Κι εγώ φορούσα τζιν…
Το πιο βασικό είναι να δίνεις το παρών στην κηδεία όταν αληθινά θες να συμμετέχεις σε μια στιγμή αποχαιρετισμού.
Τώρα που πέρασαν οι μέρες από την κηδεία της Μαρινέλλας θέλω να καταθέσω μια απορία που μου γεννήθηκε μετά τον διαδικτυακό θόρυβο που δημιουργήθηκε γιατί η Γαρυφαλλιά Καληφώνη πήγε στην εκκλησία κρατώντας ένα καφέ και φορώντας τζιν. Για το γεγονός αυτό καθ΄αυτό δεν θέλω να προσθέσω κάτι: τα έγραψε πολύ ωραία εδώ πριν λίγες μέρες η Λίλα Σταμπούλογλου και συντάσσομαι. Η απορία μου δεν αφορά το ίδιο το περιστατικό, αλλά το αν όντως υπάρχει dress code για κηδείες – προβληματίστηκα γιατί κι εγώ πήγα στην συγκεκριμένη κηδεία φορώντας ένα τζιν παντελόνι. Μήπως άραγε κι εγώ πρόσβαλα την μνήμη της εκλιπούσας; Δεν φορούσα μάλιστα ούτε μαύρο κασκόλ, ούτε μαύρο παλτό, όπως η Καληφώνη. Ήμουν στη δουλειά, τελείωσα από το ραδιόφωνο και πήγα. Κι ομολογώ ότι σκεφτόμουν όλο το πρωί το πως θα προλάβω να πάω κι όχι το τι θα φορέσω.
Υπάρχει μία συμπεριφορά σε κηδείες; Νομίζω ναι, αλλά δεν είναι η πιο απλή. Πας για να αποχαιρετήσεις τον εκλιπόντα κι αν θες μπορείς να δείξεις και την θλίψη σου και να την μοιραστείς με πολλούς που είναι κι αυτοί θλιμμένοι. Νομίζω στο πρωτόκολλο συμπεριφοράς στις κηδείες δεν προβλέπονται δηλώσεις σε κάμερες. Δεν προβλέπεται επίσης να κάθεσαι έξω και να καπνίζεις αμέριμνος. Δεν προβλέπεται να κάνεις αναρτήσεις – του τύπου «ήμουν κι εγώ εκεί». Αλλά δεν υπάρχει κηδεία διάσημου, που αυτά να μην έχουν γίνει. Και παραδόξως δεν θυμάμαι κανένα να τα στηλιτεύει. Γιατί; Γιατί είναι μάλλον πολύ δευτερεύοντα. Κι αλίμονο αν ασχολούμαστε με αυτά. Όταν αποχαιρετάς ένα άνθρωπο που έχει αγαπηθεί δεν μετράει τίποτα από όλα τα τριγύρω πέρα από το αντίο. Κι όταν ασχολείσαι με αυτά αυτό το αντίο είναι σαν να το ξεχνάς. Μετατρέπεις τον αποχαιρετισμό σε κοσμικό γεγονός, όχι πολύ διαφορετικό από ένα πάρτι, μια πρεμιέρα, μια βράβευση όπου όλοι ασχολούνται με όλους.
Υπάρχει επίσης κάτι άλλο που στις κηδείες είναι σχεδόν κανόνας: η πολυπλοκότητα των αισθημάτων και κατ΄επέκταση και των συμπεριφορών. Άνθρωποι έχουν μονιάσει γιατί σε μια κηδεία μοιράστηκαν μετά από καιρό κάτι κοινό. Εχθροί έχουν ανταλλάξει αγκαλιές και φιλιά. Φίλοι μοιράζονται ιστορίες, πριν πουν το «ας είναι ελαφρύ το χώμα». Και μπορεί, από την άλλη, να υπάρχει και σιωπή και βουβαμάρα κι αυτή η παράξενη διάθεση που σε πιάνει και δεν θες να δεις κανένα ενώ έχεις γύρω σου εκατοντάδες.
Μετά την ταφή και μετά τα δάκρυα οι φίλοι και οι συγγενείς συνηθίζουν κάπου να μαζεύονται, να τρώνε συνήθως ψαρικά και να αποχαιρετούν τον εκλιπόντα πίνοντας και κάτι στην μνήμη του. Αυτά τα γεύματα σπανίως γίνονται σε βαριά ατμόσφαιρα. Επικρατεί μια ωραία οικειότητα και σε όλους σχεδόν βγαίνει μια παράξενη γλύκα. Η κηδεία, όπως γίνεται στην Ελλάδα, έχει κάτι της το μπαρόκ, αλλά ολοκληρώνεται με μια ελαφράδα. Γιατί πρέπει να ελαφρύνει και λίγο η καρδιά όσων έχουν κλάψει τον άνθρωπό τους. Θέλω να πω πως δεν υπάρχει μια συμπεριφορά σε μια κηδεία, αλλά υποχρεωτικά πολλές. Αλλά το πιο βασικό είναι κάτι άλλο: να δίνεις το παρών στην κηδεία όταν αληθινά θες να συμμετέχεις σε μια στιγμή αποχαιρετισμού. Και η Γαρυφαλλιά εν προκειμένου, όπως την είδα, είναι σίγουρο ότι το ήθελε. Με ένα καφέ και φορώντας τζιν. Αλλά και με ένα ζευγάρι μεγάλα μαύρα γυαλιά για να μην φαίνονται τα δάκρια.
Δεν την ξέρω την κοπέλα, δεν της έχω μιλήσει ποτέ. Δεν με νοιάζει αν είναι influencer, αν κάνει εκπομπές, αν ο φίλος της είναι ο Μάστορας – ούτε κι αυτόν τον ξέρω. Μου αρέσει όμως γιατί την λένε Γαρυφαλλιά: στον καιρό που έχουμε γεμίσει κοπέλες με παράξενα ονόματα και σπάνια υποκοριστικά, αυτό είναι ξεχωριστό. Και είμαι βέβαιος ότι μια κοπέλα που την λένε Γαρυφαλλιά δεν πήγε να αποχαιρετίσει την Μαρινέλλα για να κάνει φιγούρα. Έβαλε ένα τζινάκι και πήγε. Η Μαρινέλλα, αν την έβλεπε, έτσι κάζουαλ και άνετη, θα την χαιρότανε…
