και δύναμη, και αντοχή στη δύναμη. Οπότε εκεί επιμένω και σαν προπονητής. Το επίπεδο στην Ελλάδα είναι τέτοιο, που εύκολα μπορεί κανείς να ξεκινήσει και να φτάσει στο επίπεδο που μπορεί να παίξει».
Αυτό ίσως είναι το μεγαλύτερο μυστικό του ελληνικού ράγκμπι. Επειδή βρίσκεται ακόμη σε στάδιο ανάπτυξης, δεν απαιτεί να έχεις παίξει από παιδί. Δεν είναι ένα κλειστό κλαμπ, μπορείς να ξεκινήσεις ό, τι ηλικία και να έχεις και να κάνεις το πρώτο σου τάκλιν χωρίς να νιώθεις ότι άργησες. Και όταν τον ρωτάω ποιος είναι ο μεγαλύτερος στόχος του σαν προπονητής, δεν απαντά οι νίκες: «Οι νίκες είναι πάντα ένας στόχος, αλλά για μένα το σημαντικότερο είναι να περνάνε όλοι ωραία»
Φεύγοντας από το Χαϊδάρι πήρα μαζί μου την ωραία αίσθηση ότι υπάρχει ένα άθλημα όπου η σύγκρουση δεν γεννά επιθετικότητα αλλά εμπιστοσύνη και ότι μια μικρή κοινότητα ανθρώπων προσπαθεί να το μεγαλώσει χωρίς φανατισμό, χωρίς αποκλεισμούς και χωρίς να ενδιαφέρεται αν έχεις το σωστό σώμα, το σωστό βιογραφικό ή τη σωστή ταυτότητα. Μεταξύ μας, αυτό ήταν πολύ πιο ενδιαφέρον από το να μάθω πότε ακριβώς δίνεται ένα πέναλτι ή ποιά ομάδα νίκησε στο τουρνουά.
