Κρήτη, η δικιά μας Sin City

Μέσα σε δυο μέρες είχαμε στην Κρήτη δύο παράξενα σπάνιες συλλήψεις. Αρχικά συνελήφθη στον Άγιο Νικόλαο, μετά από συντονισμένη επιχείρηση της αντιτρομοκρατικής και της ΕΥΠ, ένας 37χρονος αλλοδαπός παλαιστινιακής καταγωγής, που κατηγορείται ότι ως μέλος της οργάνωσης Χαμάς, ετοίμαζε τρομοκρατικό χτύπημα κρουαζιερόπλοιου στην Ελλάδα. Κάτι ώρες αργότερα είχαμε την σύλληψη ενός 39χρονου Γερμανού που κατηγορείται για κατασκοπεία. Κατά την τεχνική επιθεώρηση της φωτογραφικής μηχανής και των κινητών τηλεφώνων του, οι αστυνομικοί εντόπισαν αποθηκευμένες εικόνες στρατιωτικών αεροσκαφών, καθώς και πλάνα από τις εσωτερικές εγκαταστάσεις της αεροπορικής βάσης που υπάρχει στο Ακρωτήρι.

Στην Κρήτη συμβαίνουν συνεχώς πολλά. Δεν έχει περάσει τρίμηνο από μια ιστορία αυτοδικίας που είχε αναστατώσει το πανελλήνιο: ένας πατέρας πήρε την δικαιοσύνη στα χέρια του και πυροβόλησε, σύμφωνα με την ιατροδικαστική έκθεση, από πολύ κοντά ένα νεαρό 21χρονών που θεωρούσε υπαίτιο για τον θάνατο του γιού του. Όπως πιστεύει η αστυνομία (κι όπως έλεγαν και στις κάμερες οι γνώστες της ιστορίας που δεν μπορούν ποτέ να λείπουν σε αυτές τις περιπτώσεις) ο πατέρας έριξε στο θύμα έξι σφαίρες από κοντά. Η δε γυναίκα του, όχι μόνο δεν προσπάθησε να του αλλάξει τα μυαλά, αλλά κατηγορείται πως υπήρξε και συνεργάτης του. Μια ιστορία αυτοδικίας μπορεί να προκύψει παντού: όσο κι αν το περιστατικό είναι σοκαριστικό δεν είναι κάτι πρωτόγνωρο. Το ενδιαφέρον όμως είναι ότι συνεχώς τελευταία έχουμε ιστορίες με σκηνικό την Κρήτη. Πολλά μπορεί να συμβούν παντού. Στην Κρήτη όμως συμβαίνουν τα πάντα.

Μου λένε ότι πολλά συμβαίνουν εκεί γιατί η Κρήτη είναι λέει νησί: οι κάτοικοί του νιώθουν κάπως αποκομμένοι από την υπόλοιπη χώρα – είναι σαν να έχουν τους νόμους και τους κανόνες τους, σαν να υπακούν στους κώδικες μιας ηθικής που έρχονται από πολύ μακριά. Το ακούω. Όμως στην Ελλάδα νησιά έχουμε πάρα πολλά και πουθενά δεν παρατηρούνται ανάλογα. Ας πούμε ότι στα Ιόνια νησιά υπάρχουν ριζωμένες βαθιά ακόμα δυτικές αντιλήψεις: τα νησιά αυτά δεν πέρασαν Τουρκοκρατία ήταν πάντα πιο ευρωπαϊκά από την υπόλοιπη Ελλάδα. Να δεχτώ ότι το ίδιο ισχύει και για την όμορφη Ρόδο: κι αυτή έχει παραδόσεις δυτικού πολιτισμού που σπανίως συναντάς στην ελληνική μας ενδοχώρα. Αλλά γιατί δεν συμβαίνουν ανάλογα στην Λέσβο, στην Κω, στη Χίο; Από την άλλη αυτά που συμβαίνουν στην Κρήτη συμβαίνουν και στην Σικελία και στην Κορσική. Κι εκεί ο άλλος νόμος, ο τοπικός νόμος, είναι συχνά κανόνας. Και δεν μιλάω για την Μαφία και τις άλλου είδους τοπικές εγκληματικότητες. Μιλάω κυρίως για την ευκολία με την οποία βγαίνουν τα όπλα για να γίνει ξεκαθάρισμα λογαριασμών. Αλλά και για το γεγονός ότι σε αυτά τα νησιά διάφοροι ξένοι βρίσκουν ένα είδος καταφύγιου για να ετοιμαστούν για εκτός νόμου ενέργειες.

Έχω δύο εξηγήσεις που αυτό συμβαίνει σε αυτού του είδους τα νησιά. Η μια έχει να κάνει με το πόσο μεγάλα είναι. Η δεύτερη με το πόση ελευθερία κάποιος σε αυτά αισθάνεται. Το τεράστιο μέγεθος αυτών των νησιών σου δημιουργεί την εντύπωση ότι είναι κάτι σαν αυτόνομα κράτη – με νόμους και κανόνες δικούς τους. Αλλά είναι κυρίως αυτή η αίσθηση της ελευθερίας αυτό που σπρώχνει πολλούς να κάνουν ό,τι περνά από το μυαλό τους. Ειδικά η Κρήτη είναι υπέροχη: κάτι σαν προορισμός. Πατάς το χώμα της κι αισθάνεσαι πως είναι δεύτερη πατρίδα σου, αν υποθέσουμε πως έχεις πρώτη. Πιστεύεις ότι σε περίμενε για να σε υιοθετήσει. Και πως οι ωραίοι κάτοικοι της θα σε καταλάβουν ό,τι κι αν κουβαλάς στην ψυχή σου: θα απαλύνουν τον πόνο σου με δυο ρακές, θα σε ακούσουν, θα δείξουν κατανόηση γιατί είσαι κουζουλός ή απλά πληγωμένος. Ή γιατί η ζωή τα ‘φερε έτσι που μπορεί να ‘χεις γίνει και κατάσκοπος. Αν το πεις αυτό μετά τις ρακές μπορεί και να μην σε πιστέψουν. Αλλά θα σε κεράσουν μία ακόμα.

Θέλω να πω ότι από όλα ισχύει μόνο αυτό – δηλαδή η αγάπη για τις ρακές. Ούτε τρομοκράτες θέλουν στο νησί οι άνθρωποι, ούτε κατάσκοπους ενδιαφέρονται να φιλοξενήσουν, ούτε χαίρονται με τις βεντέτες. Αλλά ποιος μπορεί να σεβαστεί την τύχη κάποιου όταν του μπαίνει στο μυαλό ότι, ενώ αυτός προσπαθήσει να ξεφύγει από την κόλασή του, ο ωραίος Κρητικός ζει σε ένα παράδεισο;